Ngày 14/7/2026, trong khuôn khổ Hội nghị Dầu mỏ Tatarstan, Ban tổ chức đã công bố ba chủ nhân của Giải thưởng Năng lượng Toàn cầu lần thứ 24. Các nhà khoa học được vinh danh gồm Giáo sư Yilu Liu (Đại học Tennessee, Mỹ), Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hydro sạch Yushan Yan (Đại học Delaware, Mỹ) và Giáo sư danh dự Johann Walter Kolar (Trường kỹ thuật Liên bang Zurich, Thụy Sĩ). Lễ công bố có sự tham dự của người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan Rustam Minnikhanov, lãnh đạo Tập đoàn dầu mỏ Nga Tatneft, Chủ tịch Hội đồng quốc tế của Giải thưởng Năng lượng Toàn cầu cùng nhiều nhà khoa học quốc tế.
Ba hạng mục và những đóng góp nổi bật
Ở hạng mục Năng lượng truyền thống, Giáo sư Yilu Liu được trao giải nhờ những đóng góp trong phát triển các hệ thống giám sát, điều khiển và quản lý quy mô lớn cho lưới điện thông minh. Ở hạng mục Năng lượng phi truyền thống, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hydro sạch Yushan Yan được vinh danh nhờ những đóng góp tiên phong trong phát triển công nghệ sản xuất hydro sạch và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Hạng mục Công nghệ mới ứng dụng năng lượng được trao cho Giáo sư Johann Walter Kolar với những thành tựu trong lĩnh vực chuyển đổi điện năng, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, thúc đẩy phát triển xe điện và các hệ thống năng lượng tái tạo.
Phát biểu của các nhà khoa học và lãnh đạo
Phát biểu qua video, Giáo sư Yilu Liu cho biết việc được trao Giải thưởng Năng lượng toàn cầu là niềm vinh dự lớn đối với các nhà khoa học và kỹ sư, đồng thời coi đây là động lực để tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của ngành năng lượng thế giới. Giám đốc Yushan Yan nhấn mạnh thành tựu nghiên cứu là kết quả của sự hợp tác bền bỉ giữa các đồng nghiệp, học trò và đối tác. Ông bày tỏ hy vọng sự ghi nhận này sẽ truyền cảm hứng cho thế hệ nhà khoa học và kỹ sư trẻ tiếp tục phát triển các công nghệ năng lượng sạch và bền vững. Giáo sư Johann Walter Kolar nhấn mạnh, những tiến bộ khoa học chỉ có thể đạt được thông qua hợp tác quốc tế.
Người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan Rustam Minnikhanov khẳng định Giải thưởng Năng lượng toàn cầu đã trở thành một trong những giải thưởng khoa học có uy tín, tôn vinh các công trình nghiên cứu và đổi mới sáng tạo góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và thúc đẩy phát triển các công nghệ mới.
Vai trò của hợp tác quốc tế
Chủ tịch Hội đồng quốc tế Giải thưởng Năng lượng toàn cầu Rae Kwon Chung khẳng định, các công trình được vinh danh năm nay không chỉ có giá trị khoa học mà còn được ứng dụng vào thực tiễn, góp phần giải quyết những thách thức của ngành năng lượng toàn cầu. Ông nhấn mạnh hợp tác quốc tế là nền tảng để tạo ra những đột phá khoa học mang lại lợi ích cho nhân loại.
Thông tin từ Ban tổ chức và Hiệp hội Năng lượng toàn cầu
Theo Ban tổ chức, 15 nhà khoa học lọt vào vòng chung kết năm nay đến từ 9 quốc gia, gồm Mỹ, Thụy Sĩ, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Vương quốc Anh, Cyprus, Mexico và Chile. Các chủ nhân giải thưởng được lựa chọn bởi Hội đồng quốc tế gồm các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực năng lượng. Từ Việt Nam cũng có hồ sơ tham gia giải, song không lọt danh sách rút gọn kể trên.
Trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân, lãnh đạo Hiệp hội “Năng lượng toàn cầu” bày tỏ ấn tượng về những nỗ lực của Việt Nam trong phát triển đất nước. Theo đại diện Hiệp hội, trong tiến trình công nghiệp hóa, Việt Nam cần một hệ thống năng lượng tin cậy, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội. Các nguồn năng lượng mới cần được nghiên cứu và ứng dụng phù hợp điều kiện thực tế của quốc gia. Gửi thông điệp tới các nhà khoa học trẻ Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng, lãnh đạo Hiệp hội kêu gọi tích cực tham gia chu trình đổi mới sáng tạo, không chỉ thông qua việc phát minh công nghệ mới mà còn bằng cách ứng dụng hiệu quả các công nghệ hiện có để giải quyết những bài toán phát triển. Đại diện Hiệp hội cũng cho biết Giải thưởng Năng lượng toàn cầu mở rộng cơ hội ghi nhận những sáng kiến ứng dụng công nghệ nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống tại các đô thị, khu vực và cộng đồng, đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với Việt Nam và tin tưởng các nhà khoa học Việt Nam có thể đóng góp nhiều hơn cho lĩnh vực năng lượng.
Giới thiệu về Hiệp hội và lễ trao giải
Hiệp hội “Năng lượng toàn cầu” là tổ chức phi chính phủ được thành lập năm 2002 tại Nga, nhằm hỗ trợ nghiên cứu và đổi mới trong lĩnh vực năng lượng, cũng như thúc đẩy hợp tác năng lượng quốc tế vì lợi ích của toàn nhân loại, định hình năng lượng tương lai. Hiệp hội trao tặng giải thưởng Năng lượng toàn cầu từ năm 2003. Lễ trao giải chính thức Giải thưởng Năng lượng toàn cầu 2026 dự kiến diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Tuần lễ Năng lượng Nga, tổ chức tại Moskva từ ngày 14 đến 16/10/2026.
