Áp lực từ Mỹ trở thành động lực đổi mới công nghệ của Trung Quốc
Theo bài xã luận đăng trên Nhân Dân Nhật Báo ngày 5/2/2026, nền kinh tế Trung Quốc đã chứng minh khả năng vượt qua thành công những cú sốc dồn dập từ các biện pháp thuế quan và hạn chế công nghệ của Mỹ. Bài viết nhấn mạnh: "Mỹ càng tìm cách kiềm chế chúng ta, thì điều đó càng kích thích năng lực đổi mới độc lập của chúng ta".
Thu hẹp điểm nghẽn công nghệ
Trong năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm mới (2026-2030), cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc cho biết danh sách các "điểm nghẽn công nghệ" đang dần được thu hẹp đáng kể. Bài xã luận khẳng định: "Danh sách các điểm nghẽn công nghệ đang ngày càng ngắn lại, trong khi danh sách những công nghệ do chúng ta tự chủ kiểm soát lại ngày càng dài hơn".
Thực tiễn đã chứng minh rõ ràng rằng nền tảng kinh tế của Trung Quốc vững chắc với khả năng chống chịu mạnh mẽ, đất nước hoàn toàn có thể vượt qua những khó khăn và thậm chí là cơn bão tố từ bên ngoài. Trung Quốc đã đứng vững trước tác động của cuộc chiến thương mại và ứng phó một cách bình tĩnh, đồng thời tiếp tục tiến lên phía trước.
Tín hiệu tích cực từ dữ liệu kinh tế
Theo bài xã luận, các dữ liệu kinh tế gần đây cho thấy tín hiệu tích cực với sự cải thiện rõ rệt ở các chỉ số quan trọng:
- Mặt bằng giá cả ổn định trong quý IV năm 2025
- Lợi nhuận doanh nghiệp có xu hướng tăng trưởng
- Những yếu tố tích cực đang tiếp tục được tích lũy
Đà phát triển thuận lợi của nền kinh tế Trung Quốc theo hướng đổi mới và tăng trưởng chất lượng cao sẽ được duy trì bền vững. Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc dự kiến công bố dữ liệu kinh tế thường niên năm 2025 vào ngày 19/1, trong đó bao gồm các số liệu sơ bộ về tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Bắc Kinh đã đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm ở mức "khoảng 5%".
Giải quyết vấn đề cạnh tranh nội hao
Bài xã luận này là bài thứ hai được đăng dưới bút danh "Zhong Caiping" - được cho là đại diện cho Ủy ban Tài chính và Kinh tế Trung ương Trung Quốc. Trước đó, bài bình luận ngày 4/2 đã cảnh báo các chính quyền địa phương về "tâm lý bầy đàn" - tác nhân khiến tình trạng "cạnh tranh nội hao" thêm trầm trọng.
Cùng ngày, 4 cơ quan chính phủ bao gồm Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã tổ chức hội thảo với ngành công nghiệp pin lưu trữ năng lượng và điện lực. Nhà chức trách cảnh báo các cuộc "nội chiến" về giá và cạnh tranh phi lý đang bào mòn lợi nhuận, đồng thời đe dọa trực tiếp đến tính bền vững lâu dài của ngành.
Để kiềm chế tình trạng này, chính phủ Trung Quốc đã đề ra các biện pháp:
- Tăng cường quản lý thị trường và siết chặt kiểm soát năng lực sản xuất
- Nâng cao tính tự giác của các ngành công nghiệp
- Đẩy mạnh sự phối hợp giữa chính quyền trung ương và địa phương
Bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung
Bắc Kinh cam kết giải quyết vấn đề "cạnh tranh nội hao" trong đề xuất cho Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, được công bố vào tháng 10/2025. Các nhà hoạch định chính sách xác định "tự chủ và tự cường về công nghệ" là mục tiêu then chốt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung ngày càng gay gắt.
Ngày 2/1, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh chặn thương vụ thâu tóm tài sản giữa hai công ty Mỹ là HieFo và Emcore. Sắc lệnh này nhắm vào mảng kinh doanh chip và dây chuyền sản xuất tấm bán dẫn indium-phosphide mà HieFo đã hoàn tất mua lại từ năm 2024 với giá 2,92 triệu USD.
Động thái này là bước đi mới nhất của Washington trong nỗ lực tăng cường giám sát các khoản đầu tư có liên quan đến Trung Quốc, đặc biệt là ở lĩnh vực nhạy cảm như chip và sản xuất công nghệ cao.
Đẩy mạnh đầu tư công nghệ tại địa phương
Trong khi đó, các chính quyền địa phương tại Trung Quốc đang chạy đua triển khai kế hoạch nhằm thúc đẩy lĩnh vực công nghệ. Hôm 9/2, quận Phố Đông của Thượng Hải đã công bố 50 dự án lớn với tổng vốn đầu tư hơn 70 tỷ nhân dân tệ (khoảng 10 tỷ USD).
Phần lớn nguồn vốn được dành cho các ngành then chốt:
- Vi mạch và công nghệ bán dẫn
- Trí tuệ nhân tạo và máy học
- Dược phẩm sinh học và công nghệ y tế
- Phương tiện thông minh và xe điện
- Hàng không vũ trụ và công nghệ cao
Những động thái này cho thấy Trung Quốc đang tập trung nguồn lực để phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược, nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào bên ngoài và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp.
