Ngày 12/6, Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã có buổi khảo sát và làm việc tại tỉnh Thái Nguyên nhằm đánh giá thực tiễn thi hành pháp luật về điện lực, lắng nghe các ý kiến đóng góp cho dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Mở rộng mua bán điện trực tiếp: Tăng quyền lựa chọn cho khách hàng
Qua khảo sát và lắng nghe ý kiến đề xuất, bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, nhấn mạnh cần mở rộng phạm vi mua bán điện trực tiếp, tăng quyền lựa chọn của khách hàng và thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh. Bà cho rằng đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, cần được luật hóa minh bạch, ổn định, khả thi, có tính dự báo dài hạn và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Đoàn công tác đã thăm và làm việc tại Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) - doanh nghiệp đầu tiên tại Việt Nam ký kết và vận hành hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện quốc gia với Nhà máy Điện mặt trời TTC Đức Huệ 2. Giao dịch này được xem là bước khởi đầu cho thị trường điện cạnh tranh trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Cởi trói thế độc quyền, thúc đẩy năng lượng xanh
Làm việc với lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên, bà Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh việc sửa luật lần này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Định hướng là coi doanh nghiệp và người dân là trung tâm trong quá trình chuyển đổi, phát triển thị trường năng lượng, đồng thời tăng quyền lựa chọn của người sử dụng điện và cải cách thủ tục hành chính.
Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, ông Vương Quốc Tuấn, cho rằng việc sửa đổi Luật Điện lực có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt trong việc cởi trói những điểm nghẽn và thế độc quyền. Ông nhấn mạnh: “Thực tế, nếu so sánh với các nước phát triển, tỷ lệ tiêu thụ điện của Việt Nam vẫn rất thấp. Phải làm sao cơ chế lựa chọn, mua bán điện cởi mở hơn để phá thế độc quyền”. Ông cũng đề nghị cần có cơ chế để doanh nghiệp tiếp cận mua bán điện trực tiếp thuận lợi nhất.
Hoàn thiện cơ chế giá điện và thủ tục đầu tư
Hiện nay, giá bán lẻ điện do Nhà nước quy định và áp dụng thống nhất trên cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, cần hoàn thiện cơ chế giá điện theo hướng minh bạch, tiệm cận thị trường có sự quản lý của Nhà nước, đồng thời duy trì hỗ trợ cho đối tượng khó khăn và doanh nghiệp sản xuất. Ông Vương Quốc Tuấn cũng nêu thực tế thủ tục đầu tư còn nhiều và kéo dài, ví dụ dự án điện gió có thể mất đến 3 năm từ khi bắt đầu làm thủ tục.
Ghi nhận các ý kiến, bà Nguyễn Thanh Hải cam kết cơ quan thẩm tra sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất, thông thoáng nhất nhưng không tạo kẽ hở pháp luật, để doanh nghiệp sử dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp. Bà lưu ý phải đảm bảo an toàn hệ thống điện, cạnh tranh và chống độc quyền. “Nếu hoàn thiện nội dung này, đây cũng là điều kiện thu hút FDI rất tốt, đặc biệt với địa phương như Thái Nguyên”, bà nêu quan điểm.
Sau cuộc khảo sát, các cơ quan sẽ tiếp tục rà soát và hoàn thiện dự thảo Luật, đảm bảo tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực mới cho phát triển ngành điện và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới.
