Big Tech đổ tiền tỷ vào điện hạt nhân để nuôi cơn khát năng lượng của AI
Trước cơn khát điện kinh hoàng do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), các "ông lớn" công nghệ như Microsoft, Google và Amazon đang đổ hàng tỷ USD vào các dự án hạt nhân thế hệ mới. Theo hãng tin Reuters, động thái này nhằm đảm bảo nguồn điện ổn định cho các trung tâm dữ liệu AI, đồng thời tạo dòng tiền rõ ràng để thương mại hóa các công nghệ hạt nhân tiên tiến.
Nhu cầu điện AI tăng vọt thúc đẩy đầu tư
Dữ liệu từ Boston Consulting Group cho thấy, nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể đạt từ 100 đến 130 GW (tương đương 130.000 MW) vào năm 2030, so với mức 45-50 GW hiện nay. Con số này cảnh báo nguy cơ thiếu hụt tới 80 GW công suất điện nếu nguồn cung không được mở rộng kịp thời. Sự gia tăng mạnh mẽ này chủ yếu đến từ sự phát triển nhanh chóng của AI, khiến các tập đoàn công nghệ phải tìm kiếm giải pháp năng lượng bền vững và ổn định.
Các thỏa thuận tài trợ lớn đã được ký kết, chẳng hạn như Meta đồng ý tài trợ phát triển hai lò phản ứng TerraPower với tổng công suất lên tới 690 MW vào tháng 1, cùng với thỏa thuận với Oklo để xây dựng khu công nghệ hạt nhân 1,2 GW tại bang Ohio. Amazon đang hợp tác với X-energy nhằm đưa vào vận hành hơn 5 GW lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) tại Mỹ trước năm 2039, trong khi Alphabet-Google ký thỏa thuận với Kairos Power với mục tiêu đưa lò phản ứng SMR đầu tiên vào hoạt động vào năm 2030.
Lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) - Giải pháp linh hoạt nhưng còn thách thức
Nhiều doanh nghiệp Mỹ đang phát triển các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), có quy mô nhỏ hơn và linh hoạt hơn so với nhà máy hạt nhân truyền thống. Tuy nhiên, chưa có dự án SMR nào bắt đầu sản xuất điện thương mại do vướng mắc về tài chính và rủi ro công nghệ thế hệ đầu tiên. Các chuyên gia từ BMI thuộc Fitch Solutions nhận định, những thỏa thuận với Big Tech giúp ngành hạt nhân có "độ chắc chắn doanh thu" cần thiết để thu hút vốn từ ngân hàng thương mại.
Quỹ Gabelli Utilities Fund cho rằng SMR trở nên dễ huy động vốn hơn nhờ quy mô nhỏ và thời gian xây dựng ngắn, giúp giảm rủi ro vốn đầu tư ban đầu. Tuy vậy, Deloitte nhận định các lò SMR khó có thể triển khai rộng rãi trước thập niên 2030, nghĩa là chưa giải quyết được nhu cầu điện cấp bách của AI trong ngắn hạn. Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Công nghiệp của Deloitte ước tính điện hạt nhân có thể đáp ứng khoảng 10% nhu cầu điện liên quan đến AI tại Mỹ trong dài hạn.
Xu hướng tìm nguồn điện riêng và tác động đến mục tiêu xanh
Cuộc đua tìm điện khiến các công ty công nghệ xem xét những giải pháp sáng tạo, như sử dụng turbine máy bay cải hoán để cấp điện cho trung tâm dữ liệu tại Mỹ, xây dựng trung tâm dữ liệu dưới nước tại Trung Quốc, hoặc thậm chí nghiên cứu đặt data center ngoài không gian. Việc ưu tiên đảm bảo đủ điện cho AI đang khiến mục tiêu năng lượng xanh bị nới lỏng, với 114 GW nhà máy điện khí mới đang trong kế hoạch tại Mỹ tính đến giữa năm 2025, gấp hơn hai lần so với một năm trước.
Một số công ty công nghệ cũng đầu tư vào điện khí kết hợp công nghệ thu giữ carbon (CCS), điển hình là Google ký thỏa thuận hỗ trợ nhà máy điện khí tại Illinois có thể giảm 90% phát thải khi đi vào hoạt động đầu những năm 2030. Dù CCS vẫn là công nghệ đắt đỏ và chưa phổ biến, điện hạt nhân tiếp tục được xem là lựa chọn ổn định hơn cho nguồn điện nền 24/7. Microsoft đã đồng ý khởi động lại nhà máy Three Mile Island tại Pennsylvania nhằm cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu, trong khi các lò SMR được đánh giá là linh hoạt hơn nhờ quy mô nhỏ và khả năng vận hành liên tục.
Phía TerraPower cho rằng SMR cung cấp điện nền sạch 24/7 và phù hợp hơn với nhu cầu AI so với năng lượng tái tạo không ổn định. Tuy nhiên, dù nhiều dự án đã huy động hàng tỷ USD, SMR vẫn đối mặt hoài nghi từ nhà đầu tư hạ tầng do công nghệ chưa được chứng minh ở quy mô lớn. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, tiêu thụ điện của quốc gia này dự kiến tăng 1% trong năm 2026 và tăng thêm 3% trong năm 2027, chủ yếu do nhu cầu từ trung tâm dữ liệu, nhấn mạnh sự cấp thiết của các giải pháp năng lượng mới.
