Phán Quyết Lịch Sử: Tòa Án Tối Cao Mỹ Vô Hiệu Hóa Thuế Quan Của Trump
Vào ngày 20 tháng 2 năm 2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã đưa ra một phán quyết mang tính bước ngoặt với tỷ lệ phiếu 6–3. Phán quyết này tuyên bố rằng cựu Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt các mức thuế quan diện rộng. Theo tòa án, quyền thiết lập thuế quan thuộc về Quốc hội, và IEEPA không cho phép Tổng thống tự ý ban hành các sắc lệnh thuế quan dưới danh nghĩa "tình trạng khẩn cấp".
BYD Và Vụ Kiện Đòi Hoàn Trả Hàng Tỷ USD
Phán quyết này trực tiếp ủng hộ lập luận trong vụ kiện mà tập đoàn xe điện BYD của Trung Quốc đã đệ trình lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ vào ngày 26 tháng 1 năm 2026. Trong đơn kiện, bốn công ty con của BYD tại khu vực Bắc Mỹ đã cáo buộc các sắc lệnh thuế quan được áp dụng từ tháng 4 năm 2025 là bất hợp pháp.
Đại diện của BYD chia sẻ: "Chúng tôi đệ đơn kiện để bảo vệ quyền được hoàn trả các khoản thuế đã nộp, vì IEEPA không hề chứa đựng thuật ngữ 'thuế quan' hay các khái niệm tương đương." Phán quyết của Tòa án Tối cao có thể mở đường cho BYD đòi lại hàng tỷ USD tiền thuế đã nộp cho các linh kiện nhập khẩu.
Thị Trường Mỹ: Thắng Lợi Pháp Lý Nhưng Rào Cản Vẫn Còn
Tuy nhiên, dù đây là một thắng lợi quan trọng về mặt pháp lý, thực tế thị trường Mỹ vẫn còn nhiều rào cản đáng kể. BYD chưa thể ngay lập tức "mở toang" cánh cửa cho các dòng xe du lịch của mình tiến quân vào thị trường này.
Nguyên nhân chính là phán quyết chỉ vô hiệu hóa các mức thuế dựa trên IEEPA. Trong khi đó, các mức thuế đối với ô tô điện và linh kiện từ Trung Quốc hiện nay chủ yếu dựa trên:
- Mục 232: Liên quan đến an ninh quốc gia.
- Mục 301: Liên quan đến thực thi thương mại.
Những điều luật này không nằm trong phạm vi của phán quyết ngày 20 tháng 2. Ngay sau phán quyết, cựu Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố áp dụng mức thuế nhập khẩu tạm thời mới ở mức 15% (thay vì 10% như trước đó) thông qua các con đường pháp lý thay thế để bù đắp cho các khoản thuế bị tòa án bác bỏ.
Chiến Lược Hiện Tại Của BYD Và Tác Động Đến Ngành Công Nghiệp
Hiện tại, BYD vẫn tập trung chủ yếu vào mảng xe buýt điện và xe thương mại tại thị trường Mỹ thông qua nhà máy đặt tại Lancaster, bang California. Hoạt động này vẫn tiếp tục bất chấp những biến động về chính sách thuế quan.
Theo giới phân tích, vụ kiện của BYD hiện được xem là "phát súng đầu tiên" từ một hãng xe Trung Quốc. Nó có khả năng mở đường cho hàng loạt doanh nghiệp ô tô khác như Toyota, Volvo, hay General Motors cùng tham gia yêu cầu hoàn trả các khoản thuế khẩn cấp đã nộp trong năm 2025. Điều này cho thấy tác động lan rộng của phán quyết vượt ra ngoài phạm vi của riêng BYD.
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung vẫn còn phức tạp, phán quyết này đánh dấu một điểm sáng cho các doanh nghiệp đang tìm cách thách thức các biện pháp thuế quan được cho là độc đoán. Tuy nhiên, con đường để BYD và các hãng xe khác thực sự chiếm lĩnh thị trường Mỹ vẫn còn nhiều chông gai, đòi hỏi những nỗ lực pháp lý và chiến lược dài hơi hơn nữa.
