Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 76 triệu USD, tăng 101% so với cùng kỳ năm 2025, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). Loại cá dân dã quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt đã chính thức bước vào phân khúc thực phẩm cao cấp tại Nhật Bản, được dùng để chế biến sushi và sashimi.
Bước ngoặt xuất khẩu cá rô phi
Vào tháng 7/2026, Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam (TP Cần Thơ) đã hoàn tất xuất khẩu lô cá rô phi phi lê đầu tiên sang Nhật Bản. Đây là kết quả sau khoảng 6 tháng doanh nghiệp đầu tư xây dựng quy trình nuôi và chế biến theo tiêu chuẩn dành cho phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng. Việc cá rô phi Việt Nam có mặt trên bàn ăn của người Nhật được đánh giá là dấu mốc quan trọng, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng tỷ trọng các sản phẩm chế biến có giá trị cao.
Tăng trưởng ấn tượng và thị trường mới
Đà tăng trưởng 101% của cá rô phi xuất khẩu khẳng định đây là một trong những ngành hàng có tốc độ phát triển nhanh trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Bên cạnh Nhật Bản, Canada và Australia cũng ghi nhận mức tăng trưởng nhập khẩu tích cực trong những tháng đầu năm, mở ra dư địa lớn để sản phẩm Việt Nam gia tăng thị phần. Cá rô phi từ lâu được nhiều quốc gia ví như 'gà nước' nhờ tốc độ sinh trưởng nhanh, dễ nuôi, giá thành hợp lý và nguồn cung ổn định.
Yêu cầu khắt khe từ thị trường Nhật Bản
Để trở thành nguyên liệu cho sushi hay sashimi, cá rô phi phải trải qua quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. TP Cần Thơ yêu cầu các cơ sở nuôi, thu mua, chế biến và xuất khẩu chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật liên quan đến con giống, vùng nuôi, giám sát dịch bệnh, thu hoạch, vận chuyển cũng như các chứng nhận cần thiết. Doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật các quy định mới về kiểm dịch, xét nghiệm và chứng nhận an toàn thực phẩm của từng thị trường.
Lợi thế cạnh tranh của cá rô phi Việt
Theo các chuyên gia, lợi thế cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam tại các thị trường khó tính nằm ở quy trình quản lý toàn diện. Từ con giống, ao nuôi, thu mua đến chế biến và xuất khẩu đều vận hành đồng bộ theo Luật Thủy sản, đáp ứng đầy đủ các quy định về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Biến đổi khí hậu đang khiến nuôi cá biển tại nhiều quốc gia gặp khó khăn, trong khi vùng nước lợ ven biển Việt Nam được đánh giá thuận lợi để phát triển nuôi cá rô phi quy mô lớn với chi phí tối ưu.
Định hướng phát triển bền vững
Để duy trì đà tăng trưởng, các địa phương trọng điểm như TP Cần Thơ tăng cường quản lý kỹ thuật và đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, đặc biệt tại những vùng nuôi tôm kém hiệu quả. Toàn bộ chuỗi từ cơ sở nuôi, thu mua đến nhà máy chế biến phải minh bạch nhật ký sản xuất, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc thú y và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây là yếu tố then chốt giúp thủy sản Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm dịch và an toàn thực phẩm khắt khe của quốc tế. Việc chuyển dịch từ xuất khẩu cá nguyên con hoặc cắt khúc sang sản phẩm chế biến cao cấp không chỉ gia tăng giá trị thương mại mà còn khẳng định năng lực của ngành thủy sản Việt Nam trong việc chinh phục phân khúc khách hàng cao cấp.
