Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số không chỉ là con số khô khan. Đằng sau đó là yêu cầu tạo ra động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực đang bị ách tắc và nâng cao hiệu quả vận hành nền kinh tế. Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất, câu hỏi đặt ra là: Việt Nam cần tháo gỡ những điểm nghẽn nào để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế?
Tháo gỡ pháp lý để giải phóng nguồn lực đầu tư
Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Bất động sản Toàn Cầu, một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là khâu thực thi chính sách và triển khai dự án đầu tư trên thực tế. Ông cho biết Quốc hội và Chính phủ đã nỗ lực sửa đổi hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở, bất động sản và đầu tư, nhưng từ chính sách đến thực tiễn vẫn còn khoảng cách.
Nhiều dự án dù đã có chủ trương đầu tư nhưng phải mất thời gian dài hoàn tất thủ tục. Việc kéo dài chuẩn bị đầu tư làm tăng chi phí tài chính, khiến dòng vốn bị "chôn" trong thời gian dài, giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực. Ông Hiệp nhấn mạnh: "Khi một dự án bị đình trệ, tác động không chỉ dừng lại ở doanh nghiệp. Dự án chậm triển khai đồng nghĩa với việc nguồn lực đất đai chưa được khai thác, việc làm chưa được tạo ra, nguồn thu ngân sách chưa hình thành và các ngành nghề liên quan mất đi cơ hội phát triển."
Cộng đồng doanh nghiệp mong muốn một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và có tính thực thi cao, thay vì cơ chế ưu đãi đặc biệt. Ông Hiệp cho rằng nếu thủ tục được xử lý nhanh hơn, rõ ràng hơn và nhất quán hơn giữa các cấp quản lý, doanh nghiệp sẽ chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn. "Nguồn lực của nền kinh tế không thiếu, vấn đề là làm sao đưa được nguồn lực đó vào lưu thông", ông từng nhấn mạnh.
Doanh nghiệp cần một "đường băng thể chế" thông thoáng hơn
Ở góc độ doanh nghiệp nhỏ và vừa, TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Tp.Hà Nội (HANOISME) cho rằng khu vực tư nhân đang đứng trước cơ hội lớn với nhiều chủ trương mới khuyến khích đầu tư, đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân tạo kỳ vọng lớn, khi lần đầu tiên khu vực này được xác định rõ vai trò là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Ông Quốc Anh nhận định: "Nghị quyết 68 đã mở đường bằng thể chế cho khu vực kinh tế tư nhân."
Tuy nhiên, điều doanh nghiệp kỳ vọng không chỉ là chủ trương đúng đắn mà còn là tốc độ hiện thực hóa. Phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa đối mặt với áp lực về vốn, năng lực cạnh tranh và chi phí tuân thủ. Thủ tục hành chính kéo dài hoặc chồng chéo làm gia tăng chi phí hoạt động, ảnh hưởng tới khả năng mở rộng sản xuất. Ông Quốc Anh chỉ ra: "Khi doanh nghiệp dành quá nhiều thời gian cho thủ tục hành chính, họ khó tập trung vào đầu tư công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hay phát triển thị trường mới."
Việc cắt giảm rào cản hành chính, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và nâng cao khả năng tiếp cận vốn, công nghệ, đất đai có ý nghĩa lớn. Khi chi phí không chính thức giảm, thủ tục đơn giản hóa, doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn lực, khu vực tư nhân sẽ phát huy đầy đủ vai trò động lực tăng trưởng.
Hơn một năm sau Nghị quyết 68, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng cải cách thể chế và môi trường đầu tư kinh doanh được đẩy mạnh hơn nữa. Từ góc nhìn của hai cộng đồng doanh nghiệp, các kiến nghị gặp nhau ở điểm chung: tăng trưởng cao không chỉ đến từ nỗ lực của doanh nghiệp, mà còn cần môi trường thể chế thuận lợi. Khi điểm nghẽn về thủ tục, pháp lý và thực thi chính sách được tháo gỡ, nguồn lực khu vực tư nhân sẽ được giải phóng mạnh mẽ, tạo thêm động lực cho đầu tư, sản xuất kinh doanh và tăng trưởng kinh tế.
