Thỏa thuận Mỹ - Trung được gia hạn, chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh quan trọng
Thỏa thuận ngừng leo thang căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, đạt được vào tháng 10 năm 2025 sau cuộc gặp song phương giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc, đã chính thức được gia hạn. Thỏa thuận này đã giúp dỡ bỏ hàng loạt mức thuế và hạn chế xuất khẩu được áp đặt trước đó, mang lại sự ổn định tương đối cho quan hệ kinh tế giữa hai cường quốc.
Tác động tích cực và động thái nhượng bộ
Kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực, Trung Quốc đã nối lại nhập khẩu đậu nành từ Mỹ - một mặt hàng có ý nghĩa chính trị quan trọng tại Washington. Đây được xem là một bước đi thực tế, nhằm tạo nền tảng ổn định để hội nghị thượng đỉnh sắp tới có thể tập trung vào các kết quả kinh tế ngắn hạn, bao gồm các cam kết mua hàng mới từ phía Trung Quốc.
Theo South China Morning Post, ông Trump được cho là đang thúc đẩy những thành quả cụ thể trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, trong bối cảnh đảng Cộng hòa đối mặt áp lực duy trì thế đa số tại Quốc hội. Sau cuộc điện đàm kéo dài gần 2 giờ với ông Tập tuần trước, ông Trump cho biết Trung Quốc đang cân nhắc tăng mua đậu nành Mỹ.
Trước thềm hội nghị, hai bên đã có những động thái nhượng bộ nhất định. Sau cuộc gặp tại Busan, Mỹ đã nới lỏng một số hạn chế xuất khẩu chất bán dẫn tiên tiến sang Trung Quốc. Đổi lại, Bắc Kinh điều chỉnh chính sách đối với khoáng sản quan trọng và đất hiếm, thể hiện thiện chí từ cả hai phía.
Lịch trình chuyến thăm và các vấn đề nhạy cảm
Bốn nguồn thạo tin cho hay chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump có thể bắt đầu từ ngày 31 tháng 3 và kéo dài khoảng 3 ngày, với cuộc gặp song phương dự kiến diễn ra trong tuần đầu tháng 4. Tuy nhiên, lịch trình vẫn đang được hai bên cân nhắc, do phía Trung Quốc muốn sắp xếp phù hợp với dịp lễ Thanh Minh vào ngày 5 tháng 4.
Dù chưa có xác nhận chính thức từ Mỹ hay Trung Quốc, nhiều nguồn tin cho rằng khung thời gian đầu tháng 4 nhiều khả năng sẽ được chốt. Một nguồn tin am hiểu kế hoạch cho biết hiện chưa có lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ nào được mời tham gia phái đoàn, do chính quyền Tổng thống Trump muốn tránh tạo ấn tượng khuyến khích đầu tư vào Trung Quốc.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận trong lĩnh vực ô tô và năng lượng có thể được công bố, trong khi mô hình thỏa thuận liên quan đến TikTok gần đây được xem là tiền lệ cho các lĩnh vực khác. Điều này cho thấy tiềm năng hợp tác vẫn rộng mở dù còn nhiều thách thức.
Quan hệ song phương và những thách thức còn tồn tại
Hôm 11 tháng 2, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Xie Feng nhận định quan hệ song phương đang đạt "sự ổn định năng động tổng thể", dù vẫn tồn tại những thăng trầm. Quan chức này cũng kêu gọi mở rộng hợp tác trong nông nghiệp, năng lượng và kinh tế, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực mới như y sinh và trí tuệ nhân tạo. Ông nhấn mạnh hai bên cần tránh nhìn nhận nhau qua "lăng kính đối đầu".
Tuy vậy, ông Xie tái khẳng định Đài Loan là "ranh giới đỏ không được vượt qua", kêu gọi Mỹ tuân thủ nguyên tắc "một Trung Quốc" và 3 thông cáo chung song phương. Một nguồn tin cho biết vấn đề Đài Loan vẫn là điểm nóng tiềm tàng có thể ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ gần đây tăng cường bán vũ khí cho hòn đảo này.
Trước chuyến thăm dự kiến, một nhóm quan chức cấp cao Bộ Tài chính Mỹ đã tới Bắc Kinh tuần trước nhằm "tăng cường kênh liên lạc". Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sau đó mô tả quan hệ hai nước là "ổn định nhưng cạnh tranh", nhấn mạnh mục tiêu của Washington là "cạnh tranh công bằng và giảm thiểu rủi ro, không phải tách rời".
Ông Bessent cũng cho rằng Trung Quốc cần tái cân bằng nền kinh tế và giải quyết tình trạng thặng dư thương mại lớn với Mỹ. Ông dự kiến sẽ sớm gặp Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong để chuẩn bị nội dung cho hội nghị thượng đỉnh, cho thấy cả hai bên đều nỗ lực hướng tới một kết quả tích cực.
