EU Công Bố Quy Định Mới Về Bao Bì: Thách Thức Lớn Cho Xuất Khẩu Thủy Sản Việt
Liên minh Châu Âu (EU) vừa chính thức ban hành Quy định 2025/40 về bao bì và rác thải bao bì (PPWR), một văn bản pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng thông qua việc giảm thiểu bao bì thừa, thúc đẩy tái sử dụng, tái chế và hạn chế sử dụng vật liệu nguyên sinh. Quy định này sẽ tác động sâu rộng đến nhiều ngành hàng, đặc biệt là lĩnh vực thủy sản xuất khẩu của Việt Nam.
Phạm Vi Áp Dụng Rộng Và Yêu Cầu Nhãn Phân Loại
Theo quy định mới, mọi loại bao bì được đưa ra thị trường EU đều thuộc phạm vi điều chỉnh, bao gồm bao bì trực tiếp tiếp xúc với thực phẩm, bao bì sơ cấp, bao bì thứ cấp và bao bì vận chuyển. Điều này có nghĩa các vật dụng quen thuộc trong ngành thủy sản như túi nilon, khay nhựa, hộp, thùng carton, pallet nhựa và màng bọc đều phải tuân thủ. Chậm nhất đến ngày 12.8.2028, tất cả bao bì phải in nhãn phân loại rác thải theo quy chuẩn thống nhất của EU để hướng dẫn người tiêu dùng phân loại đúng cách.
Siết Chặt Chất PFAS Và Các Chất Đáng Lo Ngại
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cảnh báo, một trong những thay đổi cấp bách nhất là quy định về các "chất đáng lo ngại" (SoC). Bắt đầu từ ngày 12.8.2026, bao bì phải tuân thủ ngưỡng giới hạn mới về SoC. Đặc biệt, bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không được chứa các chất PFAS vượt quá ngưỡng quy định. EU đề xuất cấm lưu hành với giới hạn cụ thể:
- 25 ppb đối với từng loại PFAS đơn lẻ
- 250 ppb đối với tổng các loại PFAS
- 50 ppm đối với nhóm PFAS bao gồm cả dạng polymer
Sự hiện diện của các chất này phải được giảm thiểu tối đa trong toàn bộ vòng đời bao bì. Doanh nghiệp thủy sản sử dụng bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm cần công bố hàm lượng PFAS trong hồ sơ kỹ thuật.
Yêu Cầu Về Thiết Kế Tái Chế Và Tỷ Lệ Nhựa Tái Chế
Đến năm 2030, tất cả bao bì lưu thông tại EU bắt buộc phải được thiết kế để có thể tái chế. Quy định cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về giảm thiểu trọng lượng và thể tích bao bì xuống mức tối thiểu cần thiết. Đáng chú ý, đối với bao bì nhóm, bao bì vận chuyển và bao bì thương mại điện tử, tỷ lệ không gian rỗng sẽ bị giới hạn ở mức tối đa 50% kể từ ngày 1.1.2030, kể cả không gian được lấp đầy bởi vật liệu chèn lót như màng xốp hơi.
Nhằm thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, quy định mới bắt buộc các phần bằng nhựa trong bao bì phải chứa một tỷ lệ nhựa tái chế nhất định. Đến năm 2030, bao bì nhựa tiếp xúc với thực phẩm phải đáp ứng:
- 30% nhựa tái chế đối với bao bì thành phần chính là PET
- 10% nhựa tái chế đối với bao bì làm từ các loại nhựa khác (như PP, PE)
Tỷ lệ này sẽ tăng lên 25% vào năm 2040, đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch dài hạn.
Thị Trường EU Và Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp Việt
EU là một trong những thị trường tiêu thụ chính các mặt hàng nông thủy sản của Việt Nam. Theo VASEP, quy định mới về bao bì có thể trở thành một rào cản kỹ thuật đáng kể, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động thích ứng sớm để duy trì khả năng tiếp cận thị trường. Mọi sự chuẩn bị từ bây giờ sẽ giúp biến rào cản xanh thành lợi thế cạnh tranh, củng cố vị thế của hàng thủy sản Việt tại thị trường khó tính này.
