DOVECO: Hành trình từ 'địa chỉ đỏ' lịch sử đến đế chế nông sản xuất khẩu
Tiền thân của Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) chính là Nông trường quốc doanh Đồng Giao, được thành lập vào ngày 26 tháng 12 năm 1955. Đây là nông trường quốc doanh đầu tiên của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, một 'địa chỉ đỏ' gắn liền với những năm tháng gian khó nhưng đầy hào hùng của dân tộc.
Nơi hội tụ tinh thần cách mạng và khát vọng hòa bình
Theo Tiến sĩ Đinh Cao Khuê - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc DOVECO, nông trường ra đời và trưởng thành không tách rời lịch sử cách mạng và công cuộc xây dựng đất nước. Nơi đây từng là Trung tâm đoàn kết Bắc - Nam, đón nhận cán bộ, chiến sĩ miền Nam tập kết mang theo khát vọng hòa bình, cùng những người lính Điện Biên trở về với ý chí sắt đá.
Hàng nghìn thanh niên xung phong từ Nghệ An, Thanh Hóa, Hòa Bình, Hà Nam Ninh… đã bám đất, bám rừng, khai hoang phục hóa, mở những luống cày đầu tiên giữa muôn vàn gian khó. Đồng Giao còn là nơi hiện diện của 24 lão thành cách mạng và 41 chiến sĩ tiền khởi nghĩa, trong đó có những đảng viên được kết nạp từ những năm 1930.
Mô hình 'kép' độc đáo: Vừa sản xuất, vừa quản lý xã hội
Tiến sĩ Khuê nhấn mạnh một dấu ấn rất riêng của Đồng Giao trong giai đoạn đầu: mô hình 'kép' vừa sản xuất, vừa tham gia điều hành chính quyền địa phương. Từ Phó Giám đốc nông trường kiêm Chủ tịch thị trấn, Đội trưởng đội Bãi Sải kiêm Chủ tịch xã, đến Phó Giám đốc kiêm Hiệu trưởng trường học.
Với mô hình này, Đồng Giao không chỉ phát triển sản xuất mà còn trực tiếp đầu tư, quản lý điện - đường - trường - trạm y tế cho cả vùng Tam Điệp. Đây chính là nền tảng cho mô hình 'kinh tế – xã hội tổng hợp' tự chủ và kiểu mẫu, đặt nền móng cho sự phát triển đô thị Tam Điệp sau này.
Bước chuyển mình ngoạn mục với hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao
Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập, Đồng Giao chủ động chuyển mình, hình thành hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao DOVECO với chuỗi giá trị khép kín từ giống, vùng nguyên liệu, chế biến đến xuất khẩu.
Ngay từ những ngày đầu, Đồng Giao đã là trung tâm nghiên cứu, sản xuất và cung ứng giống cây trồng công nghệ cao của cả nước: nơi trồng và nhân giống cà phê đầu tiên của Việt Nam; các giống mía ROC1, ROC10, Quế đường; dứa CE, MD2; chanh leo tím - vàng.
DOVECO xây dựng mô hình liên kết chặt chẽ với nông dân, tạo sự an tâm trong sản xuất và tiêu thụ. Hiệu quả kinh tế của các cây trồng đạt những con số dẫn đầu cả nước:
- Năng suất dứa Cayenne bình quân 80–90 tấn/ha, có nơi đạt 100 tấn/ha.
- Dứa Queen đạt 55–60 tấn/ha.
- Chanh leo đạt 40 tấn/ha.
Giai đoạn 2020–2025, giá dứa được duy trì ổn định, có thời điểm đạt 15.000 đồng/kg, giúp hàng nghìn hộ nông dân gắn bó lâu dài. Tại Ninh Bình, giá trị canh tác bình quân hiện đạt khoảng 600 triệu đồng/ha, hướng tới 800 triệu đồng/ha vào năm 2030.
Đột phá trong chế biến, nâng tầm nông sản Việt
Song hành với phát triển vùng nguyên liệu, DOVECO xác định công nghiệp chế biến là trụ cột tạo giá trị gia tăng. Công ty vận hành ba trung tâm chế biến lớn tại Ninh Bình, Sơn La và Gia Lai, với tổng công suất 136.000 tấn sản phẩm/năm.
Các dây chuyền sản xuất được tự động hóa tới 90%, nhập khẩu đồng bộ từ Nhật Bản, Đức, Mỹ, Trung Quốc và các nước G7. Tháng 7/2025, DOVECO Sơn La đưa vào hoạt động dây chuyền đóng hộp giấy công nghệ Thụy Điển đầu tiên tại Việt Nam, trị giá 4 triệu USD, công suất 6.000 hộp/giờ.
Công nghệ tiệt trùng nhiệt hiện đại cho phép sản phẩm bảo quản tự nhiên, không cần chất bảo quản hoặc làm lạnh, góp phần giảm phát thải nhựa và tiết kiệm năng lượng. Đúng dịp kỷ niệm 70 năm thành lập, DOVECO Ninh Bình tiếp tục đưa vào vận hành dây chuyền chiết rót nước quả trong hộp giấy Tetra Pak hiện đại.
Thành tựu ấn tượng và định hướng tương lai
Giai đoạn 2020–2025, tổng doanh thu của DOVECO đạt trên 12.000 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu 436 triệu USD. Sản phẩm có mặt tại hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm các thị trường khó tính như Nhật Bản, EU, Hoa Kỳ, Úc, Israel, Hàn Quốc, Trung Đông. Thị trường nội địa đạt doanh thu trên 1.100 tỷ đồng.
DOVECO tạo việc làm ổn định cho hơn 30.000 hộ dân tại các vùng nguyên liệu. Tại Sơn La, khoảng 80% người tham gia sản xuất là đồng bào dân tộc thiểu số; tại Gia Lai, con số này là 30%, góp phần thiết thực vào xóa đói giảm nghèo.
Công ty hiện có hơn 2.000 cán bộ, công nhân với đời sống vật chất, tinh thần ngày càng được nâng cao. Trong 10 năm gần đây, DOVECO đã đóng góp hơn 30 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội, giáo dục, y tế, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.
Tiến sĩ Đinh Cao Khuê chia sẻ: 'Bước vào kỷ nguyên mới, DOVECO sẽ tiếp tục giữ trọn tâm huyết 'làm cho đất nở hoa' - lấy nông nghiệp xanh, sạch, hiệu quả làm nền tảng; lấy chuyển đổi số làm động lực.' Đó không chỉ là định hướng cho tương lai, mà còn là lời cam kết của Đồng Giao hôm nay đối với truyền thống 70 năm đã được hun đúc bằng mồ hôi lao động và tình yêu sâu nặng dành cho đất và cho người.
