Ông Trump phản ứng quyết liệt sau phán quyết của Tòa Tối cao
Vào ngày 20/2 theo giờ Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã có động thái gây chấn động khi tuyên bố sẽ ký một sắc lệnh hành pháp nhằm áp đặt mức thuế quan toàn cầu mới thêm 10%. Thông báo này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ hàng loạt mức thuế đối ứng mà ông Trump từng áp đặt trước đó.
Phán quyết gây tổn thất cho chương trình thương mại
Phán quyết của Tòa Tối cao được giới phân tích đánh giá là một đòn giáng mạnh vào chương trình nghị sự thương mại của vị tổng thống này. Cụ thể, tòa án đã vô hiệu hóa cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế mà ông Trump luôn khẳng định là thiết yếu đối với nền kinh tế Mỹ. Các thẩm phán đã bác bỏ các mức thuế được áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Một quan chức Nhà Trắng tiết lộ với CNBC rằng các mức thuế 10% mới được đề xuất, với thời hạn 150 ngày, về thực tế sẽ thay thế các mức thuế dựa trên IEEPA. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều quốc gia và khu vực từng phải đối mặt với mức thuế cao hơn 10% theo các thỏa thuận thương mại trước đây sẽ chịu tác động.
Tác động đặc biệt đến Trung Quốc và các nước
Sự thay đổi chính sách này có thể tạo ra ảnh hưởng đáng kể đối với Trung Quốc. Quốc gia này hiện phải chịu 2 đợt thuế 10% dựa trên IEEPA của Mỹ, bên cạnh mức thuế 25% vẫn còn hiệu lực. Khi các mức thuế IEEPA bị thay thế bằng thuế toàn cầu mới của ông Trump, tổng mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc có thể nâng lên đến 35%.
Ví dụ điển hình là Liên minh châu Âu (EU) từng đồng ý mức thuế 15% trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại với Mỹ. Tuy nhiên, phần lớn các mức thuế này được triển khai theo IEEPA nên đã bị vô hiệu hóa sau phán quyết của Tòa án Tối cao.
Thái độ thách thức và chỉ trích từ ông Trump
Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ sự phẫn nộ mạnh mẽ trước phán quyết mà ông gọi là "rất đáng thất vọng". Trong những phát biểu đầy tính thách thức, ông thẳng thừng chỉ trích: "Tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa án, hoàn toàn xấu hổ vì họ không có đủ dũng cảm để làm điều đúng đắn cho đất nước".
Đáng chú ý, ông Trump thậm chí chỉ trích cả 2 thẩm phán Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett - những người do chính ông đề cử, sau khi họ bỏ phiếu cùng đa số trong phán quyết 6-3 về thuế quan. Đồng thời, vị tổng thống này khẳng định sẽ tìm những cách khác để áp thuế mà không cần Quốc hội thông qua.
Cam kết duy trì các biện pháp hiện hành
Ông Trump tuyên bố rõ ràng rằng tất cả các mức thuế đang có hiệu lực theo các điều khoản pháp lý được gọi là Mục 232 và Mục 301 sẽ tiếp tục "được duy trì đầy đủ và có hiệu lực". Quan chức Nhà Trắng cũng lưu ý thêm rằng trong khi chính quyền tiếp tục tìm kiếm các con đường pháp lý khác để áp thuế, mức thuế áp lên từng quốc gia có thể quay trở lại mức cao hơn trong tương lai.
Động thái mới nhất này của ông Trump tiếp tục củng cố hình ảnh một nhà lãnh đạo quyết liệt trong chính sách thương mại, bất chấp những rào cản pháp lý từ hệ thống tư pháp Hoa Kỳ. Sự kiện này chắc chắn sẽ làm dấy lên những tranh luận mới về cân bằng quyền lực giữa các nhánh hành pháp và tư pháp tại quốc gia này.
