Xuất khẩu cá tra Việt Nam khởi sắc mạnh mẽ ngay đầu năm 2026
Theo báo cáo mới nhất từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), ngành xuất khẩu cá tra của nước ta đã ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng rất tích cực ngay trong tháng đầu tiên của năm 2026. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt con số ấn tượng 212 triệu USD, tăng mạnh 59% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng trưởng cao này phản ánh nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường trọng điểm vẫn được duy trì ở mức cao, đồng thời chi tiêu tiêu dùng trong mùa lễ hội đầu năm cũng có sự gia tăng đáng kể so với đầu năm trước.
Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu với mức tăng trưởng bùng nổ
Thị trường Trung Quốc một lần nữa khẳng định vị thế là điểm sáng lớn nhất của ngành cá tra Việt Nam trong tháng 1/2026. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 68 triệu USD, tăng tới 135% so với cùng kỳ và chiếm tỷ trọng 32% trong tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra của cả nước. Mức tăng trưởng ba chữ số này cho thấy nhu cầu tiêu thụ cá tra tại Trung Quốc đặc biệt mạnh mẽ trong mùa lễ hội. Một yếu tố quan trọng là năm nay Tết Nguyên đán diễn ra muộn hơn, khiến cho nhu cầu nhập khẩu và dự trữ hàng hóa trong tháng 1 cao hơn đáng kể so với các năm trước.
Diễn biến tại các thị trường trọng điểm khác
Tại thị trường Hoa Kỳ, xuất khẩu cá tra đạt 20 triệu USD trong tháng đầu năm, tăng 13% so với cùng kỳ và chiếm 9% tổng kim ngạch. Con số này cho thấy nhu cầu tại thị trường Mỹ đang có dấu hiệu phục hồi, tuy nhiên vẫn chưa thực sự bứt phá mạnh mẽ. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và áp lực về giá cả vẫn hiện hữu, mức thuế đối ứng 20% tại Mỹ khiến các nhà nhập khẩu nước này còn khá thận trọng trong hoạt động mua hàng.
Brazil tiếp tục nổi lên như một trong những thị trường tăng trưởng tích cực và ổn định của cá tra Việt Nam. Trong tháng 1/2026, xuất khẩu sang Brazil đạt 18 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ và chiếm 8,7% tổng kim ngạch. Đà tăng ổn định tại thị trường Nam Mỹ này cho thấy dư địa mở rộng thị phần vẫn còn rất lớn, đặc biệt khi sản phẩm cá tra ngày càng được người tiêu dùng Brazil chấp nhận rộng rãi trong phân khúc thủy sản thịt trắng có giá thành cạnh tranh.
Phân tích theo khối thị trường và cơ cấu sản phẩm
Xét theo khối thị trường, khu vực Trung Quốc và Hong Kong vẫn dẫn đầu với kim ngạch 72 triệu USD, tăng tới 129% so với cùng kỳ và chiếm 34% tổng xuất khẩu. Khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đạt 37 triệu USD, tăng 52%, trong đó các thị trường dẫn đầu là Mexico với 11 triệu USD, Anh với 6 triệu USD và Nhật Bản 5 triệu USD. Khối ASEAN đạt 20 triệu USD, tăng 49%, duy trì vai trò là khu vực tiêu thụ ổn định trong khu vực. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) ghi nhận mức tăng khiêm tốn hơn với 15 triệu USD, tăng 17%, phản ánh quá trình phục hồi dần dần tại các thị trường cao cấp. Khu vực Trung Đông đạt 14 triệu USD, tăng 50%, cho thấy tín hiệu mở rộng tích cực tại nhóm thị trường tiềm năng này.
Về cơ cấu sản phẩm, cá tra xuất khẩu của Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhóm hàng đông lạnh thuộc mã HS03. Trong tháng 1/2026, giá trị xuất khẩu nhóm này đạt 209 triệu USD, chiếm tới 98,4% tổng kim ngạch và tăng 61% so với cùng kỳ. Riêng sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh (HS0304) đạt 175 triệu USD, tăng 62%, tiếp tục khẳng định vị thế là mặt hàng chủ lực. Nhóm cá tra đông lạnh, khô, bong bóng cá đạt 34 triệu USD, tăng 53%. Trong khi đó, sản phẩm cá tra chế biến sâu thuộc mã HS16 chỉ đạt 3 triệu USD, chiếm 1,6% và gần như đi ngang so với cùng kỳ. Cơ cấu này cho thấy ngành cá tra Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để nâng cao tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng trong thời gian tới, từ đó gia tăng lợi nhuận và vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Tác động từ chính sách thương mại Mỹ và triển vọng tương lai
Trong bối cảnh thị trường Mỹ đang có những thay đổi quan trọng về chính sách thương mại, việc Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vừa bác bỏ mức thuế đối ứng và quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc áp dụng mức thuế chung 10% cho tất cả các quốc gia được xem là yếu tố có thể hỗ trợ tích cực cho tâm lý thị trường trong thời gian sắp tới. Đối với cá tra Việt Nam, việc mức thuế được điều chỉnh giảm sẽ giúp cải thiện phần nào lợi thế về giá cả, qua đó tạo thêm dư địa cạnh tranh tại thị trường Mỹ - một trong những thị trường xuất khẩu trọng điểm của ngành thủy sản nước ta. Theo chuyên gia Khánh Vy, những điều chỉnh chính sách này có thể mở ra cơ hội mới cho xuất khẩu cá tra Việt Nam tại thị trường Bắc Mỹ đầy tiềm năng.
