Tạp chí kinh doanh Fortune của Mỹ mới đây đã đăng tải bài viết đánh giá cao sức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, nhận định: “Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới”.
Biểu hiện của tăng trưởng toàn diện
Fortune cho biết, tốc độ tăng trưởng nhanh chóng đó có thể thấy qua những chi tiết như những con phố nhộn nhịp, những quán cà phê sang trọng theo phong cách phương Tây, các khách sạn xa hoa và những thương hiệu tiêu dùng cao cấp xuất hiện dày đặc tại TPHCM. Đó là kiểu bầu không khí chỉ có thể tìm thấy ở một quốc gia đang tăng trưởng và tăng trưởng một cách nhanh chóng. Điều này không chỉ diễn ra ở nền kinh tế tiêu dùng. Các lĩnh vực sản xuất, bất động sản, cơ sở hạ tầng và du lịch đều đang mở rộng.
“Bạn cấp phép cho một dự án trong 6 tháng, và xây dựng nó trong 12 tháng. Trong sự nghiệp 20 năm của mình, tôi chưa từng thấy một cơ hội nào như thế này”, Michael Piro, đồng Giám đốc điều hành của Indochina Capital và là một nhà đầu tư vào bất động sản công nghiệp, cho biết.
So sánh với khu vực và thế giới
Kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng 8% vào năm ngoái, gần gấp đôi tốc độ được ghi nhận ở phần còn lại của Đông Nam Á (Malaysia đứng thứ hai với 5%), và là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Với quy mô GDP đạt 527 tỷ USD, nền kinh tế Việt Nam đã vượt Malaysia lẫn Philippines, và đang nhanh chóng bám đuổi Thái Lan.
Chỉ số chứng khoán VN-Index tăng hơn 35% trong 12 tháng qua. Vào tháng 9 tới, FTSE Russell sẽ nâng hạng Việt Nam lên vị trí thị trường mới nổi sơ cấp, điều có thể khơi thông hàng tỷ USD từ các dòng vốn quỹ thụ động.
Quan hệ thương mại với Mỹ
Hiện tại, Việt Nam đã ổn định mối quan hệ với Mỹ - một trong những đối tác thương mại quan trọng. Vào tháng 10, Việt Nam đã đạt được một thỏa thuận với Washington nhằm ấn định mức thuế quan. Mỗi năm, lượng hàng hóa trị giá hơn 190 tỷ USD của Việt Nam được chuyển đến tay người tiêu dùng Mỹ.
Ông Alberto Vettoretti, một giám đốc điều hành cấp cao khu vực ASEAN của Ascentium, công ty dịch vụ kinh doanh châu Á chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp thâm nhập thị trường Việt Nam, nhận định: “Dù nhìn nhận theo cách nào, Việt Nam cũng đã làm đúng rất nhiều việc”.
Mục tiêu tương lai
Hướng tới các mục tiêu, Fortune cho rằng Việt Nam không “ngủ quên trên chiến thắng”. Chính phủ kỳ vọng Việt Nam tăng trưởng 10%/năm vào năm 2030, và đạt vị thế quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 - một kỳ tích đòi hỏi thu nhập quốc dân tổng hợp (GNI) bình quân đầu người của đất nước phải tăng gần gấp 3, từ khoảng 4.500 USD lên 14.000 USD.
Fortune nhận định: “Việt Nam có một chính phủ ổn định đang tập trung cao độ vào phát triển kinh tế; một lĩnh vực sản xuất hướng về xuất khẩu đang thăng tiến trên chuỗi giá trị; một chiến lược ngoại giao thân thiện đồng thời với các nền kinh tế lớn; và tầng lớp trung lưu đang tăng trưởng nhanh chóng”.
Cải cách và đầu tư
Vào năm 1986, Việt Nam đã thực hiện gói cải cách sâu rộng cho phép đầu tư nước ngoài, sở hữu tư nhân và thành lập thị trường chứng khoán mới. Bước ngoặt đến vào giữa những năm 2000, ngay khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Khi ông Piro đến đây vào năm 2006, “có sự lạc quan lan tỏa xung quanh WTO và những gì tổ chức này sẽ mang lại cho Việt Nam dù toàn bộ thị trường vẫn đang ở thời kỳ sơ khai”.
Hiện tại mọi thứ đã "trưởng thành hơn rất nhiều. Người Việt Nam tự hào là người Việt Nam”, ông Piro nói thêm.
Trong hai thập niên qua, hàng triệu người Việt đã thoát nghèo, tạo nền tảng cho sự tăng trưởng nội địa mạnh mẽ trong các lĩnh vực bán lẻ, thương mại điện tử, chăm sóc sức khỏe và du lịch. “Đối với ngành bán lẻ, bất cứ thứ gì bán cho người tiêu dùng Việt Nam, năm nay là năm tốt nhất trong một thời gian dài vừa qua”, ông Freund, người có quỹ Mekong Capital đã thực hiện gần 50 khoản đầu tư vào các doanh nghiệp tiêu dùng Việt Nam, cho biết.
Doanh số bán lẻ của Việt Nam đã tăng 12,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay.
Các công ty nước ngoài như Samsung, Apple và Nintendo đã đầu tư hàng tỷ USD vào các nhà máy tại Việt Nam để sản xuất máy tính xách tay, TV, tai nghe và máy chơi game cho thị trường toàn cầu.
Cải cách mới và hạ tầng
Sự lạc quan gần đây hơn về Việt Nam tập trung vào một loạt cải cách mới của chính phủ. Quan trọng nhất là Nghị quyết 68, nâng tầm khu vực kinh tế tư nhân thành “động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân”. Nghị quyết cũng đề cao các doanh nhân như những “chiến sĩ mới trên mặt trận kinh tế”; đặt mục tiêu nhân đôi số lượng doanh nghiệp tư nhân lên 2 triệu vào năm 2030; và kêu gọi thành lập 20 công ty tư nhân lớn, có năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Chính phủ cũng cam kết chi hàng tỷ USD cho cơ sở hạ tầng vật chất. Việt Nam đã phê duyệt dự án đường sắt tốc độ cao trị giá 67 tỷ USD nối Hà Nội với TPHCM, rút ngắn hành trình di chuyển từ 30 giờ xuống còn 5 giờ. Việt Nam cũng có kế hoạch chi 25 tỷ USD cho các sân bay vào năm 2030.
“Họ đã đẩy mạnh phát triển miền Bắc và miền Nam, và giờ họ đang lấp đầy những phần còn thiếu”, ông Vettoretti nói, đề cập đến địa hình kéo dài và hẹp của Việt Nam, trải dài hơn 1.500km.
Các công ty Việt Nam cũng đang thúc đẩy các dự án sản xuất tiên tiến hơn như nhà máy sản xuất chất bán dẫn, các dự án điện gió ngoài khơi. Có lẽ đề xuất tham vọng nhất là một trung tâm tài chính quốc tế (IFC) được chia sẻ giữa TPHCM và thành phố ven biển Đà Nẵng, tạo ra một "hòn đảo quy chế" để các tổ chức tài chính chuyển tiền, thành lập văn phòng và tiếp cận thị trường vốn toàn cầu.
Các sáng kiến như IFC của Đà Nẵng cũng là một phần trong nỗ lực cần thiết nhằm lan tỏa sự phát triển kinh tế ra nhiều vùng miền trên cả nước. Các dự án này đang được dẫn dắt bởi một chính phủ có sự thống nhất cao.
Yap Kwong Weng, Tổng Giám đốc của Vietnam SuperPort, một trung tâm logistics đang được phát triển ở miền Bắc, nhận thấy một sự thay đổi thực sự trong bộ máy điều hành của Việt Nam. “Chúng tôi đang chứng kiến sự chuyển giao nơi các nhà lãnh đạo được giao các vị trí mang tính lâu dài hơn, giúp cho việc hoạch định và thực thi chính sách trở nên vững chắc hơn. Đối với một doanh nghiệp như chúng tôi, đặc biệt là từ góc nhìn của nhà đầu tư, sự ổn định chính trị và việc thực thi chính sách nhất quán là vô cùng quan trọng”, ông nói.
Việt Nam cũng chứng tỏ sự khéo léo trong việc quản lý môi trường địa chính trị phức tạp với một lập trường cân bằng hay còn gọi là “ngoại giao cây tre”. Sự hiện diện của Việt Nam trên bảng xếp hạng Southeast Asia 500 (danh sách các công ty lớn nhất khu vực theo doanh thu của Fortune) vẫn tiếp tục mở rộng. 72 công ty Việt Nam đã tạo ra 178 tỷ USD doanh thu vào năm ngoái, tăng 10,5% so với năm trước đó.
Sự trỗi dậy đó là minh chứng cho vị thế ngày càng lớn và tính độc lập ngày càng cao của Việt Nam. “Mọi người ở đây quyết liệt hơn nhiều. Có một cảm giác thực sự về những khát vọng”, ông Vettoretti nói.
