Ngành điều Việt Nam đối mặt thách thức bấp bênh, Vinacas đề xuất mục tiêu xuất khẩu 5 tỷ USD năm 2026
Tại một hội nghị gần đây, các đại diện từ doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và môi giới trong ngành điều đã chia sẻ nhiều thông tin và ý kiến về tình hình hiện tại cũng như dự báo viễn cảnh trong thời gian tới. Theo đó, hoạt động chế biến và xuất khẩu điều của Việt Nam được nhận định vẫn đang trong tình trạng bấp bênh và sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn trong năm 2026.
Những thách thức từ nguồn cung nguyên liệu và logistics
Phần lớn khối lượng điều nguyên liệu của Việt Nam phải nhập khẩu, chủ yếu từ các quốc gia ở châu Phi, nơi tiềm ẩn không ít rủi ro. Một số nước châu Phi đã quy định thời gian cấm xuất khẩu điều thô đầu vụ thu hoạch để ưu tiên bán điều nguyên liệu tốt nhất cho các nhà chế biến trong nước. Họ cũng áp dụng giá xuất khẩu tối thiểu, tăng thuế và phí với điều thô xuất khẩu.
Hệ lụy là việc nhập khẩu điều thô từ châu Phi sẽ trở nên khó khăn hơn, chi phí cao hơn, làm giảm hiệu quả sản xuất và kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị ở nhiều khu vực trên thế giới vẫn đang căng thẳng và diễn biến phức tạp, nhất là cuộc xung đột ở Trung Đông, khiến hoạt động logistics gặp rất nhiều khó khăn. Giá nhiên liệu và chi phí vận chuyển hàng hóa gia tăng đáng kể.
Nhu cầu tiêu thụ giảm sút và định hướng từ Vinacas
Cùng với đó, do kinh tế khó khăn, nhu cầu tiêu thụ điều nhân ở các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu và Trung Đông đều có xu hướng giảm sút. Trước tình hình này, Phó Chủ tịch Thường trực Vinacas, ông Bạch Khánh Nhựt, đã trình bày tình hình và định hướng xuất khẩu điều trong năm 2026.
Sau khi bàn bạc và cân nhắc, Ban Chấp hành Vinacas đã đề xuất: Trong năm 2026, khối lượng nhân điều xuất khẩu khoảng 800.000 tấn và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 5 tỷ USD. Vinacas cũng khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tập trung đầu tư cho khâu chế biến những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của các thị trường khác nhau trên thế giới và trong nước.
Vinacas xem đây là hướng đi mang tính chiến lược, không chỉ là sự phát triển tất yếu của doanh nghiệp mà còn đáp ứng đòi hỏi cấp bách của việc chuyển đổi vị thế của ngành điều Việt Nam trong chuỗi giá trị điều toàn cầu.
Thành tựu và thực trạng nhập khẩu điều thô
Theo Vinacas, Việt Nam đang là nơi nhập khẩu điều thô lớn nhất thế giới và cung ứng đến 80% lượng nhân điều xuất khẩu của toàn cầu. Năm 2025, các doanh nghiệp ngành điều nước ta đã nhập khẩu hơn 3,122 triệu tấn điều thô với giá trị hơn 4,667 tỷ USD. Trong đó, các nước châu Phi như Bờ Biển Ngà, Nigeria, Ghana, Tanzania, Guinea và Burkina Faso là nguồn cung cấp điều thô chủ yếu.
Còn tổng kim ngạch xuất khẩu nhân điều của nước ta trong năm 2025 đạt hơn 5,43 tỷ USD, với gần 798.000 tấn nhân điều các loại được chế biến và xuất khẩu. Con số này tăng hơn 18% về trị giá so với năm 2024 (đạt 4,6 tỷ USD) và tăng 4,23% về khối lượng. Đây được xem là kỷ lục mới và một kỳ tích đáng tự hào của ngành điều Việt Nam.
