Doanh nghiệp Việt Nam thận trọng lạc quan sau khi Mỹ tạm dừng thuế đối ứng
Ngày 24 tháng 2 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Mỹ chính thức áp dụng việc xóa bỏ thuế đối ứng, tạo ra những tín hiệu tích cực ban đầu cho hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh sự lạc quan, nhiều doanh nghiệp vẫn đang trong trạng thái "nín thở" chờ đợi các thông tư hướng dẫn chi tiết từ phía cơ quan chức năng Mỹ, do các quy định thuế vẫn chưa thực sự rõ ràng và có thể biến động.
Những lo ngại từ ngành nông sản và thủy sản
Ông Vũ Thái Sơn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Long Sơn – một trong những đơn vị xuất khẩu hạt điều hàng đầu sang thị trường Mỹ, chia sẻ rằng dù thuế đối ứng đã được tạm dừng, nhưng ông vẫn đang chờ đợi các hướng dẫn tiếp theo. Ông Sơn bày tỏ: "Đối với hầu hết mặt hàng nguyên liệu nông sản, thuế đối ứng của Mỹ gần như bằng 0. Tuy nhiên, sau khi dừng thuế theo Đạo luật IEEPA, Tổng thống Mỹ lại ban hành một sắc lệnh khác với mức thuế 15% áp dụng cho nhiều mặt hàng nhập khẩu. Tôi không biết liệu hạt điều có lại nằm trong danh sách bị đánh thuế hay không. Bản thân tôi mong muốn mức thuế bằng 0 cho nông sản tiếp tục được duy trì."
Trong khi đó, ngành thủy sản cũng nhận được tin vui khi thuế chống bán phá giá cho tôm Việt Nam được điều chỉnh giảm từ trên 35% xuống còn 4,58%. Ông Trần Văn Lĩnh, Chủ tịch HĐQT Công ty Thủy sản Thuận Phước tại Đà Nẵng, nhận định: "Việc thuế đối ứng bị xóa bỏ thiết lập lại một sân chơi bình đẳng hơn. Khi mức thuế là bằng nhau, chúng ta không 'ngán' bất kỳ đối thủ nào. Tuy nhiên, vẫn cần chờ đến giữa tháng 3 để xem phản ứng thị trường tại triển lãm thủy sản Bắc Mỹ ở Boston."
Những mặt hàng ít bị ảnh hưởng và khuyến cáo từ hiệp hội
Một số mặt hàng như phân bón lại ít chịu tác động từ các thay đổi thuế này. Lô hàng phân bón đầu tiên với sản lượng 40.000 tấn của Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) hiện đang trên đường đến Mỹ theo đúng lịch trình. Lãnh đạo PVCFC cho biết phân bón là mặt hàng được miễn thuế tại Mỹ, nên việc dừng thuế đối ứng hay áp thuế mới cũng không ảnh hưởng. Điều quan trọng là đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng sản phẩm, năng lực logistics và tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của thị trường này.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã có thông báo cập nhật và hướng dẫn cho các doanh nghiệp hội viên. VASEP khuyến nghị trong thời gian trước mắt, các doanh nghiệp vẫn cần tuân thủ nếu cơ quan hải quan Mỹ tiếp tục yêu cầu nộp thuế. Đồng thời, hiệp hội cũng khuyến cáo doanh nghiệp rà soát mã sản phẩm cụ thể để xác định hàng hóa có thuộc diện miễn trừ hay không, đặc biệt với các điều kiện về thời gian xếp tàu và nhập khẩu.
Tâm lý thận trọng và thách thức phía trước
Ông Nguyễn Văn Kịch, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thủy sản Cafatex tại Cần Thơ, chia sẻ quan điểm tích cực nhưng cũng không kém phần thận trọng: "Dù phía chính quyền Mỹ vẫn tìm cách áp thuế khác lên hàng nhập khẩu, nhưng đây là mức thuế chung cho toàn cầu, cân bằng lợi thế giữa các đối thủ. Tuy nhiên, phản ứng của Tổng thống Trump có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường, khiến các nhà nhập khẩu chỉ mua hàng theo chuyến và nhu cầu ngắn hạn."
Ông Kịch cũng chỉ ra rằng gánh nặng lạm phát tại Mỹ có thể khiến người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu, ảnh hưởng đến các sản phẩm giá trị cao của Việt Nam. "Khi người tiêu dùng phải trả nhiều tiền hơn do thuế nhập khẩu tăng, họ có thể chuyển sang các sản phẩm giá thấp hơn. Do đó, dù tín hiệu ban đầu lạc quan, các doanh nghiệp vẫn cần hết sức thận trọng," ông nhấn mạnh.
Theo khuyến cáo của VASEP, trong thời gian chờ đợi hướng dẫn tiếp theo, các doanh nghiệp nên rà soát lại hợp đồng, kiểm tra chính xác mã HS và diện miễn trừ, đồng thời chuẩn bị phương án xử lý hồ sơ hoàn thuế IEEPA nếu đủ điều kiện. Chính sách thuế hiện vẫn đang trong giai đoạn điều chỉnh và có thể phát sinh tranh tụng, do đó việc cập nhật liên tục thông tin là rất cần thiết để hạn chế rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh cho doanh nghiệp Việt Nam.
