Nền kinh tế Đức đối mặt thách thức kép về xã hội và tăng trưởng
Nền kinh tế Đức, vốn được xem là đầu tàu của châu Âu, đang phải đương đầu với những thách thức đáng kể trên cả phương diện xã hội lẫn tăng trưởng kinh tế. Một báo cáo mới công bố đầu tháng này từ Văn phòng Thống kê Liên bang (Destatis) đã tiết lộ những con số đáng báo động về tình trạng nghèo đói tiềm ẩn tại quốc gia này.
13,3 triệu người Đức đứng trước nguy cơ nghèo đói
Theo số liệu từ khảo sát Thống kê về Thu nhập và Điều kiện Sống của EU (EU-SILC), có tới 13,3 triệu người dân Đức hiện đang được xếp vào nhóm "có nguy cơ nghèo đói". Con số này tương đương với 16,1% tổng dân số, đánh dấu mức tăng nhẹ 0,6 điểm phần trăm so với tỷ lệ 15,5% được ghi nhận vào năm 2024.
EU định nghĩa một người "có nguy cơ nghèo đói" khi thu nhập của họ thấp hơn 60% so với mức thu nhập trung vị tương đương. Tại Đức, ngưỡng thu nhập này được xác định cụ thể:
- Dưới 1.446 Euro (khoảng 1.710 USD) mỗi tháng đối với người sống độc thân
- Dưới 3.036 Euro (khoảng 3.581 USD) mỗi tháng đối với hộ gia đình gồm 2 người lớn và 2 trẻ em dưới 14 tuổi
Nếu mở rộng phạm vi xem xét sang nhóm có nguy cơ nghèo đói hoặc bị loại trừ xã hội (AROPE), con số còn cao hơn đáng kể. Ước tính khoảng 17,6 triệu người, tương đương 21,2% dân số trong năm 2025, thuộc nhóm này, tăng nhẹ so với mức 20,9% của năm trước đó.
Xu hướng đáng lo ngại và các nhóm dễ bị tổn thương
Xu hướng này phản ánh một sự thay đổi dần dần nhưng rõ rệt trong vài năm gần đây tại nền kinh tế hàng đầu châu Âu. Các nhóm đối tượng đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bao gồm:
- Người thất nghiệp với tỷ lệ lên tới 64,9%
- Người sống một mình (30,9%)
- Các gia đình đơn thân nuôi con (28,7%)
- Một bộ phận đáng kể người trẻ tuổi
Dù vậy, Đức vẫn duy trì được nền tảng kinh tế vững mạnh và hệ thống phúc lợi xã hội tương đối ổn định. Theo phân tích từ đài DW, không có phương pháp đánh giá duy nhất nào có thể phản ánh chính xác toàn diện mức độ nghèo đói tại bất kỳ quốc gia nào, bởi điều kiện sống của mỗi cá nhân luôn có sự khác biệt.
Triển vọng tăng trưởng năm 2026: Thận trọng lạc quan
Nhìn về phía trước, các dự báo kinh tế cho năm 2026 thể hiện sự phục hồi nhẹ nhưng vẫn mang tính thận trọng cao. Bản dự báo cập nhật tháng 1/2026 từ KPMG - một trong bốn "ông lớn" hàng đầu thế giới về kiểm toán và tư vấn - cho thấy tăng trưởng GDP thực của Đức được kỳ vọng nằm trong khoảng từ 0,6% đến 1,5%.
Mức tăng trưởng này được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố:
- Chi tiêu công tăng cường cho hạ tầng giao thông và quốc phòng
- Số ngày làm việc tăng do lịch nghỉ lễ thuận lợi
- Lạm phát được kỳ vọng giảm nhẹ xuống khoảng 1,8-2,2%
- Các chính sách điều chỉnh phí năng lượng và lưới điện giúp cải thiện sức mua
Tuy nhiên, theo thông tin từ Reuters, chính phủ Đức đã phải điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng GDP thực tế xuống còn 1,0% vào cuối tháng trước, so với mức 1,3% trước đó. Nguyên nhân chính đến từ tình trạng bất ổn thương mại toàn cầu gia tăng và các biện pháp kinh tế - tài khóa chưa phát huy hiệu quả nhanh như kỳ vọng.
Chiến lược chuyển đổi hướng đến động lực tăng trưởng mới
Trước những thách thức này, Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche đã nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển hướng sang các "động lực tăng trưởng mới", thay vì tiếp tục phụ thuộc quá nhiều vào mô hình xuất khẩu truyền thống.
"Nguồn gốc của tăng trưởng toàn cầu ngày nay nằm ở các lĩnh vực như số hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), các công nghệ năng lượng mới, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến và công nghiệp quốc phòng", bà Reiche phát biểu trước Hạ viện Đức (Bundestag) vào ngày 30/1.
Bộ trưởng đặt ra câu hỏi then chốt: "Làm thế nào để chúng ta đảm bảo sự thịnh vượng, khả năng cạnh tranh và hòa bình xã hội trong tình hình mới này?", đồng thời chỉ ra bối cảnh nền kinh tế thế giới đang ngày càng phân mảnh.
Để ứng phó, chính phủ Đức đang theo đuổi chiến lược kép: Một mặt đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng, bảo vệ khí hậu và quốc phòng; mặt khác thực hiện các cải cách cần thiết nhằm thu hút nhiều hơn nguồn vốn đầu tư tư nhân, tạo đà phát triển bền vững cho nền kinh tế trong dài hạn.
