Tháng mở hàng năm 2026 đã mang đến một khởi đầu đầy ấn tượng cho ngành cà phê Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1,09 tỷ USD chỉ trong vòng một tháng. Con số này thể hiện mức tăng trưởng mạnh mẽ 39,5% so với cùng kỳ năm 2025, khẳng định vị thế vững chắc của mặt hàng này trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.
Thành tích xuất khẩu nổi bật và giá trị gia tăng
Giá cà phê xuất khẩu bình quân trong tháng 1/2026 tiếp tục được neo ở mức cao, đạt 5.450 USD/tấn, góp phần đưa cà phê trở thành mặt hàng nông nghiệp có kim ngạch cao thứ hai. Đáng chú ý, đây là một trong chín nhóm mặt hàng thế mạnh của Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 1 tỷ USD.
Thành công này tiếp nối từ năm 2025, khi ngành cà phê ghi nhận dấu mốc lịch sử với tổng khối lượng xuất khẩu đạt gần 1,6 triệu tấn và kim ngạch lên tới 8,92 tỷ USD. So với năm 2024, khối lượng tăng 18,3% và giá trị tăng mạnh 58,8%, nhờ vào mặt bằng giá thế giới duy trì ở mức cao trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu thắt chặt và nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường lớn vẫn ổn định.
Chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng đa dạng và giá trị cao
Bên cạnh sự tăng trưởng về lượng, ngành cà phê Việt Nam đang có bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc dịch chuyển cơ cấu sản phẩm, giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu thô. Theo thống kê từ Cục Hải quan, cà phê Robusta vẫn giữ vai trò chủ lực trong năm 2025 với kim ngạch xuất khẩu đạt 6,59 tỷ USD, tăng 57,4% và chiếm 73,8% tổng kim ngạch. Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là quốc gia xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất thế giới.
Đáng chú ý, xuất khẩu cà phê Arabica cũng tăng vọt 129,1%, đạt gần 550 triệu USD. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến đạt mức cao kỷ lục 1,78 tỷ USD, tăng 50,4% so với năm 2024, nhờ vào việc doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến sâu và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.
Tiềm năng từ chế biến sâu và định hướng phát triển bền vững
Với diện tích trồng cà phê hiện nay khoảng 710.000ha, tập trung chủ yếu tại các tỉnh Đắk Lắk, Lâm Đồng và Gia Lai, sản lượng cà phê niên vụ 2024-2025 đạt khoảng 1,7 triệu tấn. Dự báo niên vụ 2025-2026, sản lượng có thể đạt 1,8 triệu tấn nhờ thời tiết thuận lợi và giá cả khuyến khích đầu tư.
Ông Phan Minh Thông, Tổng giám đốc Phúc Sinh Group, nhấn mạnh rằng cà phê chính là "mỏ vàng" bền vững nếu doanh nghiệp từ bỏ tư duy bán thô và chuyển sang chế biến sâu. Ông chia sẻ ví dụ về dòng trà cascara làm từ vỏ quả cà phê chín, một sản phẩm phụ giá trị cao đã xuất khẩu thành công sang các thị trường như Hà Lan, Ý, Đức, mang lại nguồn thu hàng chục nghìn USD mỗi năm.
Ông Doãn Hữu Tuệ, Tổng giám đốc Tập đoàn Quốc tế Mỹ Việt, cũng khẳng định các sản phẩm cà phê chế biến của Việt Nam ngày càng được thị trường quốc tế chú ý, với giá trị xuất khẩu tăng mạnh qua từng năm. "Có thời điểm chúng tôi còn không có hàng để bán", ông Tuệ cho biết.
Hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD và phát triển bền vững
Các chuyên gia nhận định, để đạt mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD, ngành cà phê Việt Nam cần tập trung chuyển từ "lượng" sang "chất". Với sản lượng gần như đã chạm trần, dư địa phát triển trong tương lai phụ thuộc vào việc đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển sản phẩm đặc sản và hướng tới mô hình kinh tế xanh, tuần hoàn.
Những bước tiến trong chế biến sâu không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn thay đổi cách thị trường quốc tế nhìn nhận về chất lượng nông sản Việt Nam, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho ngành cà phê trong những năm tới.
