Người trẻ săn sale: Tiết kiệm hay lãng phí khi mua đồ không cần thiết?
Trong bối cảnh giá cả leo thang, không ít người trẻ xem việc săn sale như một kỹ năng sống cần thiết để mua sắm tiết kiệm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người lại rơi vào tình trạng tiêu tiền nhiều hơn dự định vì mua những món đồ không thực sự cần thiết, chỉ vì chúng đang được giảm giá sâu.
Câu chuyện từ những người trẻ mê săn sale
Nguyễn Thị Kim Hoàng (27 tuổi, ngụ tại đường Ba Tháng Hai, phường Hòa Hưng, TP.HCM) chia sẻ cô thường xuyên thức khuya để canh các đợt flash sale lúc 0 giờ. "Có lúc, chỉ trong vòng 30 phút, tôi chốt 5 đơn hàng: quần áo, mỹ phẩm dưỡng da, đồ gia dụng… Tổng cộng hơn 1,4 triệu đồng, nhưng tôi vẫn thấy lời vì các sản phẩm toàn giảm sâu", Hoàng kể. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau khi nhận hàng, cô nhận ra một nửa trong số đó không thật sự cần thiết. "Có món đến giờ tôi còn chưa bóc hộp. Nhưng lúc đó thấy giảm giá quá nên không mua thì tiếc", Hoàng thừa nhận.
Tương tự, Nguyễn Duy Khoa (25 tuổi, ngụ tại đường số 8, phường Thủ Đức, TP.HCM) cho biết anh thường chờ đến các đợt giảm giá lớn để mua đồ. "Tôi nghĩ mua lúc sale là tiết kiệm nhất. Nhưng có khi mua xong mới thấy không cần gấp đến vậy. Lúc mua, não mình không nghĩ là có cần phải mua không, mà nghĩ là nếu không mua bây giờ thì sẽ mất cơ hội", Khoa giải thích. Anh chia sẻ thêm: "Khi chốt đơn xong mới phát hiện là săn sale, mua mỗi món đồ khoảng vài chục ngàn đồng khi giá thật vài trăm ngàn đồng để tiết kiệm nhưng mỗi lần lướt mua tốn cả 2, 3 triệu đồng".
Tâm lý sợ bỏ lỡ và sự đảo ngược nhu cầu
Theo chuyên gia tài chính cá nhân Đỗ Bửu Đấu từ Công ty kế toán Alpha (phường Sài Gòn, TP.HCM), giảm giá thường đánh vào một điểm yếu phổ biến của người tiêu dùng, đó là nỗi sợ bỏ lỡ. "Khi thấy một sản phẩm được giảm mạnh trong thời gian ngắn, người tiêu dùng dễ đưa ra quyết định nhanh chóng, ít cân nhắc hơn", ông nói.
Ông Đấu chỉ ra rằng trước đây, việc mua sắm của người trẻ thường bắt đầu từ nhu cầu thực tế: cần áo mới, cần đồ dùng, cần mỹ phẩm… rồi mới tìm nơi mua. Nhưng với các chương trình giảm giá dày đặc hiện nay, thứ tự này đang bị đảo ngược: thấy sale trước sẽ nảy sinh nhu cầu sau.
Đỗ Minh Anh (27 tuổi, ngụ tại đường DT753B, phường An Phú, TP.HCM) là một ví dụ điển hình. "Tôi không định mua son, nhưng thấy giảm 40% nên mua luôn. Sau đó mới nghĩ thôi thì cũng cần. Và dần dần, ranh giới giữa cần và muốn trở nên mờ nhạt", Anh chia sẻ. Cô thừa nhận dù mỗi món rẻ nhưng tổng hóa đơn lại đắt. "Một điểm dễ khiến những người trẻ như tôi 'mắc bẫy' là giá trị từng món hàng không lớn. 30.000 đồng, 50.000 đồng, 100.000 đồng… đều là những con số dễ chấp nhận. Nhưng khi cộng dồn nhiều món lại, tổng chi tiêu có thể lên đến vài triệu đồng".
Vòng lặp mua sắm và lời khuyên từ chuyên gia
Bà Trần Xuân Linh, giảng viên dạy kỹ năng quản lý tài chính cá nhân tại Trung tâm đào tạo thực hành kế toán Việt Hưng (TP.HCM), cho biết: "Không thể phủ nhận, việc săn sale mang lại cảm giác hứng thú: chờ đợi, canh giờ, chốt đơn thành công… Đó là một dạng 'phần thưởng tức thì' cho não bộ. Tuy nhiên, cảm giác này thường không kéo dài".
Bà Linh phân tích thêm: "Một số người thậm chí rơi vào tình trạng mua xong rồi quên, đồ đạc chất đầy nhưng ít sử dụng. Điều đáng nói là việc săn sale không dừng lại ở một lần. Sau mỗi đợt mua sắm, người trẻ lại tiếp tục chờ đợi đợt sale tiếp theo, với hy vọng mua được món cần thiết với giá tốt hơn. Từ đó, vòng lặp hình thành".
Sau nhiều đợt săn sale, một số người trẻ bắt đầu nhận ra sự thật: giảm giá không đồng nghĩa với tiết kiệm. Trần Thị Ánh Dương (25 tuổi, ngụ tại đường quốc lộ 1K, phường Đông Hòa, TP.HCM) chia sẻ: "Mua một món không cần, dù giảm 70% thì vẫn là lãng phí 30%". Thay vì chạy theo khuyến mãi, Dương chọn cách lập danh sách trước khi mua, hoặc tự đặt câu hỏi: "Nếu không giảm giá, mình có mua không?". Nhờ vậy, khoảng 3 tháng nay, cô đã không còn mua những món đồ không quá cần thiết.
Bà Linh nhấn mạnh: "Săn sale để tiết kiệm… nhưng lại tiêu tiền nhiều hơn là một trong những nghịch lý rõ nét của đời sống người trẻ hiện nay. Giữa vô vàn con số giảm giá hấp dẫn, có lẽ điều khó nhất không phải là tìm được món hời, mà là giữ được sự tỉnh táo để biết đang mua vì cần, hay chỉ vì đang rẻ".
Chuyên gia khuyến nghị người trẻ cần phát triển kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, chi tiêu hợp lý hơn thay vì để cảm xúc và các chiến lược tiếp thị chi phối hành vi mua sắm của mình.
