Nga vượt Ả Rập Xê Út, trở thành nhà cung cấp dầu lớn nhất cho Trung Quốc
Trong bối cảnh tài chính quốc tế có nhiều biến động, Ấn Độ dần "quay lưng" với dầu Nga, nhưng Moscow ngay lập tức tìm được "cứu tinh" khi xuất khẩu dầu thô sang Trung Quốc đạt kỷ lục gần 2 triệu thùng mỗi ngày. Theo số liệu mới nhất, lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của Nga sang Trung Quốc đã lên tới 1,86 triệu thùng/ngày trong tháng 1, tăng 46% so với cùng kỳ năm ngoái, giúp Nga vượt qua Ả Rập Xê Út để trở thành nhà cung cấp dầu mỏ qua đường biển lớn nhất cho Trung Quốc.
Bối cảnh và động lực tăng trưởng
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nhập khẩu dầu của Ấn Độ từ Nga giảm mạnh, đồng thời Mỹ ngày càng gia tăng áp lực buộc New Delhi dừng mua dầu Nga. Để đáp trả các lệnh trừng phạt của phương Tây, Nga đã chuyển hướng phần lớn xuất khẩu năng lượng sang châu Á, đặc biệt là Ấn Độ và Trung Quốc. Tuy nhiên, với sự thay đổi từ Ấn Độ, Trung Quốc đã trở thành điểm đến chính cho dầu Nga.
Aleksandr Daniltsev, Giám đốc Viện Chính sách Thương mại thuộc Đại học Nghiên cứu Quốc gia Trường Kinh tế Cao cấp (HSE), cho biết xuất khẩu năng lượng của Nga sang Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp tục tăng nhờ nhu cầu mạnh mẽ. Ông nói: "Khối lượng dầu xuất khẩu thực tế đang tăng đều đặn", đồng thời lưu ý rằng xu hướng giá cả sẽ ảnh hưởng đến giá trị nhập khẩu.
Áp lực từ Mỹ và phản ứng của các quốc gia
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt và thuế quan thứ cấp đối với các quốc gia mua năng lượng từ Nga. Tuần trước, ông Trump đã dỡ bỏ mức thuế 25% đối với Ấn Độ và tuyên bố rằng nước này đã đồng ý ngừng nhập khẩu dầu từ Nga. Điều này đã thúc đẩy Nga tìm kiếm thị trường mới, với Trung Quốc là lựa chọn hàng đầu.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích năng lượng Kpler, lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của Nga cao hơn 46% so với khoảng 1,2 triệu thùng/ngày của Ả Rập Xê Út trong tháng 1, dù Riyadh từ lâu là nhà cung cấp dầu qua đường biển chính cho Trung Quốc. Sự thay đổi này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Tăng trưởng dài hạn và thách thức
Trong thập kỷ qua, tổng lượng nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi, trong khi nhập khẩu từ Nga tăng hơn bốn lần, theo lời ông Daniltsev. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc Trung Quốc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và phát triển công nghệ carbon thấp có thể hạn chế tăng trưởng xuất khẩu dầu của Nga, nhưng "xu hướng chung vẫn sẽ đi lên".
Ngoài ra, những diễn biến ở Trung Đông cũng có thể thúc đẩy vai trò của Nga. Daniltsev cho biết: "Nếu căng thẳng leo thang, ví dụ như với Iran, một nhà cung cấp quan trọng cho Trung Quốc, tầm quan trọng của Nga có thể tăng lên hơn nữa". Điều này cho thấy Nga không chỉ là một nhà cung cấp dầu mỏ mà còn là một yếu tố chiến lược trong an ninh năng lượng của Trung Quốc.
Với lượng dầu nhập khẩu theo ngày đạt kỷ lục, Nga đã chứng minh khả năng thích ứng nhanh chóng trong bối cảnh các lệnh trừng phạt quốc tế. Sự chuyển hướng sang Trung Quốc không chỉ giúp Moscow duy trì doanh thu từ xuất khẩu năng lượng mà còn củng cố mối quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia này.
