Ngày 8/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Hội nghị với chủ đề “Thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026”. Sự kiện này nhằm đánh giá tổng quan tình hình xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 4 tháng đầu năm 2026, nhận định diễn biến thị trường và đề xuất các giải pháp trọng tâm để đạt mục tiêu tăng trưởng.
Kết quả xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2026
Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 23 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch nhập khẩu đạt 17,65 tỷ USD, tăng 12%, trong khi cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư. Châu Á vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 44,1% tổng kim ngạch, tiếp theo là châu Mỹ (20,9%) và châu Âu (15,8%).
Ngành thủy sản phục hồi tích cực
Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết: “Xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% so cùng kỳ. Ngành thủy sản có cơ hội đạt mục tiêu tăng trưởng 8-10%, kim ngạch xuất khẩu hơn 12 tỷ USD trong năm 2026 nếu nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ Chính phủ và các bộ ngành trong cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, tín dụng và logistics.”
Ngành rau quả tăng trưởng mạnh
Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội rau quả Việt Nam (Vinafruit), cho biết: “Kim ngạch xuất khẩu rau quả 4 tháng đầu năm đạt hơn 2 tỷ USD, tăng 22% so cùng kỳ. Trung Quốc chiếm hơn 50% thị phần với kim ngạch hơn 1 tỷ USD. Việc ký kết Nghị định thư cho quả bưởi và chanh là cú huých quan trọng. Các thị trường khác như Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Trung Đông duy trì tăng trưởng 15-20%. Xuất khẩu chính ngạch ngày càng chiếm vai trò chủ đạo, và tỷ trọng hàng chế biến tăng lên. Ngành rau quả đặt mục tiêu đạt 10 tỷ USD trong năm 2026.”
Ngành hồ tiêu và gia vị
Đại diện Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam cho biết: “Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu toàn ngành đạt khoảng 150 nghìn tấn, kim ngạch khoảng 760 triệu USD, tăng 20% về lượng và 15% về giá trị. Riêng mặt hàng hồ tiêu đạt 96 nghìn tấn, kim ngạch 625 triệu USD, tăng 30% về lượng và 22% về giá trị.”
Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu
Để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề ra nhiều giải pháp ngắn hạn và dài hạn. Về ngắn hạn, Bộ sẽ theo dõi sát thị trường, điều hành linh hoạt theo tháng, quý; cập nhật dự báo và cảnh báo sớm về thị trường, giá cả, logistics; tháo gỡ khó khăn cho các ngành hàng có nguy cơ suy giảm; hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó biến động logistics, tín dụng; tăng hỗ trợ tín dụng lưu động, cơ cấu nợ, kho lạnh. Bộ cũng đẩy mạnh xúc tiến thương mại có trọng tâm, chuyển từ quảng bá sang xúc tiến gắn với mở cửa thị trường, xử lý kỹ thuật, kết nối chuỗi nhập khẩu và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.
Về dài hạn, Bộ sẽ hoàn thiện thể chế định hướng phát triển thị trường nông sản và hội nhập; tháo gỡ điểm nghẽn, xây dựng chuỗi cung ứng nông sản bền vững; nâng cao chất lượng, giá trị, sức cạnh tranh và uy tín của nông sản Việt Nam. Bộ tiếp tục triển khai chiến lược phát triển từng ngành hàng, quản lý chặt chất lượng sản xuất, chế biến, chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn thị trường, truy xuất nguồn gốc để phát triển thương hiệu.
Chỉ đạo của Phó Thủ tướng
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp tập trung triển khai giải pháp với quyết tâm cao nhất để kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 đạt hơn 74,2 tỷ USD. Ông nhấn mạnh mục tiêu này có ý nghĩa quan trọng trong giải quyết đầu ra cho nông sản, ổn định sản xuất và đời sống người dân.
Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu; rà soát, sửa đổi quy định tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, tín dụng, logistics, vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu. Đồng thời, cắt giảm thủ tục hành chính liên quan đến xuất-nhập khẩu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Cơ cấu lại sản xuất gắn với nhu cầu thị trường, phát triển vùng nguyên liệu lớn, ổn định, đạt chuẩn; thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị.
Bên cạnh đó, cần nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu, kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; chủ động điều chỉnh sản xuất theo tín hiệu thị trường để hạn chế mất cân đối cung-cầu và biến động giá. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giữ vững thị trường truyền thống (Trung Quốc, Mỹ, EU, Nhật Bản) và mở rộng sang ASEAN, Nam Á, Trung Đông, châu Phi, châu Mỹ Latinh. Các bộ ngành cần tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do đã ký kết.
