Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS), thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), vừa công bố kết quả xem xét lại các kết luận công nhận tương đương theo Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA) đối với nghề khai thác ghẹ.
Quyết định mới của Mỹ
Theo đó, Mỹ sẽ cấm nhập khẩu ghẹ từ các nghề lưới rê và lồng/bẫy của Philippines, trong khi tiếp tục cho phép nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam, Indonesia và Sri Lanka. Đây là kết quả của quá trình rà soát lại các kết luận trước đó, sau khi có vụ kiện từ các doanh nghiệp hải sản.
Bối cảnh trước đó
Tháng 8/2025, NMFS từng đánh giá khoảng 2.500 ngư trường tại 135 quốc gia và xác định 240 ngư trường không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn bảo vệ động vật có vú biển theo MMPA. Trong nhóm này có các ngư trường khai thác ghẹ của Việt Nam, Indonesia, Sri Lanka và Philippines.
Kết luận khi đó khiến ngành thủy sản lo ngại, bởi Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI) ước tính khoảng 89% lượng ghẹ nhập khẩu vào Mỹ có nguy cơ bị cắt giảm. Sau đó, một nhóm doanh nghiệp hải sản cùng NFI và Trung tâm Luật Nhà hàng đã khởi kiện NMFS, cho rằng các quyết định chủ yếu dựa trên khác biệt về quy định thay vì tác động thực tế tới động vật có vú biển.
Quá trình rà soát
Vụ kiện được giải quyết vào tháng 11/2025 khi NMFS đồng ý rà soát lại kết luận. Theo kế hoạch, kết quả sửa đổi sẽ được đăng trên Công báo Liên bang ngày 12/5/2026 và lệnh cấm với ghẹ Philippines sẽ có hiệu lực sau 30 ngày, tức khoảng giữa tháng 6/2026.
Số liệu xuất khẩu
Theo dữ liệu NOAA, năm 2025 Mỹ nhập khẩu 2.417 tấn ghẹ xanh từ Philippines. Trong khi đó, Indonesia xuất khẩu 14.290 tấn ghẹ sang Mỹ, Việt Nam đạt 4.143 tấn và Sri Lanka đạt 820 tấn.
Nguyên nhân cấm nhập khẩu từ Philippines
NMFS cho biết Philippines hiện chưa có hệ thống đầy đủ để giám sát và báo cáo tình trạng đánh bắt không chủ đích động vật có vú biển. Cơ quan này cũng cho rằng Philippines chưa chứng minh được hiệu quả của các biện pháp giảm thiểu rủi ro, đặc biệt với cá heo Irrawaddy – loài đang ở tình trạng nguy cấp.
