Thuế quan Mỹ gây thiệt hại nặng nề cho ngành ô tô Nhật Bản
Theo hãng tin Nikkei Asia, kết quả kinh doanh mới nhất của bảy nhà sản xuất ô tô hàng đầu Nhật Bản đã phản ánh rõ ràng những tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan của Mỹ. Các mức thuế do chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt đã gây thiệt hại lên tới 2,1 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 13,7 tỷ USD, vào lợi nhuận hoạt động của nhóm này trong giai đoạn 9 tháng từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2025.
Lo ngại từ các lãnh đạo doanh nghiệp
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đã trực tiếp bày tỏ sự lo ngại về các rào cản thương mại liên quan đến thuế. Ông Takao Kato, Chủ tịch Mitsubishi Motors, nhận định: "Các mức thuế quan hiện nay là những trở ngại cực kỳ lớn đối với hoạt động kinh doanh." Mức thuế của Mỹ đánh vào ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản đã có sự biến động mạnh trong năm qua, từng tăng vọt lên 27,5% vào tháng 4 năm 2025, sau đó giảm xuống còn 15% vào tháng 9, nhưng vẫn cao gấp sáu lần so với mức ban đầu là 2,5%.
Tổng quan kết quả kinh doanh
Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12, bảy nhà sản xuất ô tô thu về tổng cộng 4,3 nghìn tỷ yên (28 tỷ USD) lợi nhuận hoạt động, đánh dấu mức giảm 28% so với cùng kỳ năm trước. Tất cả các hãng xe trong nhóm khảo sát đều ghi nhận kết quả kinh doanh kém hơn so với giai đoạn trước đó.
Tác động cụ thể đến từng hãng xe
Mazda Motor, thương hiệu bán chạy tại thị trường Việt Nam, chịu ảnh hưởng nặng nề do thị trường Mỹ chiếm khoảng 30% doanh số toàn cầu. Tác động ròng từ thuế quan lên Mazda đạt 119,2 tỷ yên (779 triệu USD), dẫn đến khoản lỗ hoạt động 23,1 tỷ yên (151 triệu USD). Dù có lợi nhuận trong quý cuối năm nhờ cắt giảm chi phí, nhưng con số này không đủ bù đắp thiệt hại.
Nissan Motor cũng rơi vào tình trạng thua lỗ, một phần do quá trình tái cấu trúc nội bộ chưa hoàn tất.
Subaru là đơn vị chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất, với thị trường Mỹ chiếm khoảng 70% doanh số toàn cầu và một nửa lượng xe bán ra được nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản. Công ty báo cáo thiệt hại do thuế quan lên tới 216,6 tỷ yên (1,41 tỷ USD), khiến lợi nhuận hoạt động giảm mạnh 82%, xuống còn 66,2 tỷ yên (432 triệu USD). Ông Shinsuke Toda, Giám đốc tài chính của Subaru, cho biết: "Chúng tôi đang đánh giá tình hình và đưa ra các biện pháp."
Toyota Motor được hỗ trợ phần nào nhờ doanh số bán xe hybrid duy trì mức tốt tại Mỹ, nhưng lợi nhuận hoạt động chín tháng vẫn giảm 13%, đạt 3,19 nghìn tỷ yên (20,8 tỷ USD), với tác động từ thuế quan ở mức 1,2 nghìn tỷ yên (7,8 tỷ USD).
Yếu tố tỷ giá hối đoái và dự báo tương lai
Bên cạnh thuế quan, sự biến động của tỷ giá hối đoái cũng gây áp lực. Đồng yên tăng giá so với đô la Mỹ trong phần lớn giai đoạn, với tỷ giá trung bình ở mức 149 yên đổi 1 đô la, mạnh hơn khoảng 4 yên so với cùng kỳ năm ngoái, làm giảm lợi nhuận thêm hơn 530 tỷ yên (3,46 tỷ USD). Tổng lợi nhuận ròng của nhóm giảm 36%, xuống còn 3,6 nghìn tỷ yên (23,5 tỷ USD), đánh dấu năm thứ hai liên tiếp sụt giảm.
Dự báo cho cả năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, tổng tác động tiêu cực từ thuế quan có thể đạt 2,5 nghìn tỷ yên (16,3 tỷ USD). Các nhà sản xuất đang gấp rút củng cố lợi nhuận bằng cách giảm chi phí và đánh giá lại cấu trúc giá cả. Tổng doanh số bán hàng toàn cầu dự kiến đạt 23,38 triệu xe, giảm 1% so với năm trước, do thiếu linh kiện bán dẫn và nhu cầu suy yếu tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, triển vọng có thể sáng sủa hơn trong quý đầu năm 2026 nếu đồng yên giảm giá về vùng 160 yên đổi 1 đô la.
