Ngành đồ ăn nhanh Mỹ lao đao: Mô hình 'giá rẻ - số lượng lớn' đứng trước thách thức sống còn
Ngành công nghiệp đồ ăn nhanh tại Hoa Kỳ, với hơn 215.000 cửa hàng trải dài khắp lãnh thổ, đang trải qua một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng chưa từng có tiền lệ. Các thương hiệu lớn như Wendy's và Pizza Hut buộc phải đóng cửa hàng trăm chi nhánh, trong khi nhiều chuỗi khác cân nhắc khả năng bán mình để tồn tại.
Làn sóng đóng cửa và sụt giảm doanh thu thảm hại
Theo thông tin từ hãng tin CNN, Wendy's hiện đang trong quá trình đóng cửa hàng trăm cửa hàng sau khi ghi nhận ba quý liên tiếp sụt giảm doanh thu so với cùng kỳ năm trước. Tình hình tại Pizza Hut cũng không khả quan hơn khi thương hiệu này báo cáo mức giảm 3% doanh số tại thị trường Mỹ trong quý gần nhất, đánh dấu quý giảm thứ chín liên tiếp.
Chủ sở hữu Yum! Brands của Pizza Hut đã công bố kế hoạch đóng cửa hàng trăm cửa hàng và đang xem xét nghiêm túc việc bán lại chuỗi này. Sự lao đao của các đại gia đồ ăn nhanh phản ánh một thực tế đáng báo động: mô hình kinh doanh dựa trên 'giá rẻ - số lượng lớn' đã lỗi thời trong bối cảnh kinh tế hiện nay.
Người tiêu dùng quay lưng: Câu chuyện từ những chiếc burger đắt đỏ
William Lee, một nhân viên bệnh viện 52 tuổi tại New York, chia sẻ trải nghiệm đáng nhớ khi phải trả 14 USD cho hai chiếc burger và khoai tây chiên tại Wendy's. 'Con số này thật nực cười', ông bày tỏ. Giờ đây, Lee ưu tiên mang cơm đi làm và chỉ chi tiêu cho những bữa ăn chất lượng hơn tại các nhà hàng sang trọng.
Câu chuyện của Lee không phải là cá biệt. Nó đại diện cho làn sóng người tiêu dùng Mỹ đang thay đổi thói quen ăn uống để đối phó với chi phí sinh hoạt tăng cao. Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Black Box Intelligence, chỉ có 9% thương hiệu dịch vụ nhanh ghi nhận tăng trưởng lượt khách tích cực, thấp hơn nhiều so với mức 27% của toàn ngành nhà hàng.
Phân khúc đồ ăn nhanh hiện đang có kết quả kinh doanh tệ nhất, thua kém cả nhà hàng cao cấp và bình dân. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng Mỹ trong tháng 1 đã ở mức thấp nhất trong 12 năm qua, theo số liệu từ Conference Board.
Mô hình kinh doanh truyền thống rạn nứt
Cấu trúc kinh doanh truyền thống của các đại gia như McDonald's hay Wendy's - dựa trên chi phí vận hành thấp và khối lượng bán ra lớn với giá thành rẻ - đang rạn nứt ngay tại thị trường quê nhà. Giá thực phẩm, năng lượng và nhân công đều tăng vọt, trong khi người tiêu dùng ngày càng thận trọng trong chi tiêu.
Ken Cook, Quyền Giám đốc điều hành Wendy's, thừa nhận doanh số đang 'chịu áp lực nặng nề' và công ty phải hành động khẩn cấp để phục hồi tăng trưởng. Giá cổ phiếu Wendy's đã bốc hơi 48% trong năm qua, trong khi toàn ngành tụt hậu so với chỉ số S&P 500.
Sự phân hóa ngày càng sâu sắc trong nền kinh tế Mỹ
Khủng hoảng của ngành đồ ăn nhanh phản ánh sự phân hóa ngày càng rõ trong nền kinh tế Mỹ. Các doanh nghiệp phục vụ người tiêu dùng thu nhập thấp đang chật vật, trong khi những thương hiệu nhắm đến khách hàng giàu có vẫn tăng trưởng mạnh mẽ.
Tom Barkin, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Richmond, nhận định: 'Nếu bạn phục vụ khách hàng thu nhập cao hoặc hoạt động trên Wall Street, bạn đang kinh doanh rất tốt. Nhưng nếu bạn phụ thuộc vào người tiêu dùng thu nhập thấp, bạn đang thực sự chật vật.'
Áp lực từ chi phí đầu vào và sự phẫn nộ của người tiêu dùng
Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng nằm ở hai yếu tố then chốt: nhân công và nguyên liệu. Ngành đồ ăn nhanh là một trong những lĩnh vực sử dụng nhiều lao động thu nhập thấp nhất tại Mỹ, với mức lương trung bình chỉ 14,65 USD/giờ so với mức trung bình toàn ngành là 23,80 USD/giờ.
Tại California, luật mới đã nâng mức lương tối thiểu cho công nhân đồ ăn nhanh từ 16,9 USD lên 20 USD/giờ. Đồng thời, giá thịt bò xay - nguyên liệu nền tảng của ngành - đã chạm mức cao kỷ lục vào tháng 12 do hạn hán kéo dài. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo giá thịt bò sẽ tiếp tục tăng 9,6% trong năm 2026.
Sự phẫn nộ của người tiêu dùng lên đến đỉnh điểm khi hình ảnh một suất Big Mac có giá 18 USD tại Connecticut lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội vào năm 2024. Dù các chuỗi cửa hàng đã triển khai nhiều chương trình khuyến mãi, lượt khách thu nhập thấp vẫn giảm ở mức gần hai chữ số.
Tương lai bất định và những cảnh báo từ chuyên gia
Các chuyên gia cảnh báo về một tương lai bất định cho ngành đồ ăn nhanh Mỹ. Sara Senatore, chuyên gia phân tích tại Bank of America, nhấn mạnh: 'Thị trường lao động là chỉ số dự báo tốt nhất cho nhu cầu đồ ăn nhanh. Sự chững lại trong tuyển dụng đang khiến tôi phải dè chừng.'
Trong khi các chuỗi cửa hàng nỗ lực triển khai các kế hoạch cải tổ như 'Project Fresh' của Wendy's hay các chương trình khuyến mãi theo mùa của McDonald's, câu hỏi lớn vẫn treo lơ lửng: Liệu ngành công nghiệp từng định hình văn hóa ẩm thực Mỹ có thể thích ứng với những thay đổi căn bản của thời đại mới?
