Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 1/5 thông báo sẽ tăng thuế quan đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) lên mức 25%, có hiệu lực từ tuần này. Động thái này được đưa ra với cáo buộc EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại song phương. Tuy nhiên, ông Trump không nêu rõ chi tiết vi phạm.
Bối cảnh thỏa thuận thương mại EU-Mỹ
Theo thỏa thuận đạt được năm 2025, EU tạm đình chỉ thuế quan đối với tất cả sản phẩm công nghiệp của Mỹ và áp dụng hạn ngạch thuế quan cho nhiều mặt hàng nông thực phẩm. Đổi lại, Mỹ áp thuế nhập khẩu 15% lên hầu hết hàng hóa từ EU. Trước đó, ô tô EU từng chịu tổng thuế lên tới 27,5%.
Phản ứng từ EU
Phát ngôn viên Ủy ban châu Âu (EC) khẳng định EU vẫn thực hiện đầy đủ cam kết trong Tuyên bố chung và luôn cập nhật thông tin cho Mỹ. EU duy trì liên lạc chặt chẽ với Washington để đảm bảo sự rõ ràng. Nếu Mỹ áp dụng biện pháp không phù hợp với thỏa thuận 2025, EU sẽ có các lựa chọn mở để bảo vệ lợi ích của mình.
Rút quân khỏi Đức
Cùng ngày, Tổng thống Trump ra lệnh rút khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức, dự kiến hoàn tất trong 6-12 tháng. Lầu Năm Góc xác nhận quyết định dựa trên đánh giá nhu cầu bố trí lực lượng tại châu Âu. Động thái này đưa số quân Mỹ tại Đức trở lại mức trước năm 2022.
Hiện trạng quân Mỹ tại châu Âu
Tính đến tháng 12/2025, Mỹ có hơn 68.000 quân thường trực tại châu Âu, trong đó hơn 36.000 đóng tại Đức, cùng gần 1.500 lính dự bị và 11.500 nhân viên dân sự. Đức cũng là nơi đặt trụ sở Bộ Tư lệnh châu Âu và châu Phi của Mỹ, cùng căn cứ không quân Ramstein quan trọng.
Áp lực lên đồng minh châu Âu
Ông Trump từng nhiều lần đe dọa cắt giảm quân số tại Đức và các nước châu Âu khác, muốn châu Âu gánh vác trách nhiệm phòng thủ nhiều hơn. Tuần trước, ông cũng công khai ý định rút quân khỏi Italy (hơn 12.600 quân) và Tây Ban Nha (hơn 3.800 quân).
Phản hồi từ EU và Đức
EU khẳng định Mỹ là đối tác quan trọng cho an ninh châu Âu, nhưng việc duy trì quân đội Mỹ tại châu lục này cũng phục vụ lợi ích chiến lược toàn cầu của Mỹ. Các đồng minh NATO đang tăng ngân sách quốc phòng chưa từng có, với Đức dự kiến tăng gấp ba chi tiêu quốc phòng. Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ đối tác Mỹ-châu Âu và cam kết duy trì NATO đoàn kết.
