Khoảng 750 tỷ USD được dự báo sẽ đổ vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm nay, theo truyền thông phương Tây. Dòng vốn khổng lồ này đang làm căng thẳng nguồn cung điện, chip bộ nhớ, linh kiện điện tử, vật liệu xây dựng và nhân công, qua đó tạo thêm động lực khiến giá cả leo thang tại Mỹ.
Nhà kinh tế Mark Zandi tại Moody's Analytics ước tính tác động lạm phát của AI khiến mỗi hộ gia đình Mỹ phải chi thêm hơn 375 USD cho cùng một rổ hàng hóa và dịch vụ so với cùng kỳ năm ngoái. Dù đóng góp của AI vào lạm phát chung vẫn ở mức nhỏ, khoảng 0,2 điểm phần trăm, các chuyên gia cảnh báo sức ép này khó sớm biến mất và có thể lan rộng, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) theo dõi sát sao diễn biến.
Các trung tâm dữ liệu thổi phồng hóa đơn tiền điện
Một trong những biểu hiện dễ nhận thấy nhất là hóa đơn tiền điện sinh hoạt. Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu thụ lượng điện và nước rất lớn, trong khi tốc độ xây dựng những cơ sở này đang vượt xa khả năng mở rộng nguồn cung điện ở nhiều khu vực. PJM Interconnection, đơn vị vận hành lưới điện lớn nhất nước Mỹ, cho biết các trung tâm dữ liệu có thể được xây dựng hoặc mở rộng nhanh gấp hai đến ba lần so với tốc độ phát triển các hệ thống phát điện mới cần thiết.
Áp lực càng lớn khi Mỹ phải đối mặt với việc đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than, nhu cầu điện khí hóa tăng cao, thời tiết cực đoan và hạ tầng điện xuống cấp. Các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu sẵn sàng trả giá cao để bảo đảm nguồn điện, cạnh tranh trực tiếp với người dân và đẩy giá bán buôn điện tăng, cuối cùng là hóa đơn hộ gia đình.
Dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho thấy giá điện sinh hoạt tại Mỹ trong năm 2025 tăng với tốc độ gấp khoảng đôi mức trung bình của những năm trước. Trong 5 tháng đầu năm nay, tốc độ tăng còn mạnh hơn cả năm 2025. Dù giá điện bất ngờ giảm 1% trong tháng 6, so với cùng kỳ năm trước mặt hàng này vẫn tăng 4% và tiếp tục nhanh hơn lạm phát chung.
Chip nhớ khan hiếm, đồ điện tử tăng giá
Điện năng không phải nguồn lực duy nhất bị ngành AI hút mạnh. Làn sóng xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo tạo ra nhu cầu khổng lồ về chip nhớ trong khi nguồn cung hạn chế. Hàng nghìn tỷ USD đổ vào chuỗi cung ứng AI khiến các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên năng lực cho dòng chip băng thông cao, tốc độ lớn và biên lợi nhuận tốt phục vụ trung tâm dữ liệu.
Hệ quả là một phần năng lực sản xuất vốn dành cho chip nhớ của các sản phẩm tiêu dùng bị chuyển sang linh kiện hiệu suất cao cho AI. Áp lực đã thể hiện rõ ở khâu sản xuất: tính đến tháng 6, giá bán buôn của ngành sản xuất chất bán dẫn và linh kiện điện tử tăng 26% so với cùng kỳ năm trước, sau khi giảm 0,8% vào tháng 6/2025. Người tiêu dùng khó đứng ngoài cuộc, bởi chip nhớ có mặt trong máy tính xách tay, máy tính để bàn, điện thoại và máy tính bảng.
Cuối tháng trước, Apple đã tăng giá khoảng 20% đối với một số sản phẩm phổ biến trong bối cảnh nhu cầu bộ nhớ và lưu trữ cho trung tâm dữ liệu AI tăng đột biến. Sony trước đó cũng nâng giá máy chơi game PlayStation, còn Microsoft tăng giá các dòng Xbox khoảng 25%. Microsoft cho biết toàn ngành điện tử tiêu dùng đang vật lộn với tình trạng thiếu linh kiện, và các hệ máy chơi game bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề.
Đây là sự đảo chiều đáng chú ý với một nhóm hàng vốn có xu hướng giảm giá nhờ tiến bộ công nghệ. Dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) trong nửa đầu năm 2026 cho thấy máy tính và các sản phẩm liên quan đã chuyển sang trạng thái tăng giá. Gregory Daco, nhà kinh tế tại EY-Parthenon, nhận định áp lực giá tiêu dùng mới chỉ ở giai đoạn đầu, khi giá sản xuất, giá nhập khẩu và nhu cầu đầu tư liên quan đến AI dần được chuyển sang người mua cuối cùng.
Phần mềm, vật liệu xây dựng và giá nhà cùng chịu tác động
Không chỉ phần cứng, việc tích hợp AI vào ứng dụng doanh nghiệp khiến phần mềm trở nên đắt đỏ hơn. Microsoft hồi tháng 2 đã tăng giá Office 365 dành cho cá nhân thêm 43%, trong khi gói gia đình tăng 30%, sau một thập kỷ gần như giữ nguyên giá. Một trong những thay đổi quan trọng là sản phẩm bổ sung Copilot, công cụ AI của Microsoft.
Các trung tâm dữ liệu còn cạnh tranh nguồn cung đồng, dây điện và làm tăng nhu cầu lao động xây dựng. Thierry Wizman, chiến lược gia toàn cầu về ngoại hối và lãi suất tại Macquarie Group, cho rằng tiền lương lao động xây dựng là chỉ báo quan trọng để đánh giá mức độ AI gây sức ép lên nền kinh tế. Dữ liệu quốc gia cho thấy khoảng cách đáng kể giữa tăng trưởng tiền lương ngành xây dựng và mặt bằng chung.
Xu hướng này có thể lan sang giá nhà. Khi các dự án trung tâm dữ liệu cạnh tranh lao động, vật liệu và năng lực xây dựng, chi phí phát triển nhà ở cũng tăng theo. AI vì vậy tạo ra một nghịch lý: công nghệ hứa hẹn nâng cao năng suất và giảm chi phí dài hạn, nhưng cuộc chạy đua xây dựng hạ tầng phục vụ nó lại đang khiến nhiều nguồn lực trở nên đắt đỏ hơn ngay trước mắt.
Hiện tác động của AI lên lạm phát vẫn tương đối nhỏ, nhưng với hàng trăm tỷ USD tiếp tục rót vào trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng điện, câu hỏi lớn không chỉ là AI tạo ra bao nhiêu giá trị, mà còn là người tiêu dùng phải trả thêm bao nhiêu cho cuộc cách mạng công nghệ này.
