EU Thay Đổi Chính Sách Kiểm Soát Dư Lượng Thuốc BVTV, Nông Sản Việt Đối Mặt Nguy Cơ
Sáng ngày 25 tháng 3, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức một hội thảo quan trọng nhằm cập nhật thông tin và tìm kiếm các giải pháp ứng phó kịp thời trước những thay đổi đáng kể trong chính sách kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL) của Liên minh châu Âu (EU). Sự kiện này nhấn mạnh rằng hồ tiêu cùng nhiều loại nông sản khác của Việt Nam buộc phải điều chỉnh quy trình sản xuất để đáp ứng các yêu cầu khắt khe hơn từ thị trường châu Âu.
Nguyên Tắc Mới Và Mức Dư Lượng Siết Chặt
Một điểm đáng chú ý trong chính sách mới của EU là nguyên tắc "chất bị cấm tại EU thì không được phép tồn dư trong hàng nhập khẩu" đang dần thay thế cho cơ chế linh hoạt trước đây. Theo đó, EU đề xuất áp dụng mức dư lượng mặc định là 0,01 mg/kg, gần như tương đương với ngưỡng "không phát hiện". Mức này sẽ được áp dụng đối với các hoạt chất không được EU phê duyệt hoặc bị đánh giá là có nguy hại tiềm ẩn.
Ngoài ra, EU còn thay đổi cách tiếp cận trong việc đánh giá rủi ro. Nếu trước đây, tiêu chuẩn dựa trên mức độ phơi nhiễm thực tế, thì nay chuyển sang đánh giá theo đặc tính nguy hại của từng hoạt chất. Chỉ cần một hoạt chất có khả năng gây ung thư, rối loạn nội tiết hoặc ảnh hưởng đến hệ sinh thái, nó có thể bị cấm mà không cần chứng minh nguy cơ cụ thể trong thực tế sử dụng.
Ảnh Hưởng Đến Nông Sản Xuất Khẩu Chủ Lực
Tại hội thảo, ông Nguyễn Quý Dương, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết từ cuối tháng 1 năm 2026, Cục đã có văn bản gửi đến các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp để thông tin về những thay đổi từ phía EU. Hiện tại, việc tổng hợp ý kiến góp ý từ các bên liên quan đang được đẩy nhanh tiến độ để kịp gửi tới châu Âu trước thời hạn quy định.
Theo ông Dương, điểm đáng lo ngại là mức độ siết chặt trong quy định mới có thể tác động trực tiếp đến nhiều nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Cụ thể, các ngành hàng như rau quả, chè và cà phê được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng lớn do đặc thù sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong quá trình sản xuất. Một sản phẩm khác là trái vải, đang sắp bước vào vụ thu hoạch, cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu không kịp thời điều chỉnh.
Khuyến Nghị Và Giải Pháp Ứng Phó
Để thích ứng tốt hơn với quy định mới, Phó cục trưởng Nguyễn Quý Dương đã đưa ra một số khuyến nghị quan trọng cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Ông nhấn mạnh việc tăng cường kiểm tra hàng hóa trước khi xuất khẩu, coi đây là bước đi gần như bắt buộc nếu muốn giảm thiểu nguy cơ bị trả hàng hoặc từ chối nhập khẩu. Các doanh nghiệp có thể chủ động thực hiện một số biện pháp như lấy mẫu và phân tích theo đúng danh mục hoạt chất mà EU đang kiểm soát.
Việc nắm bắt sớm và hiểu rõ quy định mới sẽ giúp các đơn vị sản xuất và xuất khẩu chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, tránh rơi vào thế bị động khi quy định chính thức có hiệu lực. Trước thời điểm áp dụng quy định mới, EU vẫn cho phép tiêu thụ các sản phẩm được sản xuất từ trước, nhưng doanh nghiệp xuất khẩu phải cung cấp bằng chứng thực hiện các khuyến nghị, dựa trên thực tế triển khai. Nếu không đáp ứng được yêu cầu này, lô hàng vẫn có nguy cơ bị loại bỏ.
