Giá ca-cao tiếp tục gây chú ý khi tăng phiên thứ 8 liên tiếp, bất chấp xu hướng giảm của thị trường hàng hóa nói chung. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc phiên giao dịch ngày 7/5, giá ca-cao kỳ hạn tháng 7 tăng hơn 7%, lên mức 4.427 USD/tấn. Chỉ trong 8 phiên gần nhất, mặt hàng này đã tăng tới 34,3%, một trong những nhịp tăng mạnh nhất từ đầu năm.
Nguyên nhân giá ca-cao tăng mạnh
Thị trường ca-cao đang chịu tác động từ nhiều yếu tố: rủi ro địa chính trị, chi phí đầu vào leo thang và triển vọng thời tiết kém thuận lợi tại Tây Phi. Việc eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đã đẩy chi phí năng lượng và vận tải tăng mạnh, kéo theo giá phân bón đi lên, gây áp lực lên chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới các quốc gia sản xuất ca-cao lớn tại Tây Phi, đặc biệt là Bờ Biển Ngà – nước sản xuất ca-cao lớn nhất thế giới.
Giá vật tư nông nghiệp leo thang cùng những gián đoạn trong nguồn cung phân bón đang tạo thêm áp lực lên hoạt động canh tác ca-cao tại khu vực này. Bên cạnh đó, nguy cơ El Niño quay trở lại sớm nhất từ tháng tới cũng khiến thị trường lo ngại về triển vọng sản lượng niên vụ tới. Dù ảnh hưởng rõ rệt có thể chỉ xuất hiện từ vụ chính năm 2027, nhưng thị trường đã bắt đầu phản ứng từ khá sớm.
Tại Tây Phi, diễn biến thời tiết kém thuận lợi đang ảnh hưởng tới quá trình phát triển của cây ca-cao, đặc biệt trong giai đoạn hình thành trái non (cherelle). Lượng ca-cao cập cảng tại Bờ Biển Ngà tiếp tục ở mức thấp, cho thấy vụ phụ không còn tạo nhiều kỳ vọng về khả năng bổ sung nguồn cung trong ngắn hạn.
Sau giai đoạn giá phân bón tăng mạnh hậu xung đột Nga-Ukraine cùng thời tiết bất lợi kéo dài, sản lượng ca-cao Tây Phi đã giảm đáng kể trong hai năm gần đây, từng đẩy giá lên mức kỷ lục lịch sử. Trong bối cảnh hiện tại, thị trường đang quay trở lại với câu chuyện thiếu hụt nguồn cung.
Vai trò của đầu cơ
Ngoài các yếu tố cơ bản, hoạt động đầu cơ cũng góp phần khiến giá biến động mạnh hơn. Báo cáo Cam kết giao dịch (COT) mới nhất cho thấy các quỹ đầu tư đang nắm giữ vị thế bán ròng đối với ca-cao New York ở mức cao nhất hơn 3 năm, lên tới gần 19.900 hợp đồng. Khi giá tăng mạnh, áp lực mua bù trạng thái bán có thể khiến đà tăng tiếp tục được khuếch đại trong ngắn hạn. Điều này cũng khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn với các thông tin bất lợi liên quan tới thời tiết và nguồn cung trong thời gian tới.
Thị trường dầu đậu tương hạ nhiệt
Ở chiều ngược lại, thị trường nông sản chịu áp lực điều chỉnh, đặc biệt là nhóm dầu thực vật. Kết thúc phiên giao dịch ngày 7/5, giá dầu đậu tương kỳ hạn tháng 7 giảm 1,16%, xuống còn 1.634,7 USD/tấn. Nguyên nhân chính đến từ triển vọng tích cực hơn trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Thông tin về khả năng hai bên tiến tới ký kết biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz đã kéo giá dầu thô WTI giảm xuống dưới mốc 95 USD/thùng.
Khi giá dầu suy yếu, sức hấp dẫn của dầu đậu tương trong vai trò nguyên liệu sản xuất nhiên liệu sinh học cũng giảm theo, khiến dòng tiền đầu cơ rút khỏi thị trường dầu thực vật. Áp lực bán càng gia tăng khi nhiều quỹ đầu tư đẩy mạnh chốt lời sau giai đoạn tăng nóng trước đó. Trong bối cảnh lượng vị thế mua ròng trên thị trường đậu tương đang ở mức cao, đà giảm của giá dầu thô đã kích hoạt làn sóng tất toán vị thế trên thị trường dầu đậu tương, kéo giá quay đầu điều chỉnh sau nhiều phiên tăng liên tiếp.
Áp lực từ xuất khẩu và nguồn cung
Ngoài yếu tố dòng tiền, dữ liệu xuất khẩu kém tích cực từ Mỹ cũng tiếp tục gây áp lực lên thị trường. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), doanh số bán đậu tương trong tuần kết thúc ngày 30/4 chỉ đạt khoảng 141.900 tấn, giảm 45% so với tuần trước và là mức thấp nhất kể từ đầu niên vụ. Trong khi đó, nguồn cung dồi dào từ Brazil tiếp tục tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với đậu tương Mỹ, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc.
Bên cạnh đó, tiến độ gieo trồng thuận lợi tại Mỹ cũng củng cố kỳ vọng nguồn cung sẽ tiếp tục được cải thiện trong niên vụ mới. Báo cáo Crop Progress cho thấy nông dân Mỹ đã hoàn thành 33% kế hoạch gieo trồng đậu tương, vượt đáng kể mức trung bình 5 năm là 23%.
Trong bối cảnh giá năng lượng hạ nhiệt và nguồn cung có dấu hiệu tích cực hơn, thị trường dầu đậu tương đang chuyển sang trạng thái thận trọng hơn sau giai đoạn tăng nóng kéo dài.
