Ngày 7/7, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026 theo hình thức trực tiếp và trực tuyến. Tại hội nghị, Cục trưởng Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn cho biết tình hình nhập siêu với thị trường Mỹ đang đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu cân bằng cán cân thương mại trong sáu tháng cuối năm.
Xuất khẩu cà phê thô: Giá trị thấp dù sản lượng lớn
Ở thị trường Nhật Bản, đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản thông tin Việt Nam đã vươn lên là quốc gia cung cấp cà phê lớn thứ hai cho Nhật, nhưng giá trị đạt được rất thấp vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô. “Giá trị cà phê của chúng ta thấp hơn 5 đến 6 lần so Brazil hay Colombia”, đại diện hiệp hội chia sẻ và nhấn mạnh nguyên nhân là do các nhà máy Việt Nam chưa đạt được các chứng nhận quốc tế khắt khe đáp ứng yêu cầu thị trường bạn.
Dệt may: Tăng trưởng chậm, thiếu hụt lao động
Ngành xuất khẩu chủ lực như gỗ và dệt may cũng gặp khó khăn. Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), ông Trương Văn Cẩm cho biết, dù duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD nhưng xuất khẩu chỉ tăng nhẹ 1,7%, thấp hơn nhiều so mức tăng trưởng chung. Bài toán nan giải nhất là tình trạng thiếu hụt lao động và yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng để tăng tính cạnh tranh.
Doanh nghiệp cần tái cấu trúc và đổi mới công nghệ
Trong bối cảnh đó, yêu cầu tái cấu trúc và đổi mới công nghệ đang trở thành yêu cầu đối với cộng đồng doanh nghiệp. Cục trưởng Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú nhấn mạnh doanh nghiệp cần nghiên cứu các dòng sản phẩm có tính khác biệt, mang thương hiệu Việt Nam để tạo lợi thế cạnh tranh mới. Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp logistics Việt Nam (VLA) đề cập tầm quan trọng của các giải pháp công nghệ như “Logistic xanh” và mô hình “Chuỗi cung ứng số” để giải quyết tình trạng thiếu hụt dữ liệu khiến doanh nghiệp khó đưa ra quyết định chính xác trong bối cảnh thị trường thường xuyên biến động.
Kết quả xúc tiến thương mại sáu tháng đầu năm
Hội nghị với chủ đề “Chủ động thích ứng biến động thị trường toàn cầu - Đẩy mạnh xúc tiến thương mại phát triển xuất khẩu, góp phần cân bằng cán cân thương mại và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số” đã cập nhật nhiều tin tức về tình hình thị trường quốc tế, các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp khai thác cơ hội xuất khẩu. Kết quả Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại cho thấy 22 đề án xúc tiến thương mại đã hoàn thành trong sáu tháng đầu năm, bao gồm tổ chức gian hàng quốc gia tại các hội chợ quốc tế lớn như Biofach, Hannover Messe, Fruit Logistica (Đức), Gulfood (UAE), Foodex Japan (Nhật Bản). Nhiều đoàn giao thương tại Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc cùng các hội chợ vùng và chương trình tuyên truyền, quảng bá hàng hóa Việt Nam đã được triển khai.
Hành động quyết liệt và đồng bộ
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng, đại diện Cục Xúc tiến thương mại nhấn mạnh yêu cầu theo dõi chặt chẽ các thông tin thị trường, cập nhật thường xuyên để kịp thời cảnh báo rủi ro và tăng cường công tác xúc tiến thương mại, kết nối sau triển lãm. Ông Vũ Bá Phú cho biết: “Không chỉ dừng lại ở hội chợ, các Thương vụ cần hỗ trợ doanh nghiệp gửi mẫu sản phẩm, tổ chức bán hàng giữa doanh nghiệp chuyên sâu và đưa các đoàn giao thương, mua bán về tận vùng trồng, vùng nguyên liệu tại Việt Nam để kiểm tra năng lực sản xuất”.
Yêu cầu đặt ra không chỉ cho các hiệp hội ngành hàng mà với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cần đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, thúc đẩy đàm phán hiệp định mới như ASEAN - Canada và mở rộng sang các thị trường tiềm năng như Trung Đông, châu Phi. Hệ thống thương vụ nước ngoài cũng được nhấn mạnh vai trò xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các rào cản kỹ thuật và vụ kiện chống bán phá giá từ nước ngoài.
Tại hội nghị, bên cạnh việc cung cấp thông tin thị trường, đại diện các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đã chia sẻ nhiều khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất khẩu, trong đó nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát triển sản xuất theo hướng xanh, bền vững. Cùng với đó là yêu cầu đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn quốc tế để xây dựng hồ sơ truy xuất nguồn gốc từ nguyên liệu đến thành phẩm, giúp đáp ứng tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt của cơ quan Hải quan các nước. Đây là những yếu tố quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam gia tăng lợi thế cạnh tranh và mở rộng thị phần tại các thị trường quốc tế.
