Ngành Logistics Việt Nam: Tăng Trưởng Vượt Bậc Và Chiến Lược Dài Hạn
Trong những năm gần đây, dịch vụ logistics tại Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, với tốc độ bình quân hàng năm dao động từ 14% đến 16%. Con số này cao gấp hơn hai lần so với mức trung bình trên toàn cầu, phản ánh sự phát triển năng động của ngành. Quy mô thị trường hiện đạt khoảng 45 đến 50 tỷ USD, tương đương với 10% tổng sản phẩm trong nước và chiếm 5% kim ngạch xuất nhập khẩu, cho thấy vai trò then chốt của logistics trong nền kinh tế.
Vị Thế Quốc Tế Và Chiến Lược Phát Triển
Đến năm 2025, Việt Nam được dự báo sẽ lọt vào Tốp 10 thị trường logistics mới nổi trên thế giới. Nước ta cũng được xếp hạng trong Tốp 4 khu vực về Chỉ số cơ hội logistics và Tốp 5 ASEAN về Chỉ số hiệu quả logistics. Để củng cố và thúc đẩy hơn nữa, vào tháng 10 năm ngoái, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ký Quyết định số 2229/QĐ-TTg ngày 9/10/2025, phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050.
Mục tiêu tổng quát của chiến lược này là xây dựng một ngành logistics bền vững, hiệu quả, chất lượng cao và có giá trị gia tăng lớn. Nó nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tận dụng tối đa lợi thế của Việt Nam trong các chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.
Các Mục Tiêu Cụ Thể Cho Giai Đoạn 2025 - 2035
Chiến lược đặt ra những chỉ tiêu cụ thể để đạt được trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2035:
- Tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong tổng sản phẩm trong nước đạt từ 5% đến 7%.
- Tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm của ngành đạt từ 12% đến 15%.
- Tỷ lệ doanh nghiệp thuê ngoài dịch vụ logistics đạt từ 70% đến 80%.
- Chi phí logistics so với tổng sản phẩm trong nước giảm xuống còn khoảng 12% đến 15%.
- Xếp hạng theo Chỉ số hiệu quả logistics của Ngân hàng Thế giới trong nhóm 40 quốc gia và vùng lãnh thổ hàng đầu.
- Số lượng doanh nghiệp logistics áp dụng giải pháp chuyển đổi số đạt 80% tổng số doanh nghiệp trong ngành.
Tầm Nhìn Dài Hạn Đến Năm 2050
Hướng đến năm 2050, chiến lược đặt ra các mục tiêu tham vọng hơn:
- Tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong tổng sản phẩm trong nước đạt từ 7% đến 9%.
- Tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm duy trì ở mức từ 10% đến 12%.
- Tỷ lệ doanh nghiệp thuê ngoài dịch vụ logistics tăng lên từ 80% đến 90%.
- Chi phí logistics so với tổng sản phẩm trong nước giảm xuống còn khoảng 10% đến 12%.
- Xếp hạng theo Chỉ số hiệu quả logistics trong nhóm 30 quốc gia và vùng lãnh thổ hàng đầu thế giới.
Bối Cảnh Toàn Cầu Và Vị Thế Của Việt Nam
Ngành logistics toàn cầu đóng vai trò là một trụ cột quan trọng trong thương mại và chuỗi cung ứng, thúc đẩy lưu thông hàng hóa trên toàn thế giới. Theo ước tính từ Statista, quy mô thị trường logistics toàn cầu đạt khoảng 9,41 nghìn tỷ USD vào năm 2023 và tăng lên khoảng 10,17 nghìn tỷ USD vào năm 2024, phản ánh tốc độ tăng trưởng hơn 8% mỗi năm. Ngành này chiếm khoảng 10 đến 15% GDP toàn cầu, tùy thuộc vào hiệu quả và chi phí vận hành tại từng quốc gia.
Trong bối cảnh đó, Hoa Kỳ tiếp tục giữ vị trí là thị trường logistics lớn nhất thế giới, với quy mô khoảng 2,58 nghìn tỷ USD vào năm 2024, tương đương gần 8,8% GDP của nước này, chủ yếu nhờ vào hoạt động vận tải đường bộ và hệ thống kho bãi quy mô lớn. Trung Quốc cũng là một thị trường logistics hàng đầu tại châu Á, với giá trị ước tính khoảng 1,86 nghìn tỷ USD vào năm 2023, đóng vai trò quan trọng trong các chuỗi cung ứng khu vực.
Khu vực châu Á – Thái Bình Dương hiện là thị trường logistics lớn nhất toàn cầu, với giá trị đạt khoảng 4,4 nghìn tỷ USD vào năm 2024, phản ánh quy mô thương mại và nhu cầu giao thương cao. Trong khu vực ASEAN, không tính Việt Nam, thị trường logistics dự kiến đạt khoảng 288,2 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng trung bình hơn 6% trong giai đoạn tới. Sự phát triển này cho thấy tiềm năng và cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc hội nhập và cạnh tranh trên trường quốc tế.
