Tăng Trưởng Kinh Tế Quý I/2026 Đạt 7,83%, Đối Mặt Với Thách Thức Lạm Phát
Nguyên tắc phát triển kinh tế-xã hội phải gắn liền với nâng cao đời sống nhân dân và công bằng xã hội đã được xác định là nền tảng, định hướng cho toàn bộ quá trình phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Để làm rõ nội dung này, phóng viên Thời Nay đã có cuộc trao đổi với Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) Nguyễn Thị Hương về kết quả phát triển kinh tế-xã hội quý I/2026 và những thách thức phía trước.
Phân Tích Tăng Trưởng Từ Phía Cung Và Cầu
Cục trưởng Nguyễn Thị Hương cho biết: "Quý I/2026, tăng trưởng GDP ước đạt 7,83% so cùng kỳ năm trước. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất ổn và rủi ro gia tăng." Nhìn từ phía cung, cả ba khu vực kinh tế đều tăng trưởng khá:
- Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng vai trò trụ đỡ.
- Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%.
- Khu vực dịch vụ tăng 8,18%.
Tuy nhiên, tăng trưởng chưa đồng đều, động lực tập trung vào một số ngành chủ lực, trong khi các ngành quan trọng như dịch vụ lưu trú và ăn uống, sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí, thông tin và truyền thông, hoạt động kinh doanh bất động sản chưa có sự bứt phá.
Về phía cầu, tiêu dùng nội địa tiếp tục là điểm sáng với mức tăng 8,45%, đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động. Hoạt động ngoại thương cũng là động lực quan trọng, với tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu tăng 23%, trong đó xuất khẩu hàng hóa tăng 19,1% và nhập khẩu tăng 27%. Điều này phản ánh nhu cầu đầu vào sản xuất đang phục hồi, nhưng đồng thời cho thấy giá trị gia tăng trong nước còn hạn chế và phụ thuộc lớn vào nhập khẩu.
Khó Khăn Và Áp Lực Từ Mục Tiêu Tăng Trưởng
So với kịch bản điều hành tại Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ, mức tăng trưởng GDP 7,83% trong quý I/2026 thấp hơn khoảng 1,3 điểm phần trăm so với mục tiêu 9,1%. Cục trưởng Nguyễn Thị Hương nhận định: "Khoảng cách này tạo áp lực lớn đối với công tác điều hành trong 9 tháng còn lại, mức tăng trưởng các quý tiếp theo phải ở mức cao hơn (từ 10,5% trở lên) để bảo đảm mục tiêu cả năm." Khó khăn lớn nhất là tính bất định cao của môi trường kinh tế quốc tế, trong khi các động lực tăng trưởng trong nước phục hồi chưa đủ mạnh và đều. Dư địa điều hành chính sách kinh tế vĩ mô dần thu hẹp, với rủi ro lạm phát và áp lực điều hành vĩ mô khi giá nguyên, nhiên vật liệu đầu vào biến động mạnh.
Kiểm Soát Lạm Phát Trong Bối Cảnh Bất Ổn
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 tăng 3,51% so cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước tăng mạnh vì ảnh hưởng từ xung đột quân sự ở Trung Đông. Các ngành nghề chịu tác động mạnh bao gồm vận tải, sản xuất và dịch vụ. Cục trưởng Nguyễn Thị Hương kiến nghị:
- Ban chỉ đạo điều hành giá chủ trì xây dựng và báo cáo các phương án tăng giá các mặt hàng thiết yếu với mức độ và thời điểm cụ thể.
- Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cần theo dõi chặt chẽ diễn biến giá cả, lạm phát trên thế giới, kịp thời cảnh báo các nguy cơ.
- Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác.
- Bảo đảm thông suốt hoạt động cung ứng, lưu thông, phân phối hàng hóa, dịch vụ, đồng thời chủ động đa dạng hóa, tìm kiếm nguồn cung thay thế từ nhiều thị trường khác nhau, nhất là đối với mặt hàng xăng dầu.
Định Hướng Phát Triển Gắn Với Đời Sống Nhân Dân
Tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao phải bảo đảm phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội. Cục trưởng Nguyễn Thị Hương khẳng định: "Nguyên tắc này là cốt lõi, định hướng cho toàn bộ quá trình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước trong giai đoạn mới. Tăng trưởng chỉ có ý nghĩa khi thu nhập thực tế của người dân được cải thiện, việc làm bền vững được tạo ra và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, nhà ở được nâng cao."
Năm 2026, tăng trưởng kinh tế phải gắn trực tiếp với cải thiện đời sống nhân dân, bảo đảm và nâng cao thu nhập, phúc lợi công bằng trong cơ hội và thụ hưởng của người dân. Việc vừa phải duy trì tăng trưởng cao, vừa bảo đảm nâng cao đời sống nhân dân, kiểm soát lạm phát, thu hẹp bất bình đẳng và bảo vệ môi trường đòi hỏi chính sách quản lý điều hành phải đồng bộ, linh hoạt và hiệu quả hơn.
Về mặt xã hội, lao động có việc làm quý I/2026 ước tính là 52,5 triệu người, tăng 656,8 nghìn người so cùng kỳ năm trước. Thu nhập bình quân của lao động được cải thiện, đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 329 nghìn đồng so quý trước và tăng 706 nghìn đồng so cùng kỳ năm 2025. Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị duy trì dưới 3%, và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,21%, gần như không thay đổi so quý trước và cùng kỳ năm trước.
