Thái Lan đối mặt nguy cơ tụt hậu trước sự vươn lên của Việt Nam
Trên tờ Bangkok Post uy tín của Thái Lan, nhà kinh tế độc lập Aat Pisanwanich đã đưa ra những so sánh đáng chú ý giữa hai nền kinh tế. GDP của Thái Lan hiện ở mức khoảng 500 tỉ USD, trong khi Việt Nam đã đạt hơn 400 tỉ USD. Đáng nói, cả đầu tư trực tiếp nước ngoài và giá trị xuất khẩu của Việt Nam đều cao hơn Thái Lan. Với dân số khoảng 100 triệu người, so với 66 triệu của Thái Lan, Việt Nam đang sở hữu lợi thế nhân khẩu học đáng kể.
Nguyên nhân sâu xa từ bất ổn chính trị và tham nhũng
Ông Aat nhấn mạnh, việc giải quyết các vấn đề kinh tế của Thái Lan đòi hỏi hai cách tiếp cận song song: các biện pháp kích thích kinh tế cùng với cải cách cơ cấu để xử lý nguyên nhân gốc rễ, như năng lực cạnh tranh trong nông nghiệp hoặc xuất khẩu. Chiến lược này cũng cần giải quyết tham nhũng và cải cách bộ máy hành chính, bằng cách lựa chọn người có năng lực thay vì bổ nhiệm dựa trên liên kết chính trị.
Bangkok Post nhận định, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, trong khi Thái Lan rơi vào trì trệ. Ông Aat phân tích: "Các vấn đề của chúng ta bắt nguồn từ sự bất ổn chính trị, vì các chính phủ không hoàn thành hết nhiệm kỳ, các bộ trưởng thiếu kiến thức chuyên môn, và chính sách không đáp ứng nhu cầu thực tế. Tham nhũng tràn lan là trở ngại khác". Ông cảnh báo, nền kinh tế Thái Lan có thể sớm rơi xuống đáy trong số năm quốc gia đang phát triển hàng đầu ASEAN.
Khả năng cạnh tranh suy giảm và thách thức dân số già
Trở ngại chính làm suy yếu khả năng cạnh tranh của Thái Lan là mức độ tham nhũng ngày càng trầm trọng trong khu vực công. Năm 1997, Thái Lan không có đối thủ cạnh tranh thực sự về cơ sở sản xuất, nhưng ngày nay, Việt Nam và Indonesia đã trở thành những đối thủ chính, trong khi sản phẩm giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường nội địa.
Khi khả năng cạnh tranh giảm sút, lực lượng lao động Thái Lan cũng thu hẹp do tỷ lệ sinh thấp và dân số già tăng nhanh. Thái Lan đã trở thành xã hội già hóa, với khoảng 13 triệu người cao tuổi, điều này làm giảm quy mô lao động và suy yếu tiêu dùng nội địa. Ngược lại, Việt Nam đã cải thiện năng lực cạnh tranh trong nông nghiệp và cải cách bộ máy hành chính nhà nước để trở nên tinh gọn hơn, giảm chi tiêu công.
Bài học từ Việt Nam: Giáo dục và chống tham nhũng là then chốt
Chittawan Chanagul, giảng viên kinh tế tại Đại học Kasetsart, cho biết nguyên nhân gốc rễ của tình trạng kinh tế yếu kém của Thái Lan chủ yếu xuất phát từ sự lạc hậu trong giáo dục và tham nhũng. Bà dẫn chứng, bảng xếp hạng chất lượng giáo dục mới nhất của World Population Review cho thấy trong ASEAN, Singapore đứng đầu, trong khi Thái Lan xếp thứ tám, tệ hơn Brunei, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia và thậm chí cả Lào.
Về chất lượng giáo dục, Đại học Kinh tế TP.HCM được xếp hạng trong top 500 thế giới, ngang tầm với Đại học Chulalongkorn của Thái Lan. Mặc dù Việt Nam có ít trường đại học chất lượng cao hơn, nhưng trong vòng 5 năm tới, đất nước đặt mục tiêu đưa các trường đại học vào top 300 thế giới.
Trong lĩnh vực minh bạch, Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp hạng Singapore là quốc gia có mức độ tham nhũng thấp nhất ASEAN và thứ ba toàn cầu. Thái Lan xếp hạng 116, giảm từ vị trí 107 năm trước, tệ hơn Việt Nam, Indonesia và Lào. Bà Chittawan nhấn mạnh: "Tham nhũng là vấn đề chính phủ phải giải quyết khẩn cấp. Nếu không, đất nước không thể phục hồi khỏi tình trạng hôn mê này".
Lãnh đạo liêm chính: Yếu tố then chốt cho sự phát triển
Bà Chittawan cũng chỉ ra, các quốc gia châu Á từng nghèo như Thái Lan - chẳng hạn Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam - đã có thể phát triển vì họ sở hữu những nhà lãnh đạo liêm chính, dũng cảm và quyết đoán trong cuộc chiến chống tham nhũng, bắt đầu từ công chức nhà nước và quan chức cấp cao.
Bà dẫn chứng, Việt Nam từng bị tàn phá bởi chiến tranh, xếp hạng thấp hơn nhiều so với Thái Lan ở nhiều lĩnh vực. Hiện nay, quốc gia này đã vượt qua Thái Lan về giáo dục và đạt được sự ổn định trong nước nhờ vào việc trấn áp tham nhũng hiệu quả, vốn là nền tảng cho việc thực thi pháp luật. Sự chuyển mình này cho thấy tầm quan trọng của cải cách hành chính và giáo dục trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
