Mỹ Mở Rộng Điều Tra Thương Mại, Nhắm Đến Trung Quốc Và Châu Âu
Ngày 11/3 (giờ Mỹ), chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã chính thức công bố khởi động các cuộc điều tra thương mại mới nhằm vào một loạt nền kinh tế lớn trên thế giới. Động thái này được thực hiện theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với mục tiêu rõ ràng là thay thế các mức thuế đối ứng trước đó vừa bị Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố là bất hợp pháp.
Phạm Vi Điều Tra Rộng Khắp Và Mục Tiêu Cụ Thể
Theo thông tin từ CNBC, các cuộc điều tra này không chỉ tập trung vào Trung Quốc, Mexico và Liên minh châu Âu (EU), mà còn mở rộng sang hơn 10 nền kinh tế khác, bao gồm những cường quốc như Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và Singapore. Ông Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, nhấn mạnh rằng chính sách thương mại của Tổng thống Trump vẫn giữ nguyên hướng đi, với trọng tâm là bảo vệ việc làm cho người lao động Mỹ và đảm bảo các hoạt động thương mại diễn ra công bằng hơn.
Ông Greer giải thích thêm: "Các cuộc điều tra theo Mục 301 sẽ tập trung vào các hành vi, chính sách và thông lệ của một số nền kinh tế, vốn liên quan đến tình trạng dư thừa công suất và sản lượng trong các ngành sản xuất. Theo quan điểm của Mỹ, một số đối tác thương mại chủ chốt có năng lực sản xuất không gắn với các tín hiệu thực tế thị trường ở trong nước và toàn cầu." Điều này, theo ông, đã dẫn đến những thặng dư thương mại lớn và kéo dài, gây bất lợi cho nền kinh tế Mỹ.
Quy Trình Pháp Lý Và Khả Năng Áp Thuế Mới
Quy trình điều tra theo Mục 301 sẽ được tiến hành bài bản với các bước cụ thể:
- Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) sẽ tiếp nhận các ý kiến bằng văn bản từ các bên liên quan.
- Tổ chức các phiên điều trần công khai để thu thập thêm thông tin.
- Tiến hành tham vấn trực tiếp với các đối tác thương mại nằm trong diện điều tra.
Sau khi hoàn tất các bước trên, USTR sẽ đưa ra kết luận cuối cùng. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan này có thể đề xuất các biện pháp đáp trả, bao gồm việc áp dụng thuế quan mới, phí dịch vụ, hoặc các hình thức chế tài khác. Ông Greer cũng tiết lộ rằng có thể sẽ có thêm các cuộc điều tra cụ thể theo từng quốc gia hoặc sử dụng các công cụ pháp lý khác trong thời gian tới.
Bối Cảnh Pháp Lý Và Dự Báo Từ Giới Chức Mỹ
Động thái mới này diễn ra ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết với tỷ lệ 6-3, khẳng định Tổng thống Trump không có thẩm quyền áp đặt các mức thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Chỉ vài giờ sau phán quyết, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp áp đặt mức thuế toàn cầu mới 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại, tuy nhiên mức thuế này chỉ có hiệu lực tối đa 150 ngày.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với CNBC, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa ra dự báo quan trọng. Ông Bessent cho biết: "Tôi tin chắc rằng trong vòng 5 tháng, thuế sẽ trở lại mức cũ và các thẩm quyền pháp lý cũng trở nên mạnh hơn. Chúng đã vượt qua hơn 4.000 thách thức pháp lý và dù tiến trình có phần chậm hơn, các mức thuế vẫn bền vững." Ông cũng nhấn mạnh rằng USTR và Bộ Thương mại Mỹ đang hoàn tất các nghiên cứu liên quan, qua đó tạo cơ sở pháp lý vững chắc để chính phủ có thể áp đặt thêm các mức thuế mới một cách hợp pháp.
Với những diễn biến này, căng thẳng thương mại toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng, đặt ra nhiều thách thức không chỉ cho các nền kinh tế bị điều tra mà còn cho cả hệ thống thương mại quốc tế trong những tháng tới.
