GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18% so với cùng kỳ, thấp hơn mục tiêu hai con số tại Nghị quyết 01/NQ-CP. Để đạt mục tiêu tăng 10% cả năm, GDP nửa cuối năm phải tăng 11,7%.
Kịch bản tăng trưởng cho quý III và IV
Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống Tài khoản, Cục Thống kê, cho biết GDP quý III cần tăng 11,16% và quý IV tăng 12,09% để đạt mục tiêu. Tuy nhiên, kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều bất định, sức chống chịu của doanh nghiệp còn hạn chế, và các động lực tăng trưởng truyền thống suy yếu.
Thách thức từ xuất khẩu và doanh nghiệp
Xuất khẩu đối mặt sức ép khi nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn chưa phục hồi vững chắc, cạnh tranh gay gắt và giá hàng hóa giảm. Việt Nam phụ thuộc vào một số thị trường và nhóm hàng chủ lực, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước thấp. Trong 6 tháng đầu năm, mỗi tháng có 28.300 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại, nhưng cũng có gần 25.200 doanh nghiệp rút lui. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn về dòng tiền, tiếp cận tín dụng, chi phí logistics và thị trường đầu ra.
Đầu tư công và giải ngân
Đầu tư công là yếu tố quyết định tăng trưởng nửa cuối năm. Tính đến 25/6, cả nước giải ngân gần 300.000 tỷ đồng, đạt hơn 29% kế hoạch Thủ tướng giao. Tiến độ giải ngân chịu tác động từ vướng mắc giải phóng mặt bằng, thủ tục điều chỉnh dự án, nguồn vật liệu xây dựng và năng lực triển khai không đồng đều.
Động lực từ công nghiệp chế biến và dịch vụ
Cục Thống kê nhận định nền kinh tế còn nhiều yếu tố thuận lợi. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là nền tảng nếu đơn hàng xuất khẩu cải thiện và khu vực FDI duy trì ổn định. Khu vực dịch vụ giữ vai trò quan trọng khi tiêu dùng trong nước được kỳ vọng phục hồi nhờ thu nhập, việc làm cải thiện, cùng sự phát triển của thương mại điện tử, bán lẻ hiện đại và các chương trình kích cầu. Những tháng cuối năm là cao điểm mua sắm, dịch vụ.
Khơi thông nguồn lực từ dự án tồn đọng và cải cách thể chế
TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho rằng kế hoạch giải ngân đầu tư công năm 2026 khoảng 1,1 triệu tỷ đồng, tăng 31% so với năm trước. Nếu giải ngân 100%, tăng trưởng có thể cộng thêm khoảng 1,8 điểm phần trăm. Tháo gỡ các dự án tồn đọng trong lĩnh vực đất đai, bất động sản cũng tạo thêm dư địa. Cải cách thể chế với mục tiêu cắt giảm 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết, giảm 50% thời gian xử lý thủ tục và 50% chi phí tuân thủ có thể giúp tăng thêm 1-1,2 điểm phần trăm tăng trưởng. Tổng cộng, các động lực mới có thể đóng góp 3-3,5 điểm phần trăm mỗi năm.
Theo ông Lực, mục tiêu tăng trưởng cao là có cơ sở, nhưng để bền vững, Việt Nam cần cải thiện năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn. Năm yếu tố then chốt gồm: khoa học công nghệ và chuyển đổi số, giáo dục - đào tạo, hiệu quả thị trường, cơ sở hạ tầng và thể chế.
