Sáng 24/4, với đa số phiếu tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030, đồng thời thông qua kế hoạch vay và trả nợ công trong cùng giai đoạn. Mục tiêu tổng quát được đặt ra là xây dựng nền tài chính quốc gia hiệu quả, minh bạch và bền vững.
Mục tiêu cụ thể về thu, chi ngân sách
Nghị quyết nêu rõ, phấn đấu tổng thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 16,4 triệu tỷ đồng. Tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước bình quân đạt 18% GDP, trong đó tỷ trọng thu nội địa bình quân chiếm khoảng 87-88% tổng thu ngân sách nhà nước. Đến năm 2030, tỷ trọng thu ngân sách trung ương dự kiến chiếm khoảng 53-54% tổng thu ngân sách nhà nước. Về chi tiêu, tổng chi ngân sách nhà nước giai đoạn này ước tính khoảng 21,2 triệu tỷ đồng. Bội chi ngân sách nhà nước bình quân giai đoạn 2026-2030 được xác định ở mức khoảng 5% GDP, bao gồm bội chi ngân sách trung ương khoảng 4,4% GDP và bội chi ngân sách địa phương bình quân khoảng 0,6% GDP. Mức bội chi hằng năm sẽ được xây dựng dựa trên nhu cầu và tiến độ giải ngân các nhiệm vụ đầu tư phát triển.
Kế hoạch vay và trả nợ công
Nghị quyết cũng quy định các chỉ tiêu về nợ công nhằm bảo đảm an toàn tài chính quốc gia. Tổng mức vay của Chính phủ giai đoạn 2026-2030 khoảng 6,497 triệu tỷ đồng, trong đó vay của ngân sách trung ương khoảng 6,327 triệu tỷ đồng. Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ trong giai đoạn này khoảng 3,2 triệu tỷ đồng. Trong trường hợp tăng trưởng kinh tế, lạm phát, tỷ giá hoặc lãi suất biến động mạnh, Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét, quyết định phương án điều chỉnh nghĩa vụ trả nợ. Đối với chính quyền địa phương, tổng mức vay giai đoạn 2026-2030 khoảng 622 nghìn tỷ đồng, nghĩa vụ trả nợ khoảng 47 nghìn tỷ đồng. Hạn mức bảo lãnh Chính phủ giai đoạn này là 68,4 nghìn tỷ đồng.
Nhiệm vụ và giải pháp thực hiện
Nghị quyết nhấn mạnh việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra và kiểm toán. Chính phủ được yêu cầu chủ động điều hành linh hoạt các công cụ, hình thức, kỳ hạn, thời điểm và khối lượng vay trong năm, gắn với quản lý ngân quỹ nhằm giảm áp lực huy động vốn cho ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu và dự phòng cho thời điểm thị trường không thuận lợi, bảo đảm an toàn nợ công và thanh khoản của thị trường trái phiếu Chính phủ. Quản lý nợ công phải thống nhất, chủ động, an toàn và bền vững; quản lý chặt chẽ vay của chính quyền địa phương trên nguyên tắc bảo đảm trong hạn mức cho phép, trả nợ đầy đủ, đúng hạn và tăng cường quản lý rủi ro. Nghị quyết cũng yêu cầu thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ về thực hành tiết kiệm, phòng chống lãng phí, tham nhũng, tiêu cực, đặc biệt là tiết kiệm chi thường xuyên như hội nghị, hội thảo, đi công tác. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm cá nhân; tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc sẽ được khen thưởng, cá nhân vi phạm bị xử lý nghiêm minh.
Nghị quyết giao Chính phủ, các bộ, cơ quan trung ương và chính quyền địa phương các cấp tổ chức thực hiện hiệu quả. Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban khác của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên có trách nhiệm giám sát việc thực hiện Nghị quyết này trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
