Bangladesh và Mỹ chính thức ký kết thỏa thuận thương mại quan trọng
Theo thông tin từ Cục Xúc tiến xuất khẩu Bangladesh (EPB), Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của quốc gia Nam Á này trong năm 2025. Vào ngày 9-2, hai bên đã chính thức ký kết một thỏa thuận thương mại mới sau quá trình đàm phán kéo dài 9 tháng, bắt đầu từ tháng 4-2025.
Mức thuế đối ứng được giảm mạnh so với đề xuất ban đầu
Theo báo cáo từ Reuters, mức thuế đối ứng cuối cùng được hai bên chốt ở 19%, thấp hơn đáng kể so với mức 37% mà Washington từng đưa ra vào tháng 3-2025. Đây là một bước tiến quan trọng, giúp Bangladesh trở thành quốc gia Nam Á đầu tiên hoàn tất thỏa thuận thương mại đối ứng với Mỹ trong giai đoạn hiện tại.
Bối cảnh địa chính trị thúc đẩy thỏa thuận
Năm 2025 được đánh giá là một năm đầy khó khăn đối với ngành xuất khẩu nông sản Mỹ sang Trung Quốc. Căng thẳng địa chính trị đã khiến Trung Quốc chuyển hướng nhập khẩu bông từ Brazil, dẫn đến sự sụt giảm mạnh mẽ của xuất khẩu bông Mỹ sang thị trường này, với mức giảm lên tới 89%. Trong 8 tháng đầu năm 2025, mức giảm được ghi nhận là 54%, gây thất thoát khoảng 7,4 tỉ USD và ảnh hưởng nặng nề đến các bang miền nam nước Mỹ như Tennessee, Georgia, Mississippi và Virginia.
Trong bối cảnh đó, Bangladesh xuất hiện như một "kế hoạch B" kịp thời, tận dụng lợi thế khi nông dân Mỹ đang tìm kiếm đầu ra và chính quyền Washington cần xoa dịu các khu vực nông nghiệp. Thỏa thuận bao gồm cơ chế "thuế đối ứng bằng 0" cho hàng dệt may Bangladesh, với điều kiện sản phẩm phải sử dụng bông và sợi nhân tạo do Mỹ sản xuất.
Cam kết mở rộng và nhượng bộ từ phía Bangladesh
Để đạt được mức thuế 19% và các ưu đãi đi kèm, Bangladesh đã đồng ý nới lỏng nhiều rào cản phi thuế quan. Theo Reuters, điều này bao gồm việc chấp nhận các tiêu chuẩn kỹ thuật của Mỹ, mở rộng tiếp cận thị trường cho hàng công nghiệp và nông sản Mỹ, cũng như cam kết tuân thủ các yêu cầu về lao động và môi trường.
Ngoài ra, Bangladesh còn cam kết mua 15 tỉ USD sản phẩm năng lượng trong 15 năm, đầu tư vào thiết bị quân sự của Mỹ và hạn chế mua sắm từ một số nhà cung cấp ở các quốc gia khác. Những nhượng bộ này được xem là cần thiết để bảo vệ ngành may mặc - trụ cột kinh tế của Bangladesh, chiếm hơn 80% kim ngạch xuất khẩu và đóng góp khoảng 10% GDP.
Thách thức và triển vọng sau thỏa thuận
Các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận mang lại sự hỗ trợ quan trọng cho ngành may mặc của Bangladesh, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về sự thay đổi trong vốn, công nghệ và quản lý. Doanh nghiệp Bangladesh phải đáp ứng các tiêu chuẩn lao động, môi trường và kỹ thuật để được hưởng ưu đãi.
Thỏa thuận này đạt được chỉ vài ngày trước cuộc tổng tuyển cử tại Bangladesh vào ngày 12-2, nhằm chọn ra lãnh đạo mới sau giai đoạn lâm thời kéo dài 18 tháng dưới sự lãnh đạo của ông Muhammad Yunus. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh chính trị nhạy cảm, với những quan tâm từ Washington về nhân quyền và rủi ro chính sách.
Mặc dù mức thuế 19% cao hơn một chút so với mức 18% của Ấn Độ, nhưng nó đã được cải thiện đáng kể so với đề xuất ban đầu và tương đương với các nước như Pakistan, Campuchia và Indonesia. Điều này mở ra cơ hội mới cho xuất khẩu của Bangladesh trong khi củng cố mối quan hệ kinh tế với Mỹ.
