Thị trường Nhật Bản: Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp thực phẩm Việt
Với quy mô bán lẻ ấn tượng hơn 117.000 tỷ yên, Nhật Bản vẫn được xem là một trong những thị trường tiêu dùng hấp dẫn nhất tại châu Á. Theo báo cáo Retail in Japan 2025 từ Euromonitor International, tổng doanh số bán lẻ tại quốc gia này trong năm 2024 đạt khoảng 117.483 tỷ yên. Trong đó, bán lẻ truyền thống chiếm phần lớn với 99.874,5 tỷ yên, trong khi thương mại điện tử đạt 17.608,9 tỷ yên.
Giai đoạn tăng trưởng chậm và những thách thức nội tại
Tuy nhiên, thị trường này đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn. Lạm phát duy trì trên mức 2% trong hai năm gần đây đã gây áp lực lên sức mua của các hộ gia đình, khi tiền lương thực tế có xu hướng giảm. Đồng thời, quy định giới hạn giờ làm thêm đối với tài xế xe tải từ năm 2024 khiến ngành logistics thiếu hụt nhân lực và làm tăng chi phí vận chuyển một cách đáng kể.
Những biến động này buộc ngành bán lẻ Nhật Bản phải tái cấu trúc để thích nghi. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp thực phẩm nước ngoài, bao gồm cả Việt Nam, vừa nhìn thấy cơ hội mở rộng thị trường, vừa đối mặt với một bài toán phức tạp. Họ phải tìm cách đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe, thích nghi với khẩu vị bản địa và tìm được kênh phân phối phù hợp.
Sự phát triển của các dòng sản phẩm tiện lợi
Điều này thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các dòng gia vị đóng gói sẵn, gia vị hoàn chỉnh cho từng món ăn, hay các loại xốt chế biến nhanh. Đây chính là cơ hội vàng cho các doanh nghiệp thực phẩm đến từ châu Á, trong đó có Việt Nam.
Đáng chú ý, khẩu vị của người tiêu dùng Nhật Bản cũng đang trở nên đa dạng hơn. Ẩm thực quốc tế từ Thái Lan, Hàn Quốc đến Việt Nam… dần phổ biến tại các đô thị lớn. Ngoài ra, Nhật Bản còn là một trong những quốc gia có cộng đồng người Việt lớn nhất tại châu Á.
Hiện nay, Nhật Bản có khoảng 620.000 người Việt sinh sống. Cộng đồng này trở thành nhóm ngoại kiều lớn thứ hai, tập trung chủ yếu ở các khu vực như Tokyo, Aichi, Osaka, Fukuoka và Saitama. Không chỉ tạo ra nhu cầu tiêu dùng thực phẩm Việt, họ còn đóng vai trò là cầu nối quan trọng, giúp các sản phẩm gia vị và nguyên liệu Việt tiếp cận thị trường bản địa một cách hiệu quả.
Hành trình không dễ dàng vào hệ thống siêu thị
Tuy vậy, để đi từ các cửa hàng thực phẩm châu Á tới hệ thống siêu thị Nhật Bản là một bước chuyển không hề đơn giản. Các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quy trình nhập khẩu tại đây được đánh giá thuộc nhóm nghiêm ngặt nhất trên thế giới.
Trong bối cảnh đó, các hội chợ thực phẩm quốc tế đóng vai trò như "cửa ngõ" quan trọng, giúp doanh nghiệp thử nghiệm thị trường và tìm kiếm đối tác phân phối. Foodex Japan được xem là một trong những triển lãm thực phẩm lớn nhất châu Á, nơi quy tụ hàng nghìn nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và hệ thống bán lẻ toàn cầu.
Được tổ chức hằng năm tại Tokyo Big Sight, triển lãm này là nơi nhiều nhà bán lẻ và nhà phân phối Nhật Bản tìm kiếm sản phẩm mới. Với các doanh nghiệp Việt Nam, đây không chỉ là cơ hội quảng bá sản phẩm mà còn là "bài kiểm tra" thực tế để đánh giá mức độ phù hợp của sản phẩm với thị trường khó tính này.
Chiến lược tiếp cận dài hạn của Dh Foods
Trong số các doanh nghiệp Việt Nam tham gia thị trường này, Dh Foods là một ví dụ đáng chú ý về chiến lược tiếp cận dài hạn. Hiện các sản phẩm của Dh Foods đã xuất hiện tại nhiều cửa hàng thực phẩm Việt và châu Á phục vụ cộng đồng người Việt tại Nhật Bản.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng bắt đầu tiếp cận các chuỗi bán lẻ bản địa, với một số sản phẩm được phân phối thử nghiệm tại các chuỗi bán lẻ như Gyomu Super, Don Quijote, Seiyu và Life Corporation, cho đến các cửa hàng Vietnam & Asia Shop.
Theo chia sẻ từ doanh nghiệp, doanh thu tại thị trường Nhật Bản năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng hơn 114%. Để đạt được điều này, công ty lựa chọn chiến lược hai mũi nhọn:
- Trước hết, xây dựng thị trường tại các cửa hàng phục vụ cộng đồng người Việt.
- Sau đó, từng bước mở rộng sang hệ thống bán lẻ bản địa.
Ở cấp độ sản phẩm, Dh Foods tập trung phát triển các dòng gia vị hoàn chỉnh cho món Việt, như phở bò, bò kho, nướng lẩu đặc trưng… hướng tới nhu cầu tiện lợi của người tiêu dùng hiện đại.
Đòi hỏi đầu tư và học hỏi không ngừng
Việc thâm nhập hệ thống phân phối lớn tại Nhật Bản đòi hỏi nhiều năm xây dựng uy tín, ổn định chất lượng và hiểu rõ khẩu vị người tiêu dùng. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng phải đầu tư mạnh vào bao bì, nhãn mác, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và logistics… những yếu tố có thể làm tăng đáng kể chi phí ban đầu.
Với nhiều doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam, trong đó có Dh Foods, hành trình chinh phục Nhật Bản không chỉ là câu chuyện xuất khẩu đơn thuần. Đây còn là quá trình học hỏi liên tục để nâng cao chuẩn mực sản phẩm, từ đó bước vào những thị trường khó tính hơn trên toàn cầu.
