Mỗi ngày, chợ cá Yên Sở (phường Hoàng Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội) giao dịch từ 60 đến 100 tấn thủy sản, không chỉ phục vụ Thủ đô mà còn cung cấp cho nhiều tỉnh, thành khác. Dù hoạt động với quy mô như một chợ đầu mối, nhưng thực chất đây là khu chợ tự phát, với các ki-ốt tạm bợ do tiểu thương tự đầu tư, nay đã xuống cấp nghiêm trọng.
Hạ tầng xuống cấp, ô nhiễm nặng nề
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, thoát nước, phòng cháy chữa cháy đều thiếu đồng bộ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Rác thải và nước thải từ hoạt động bảo quản, sơ chế thủy sản không được thu gom xử lý mà xả trực tiếp ra mương thoát nước và khu vực xung quanh, gây ô nhiễm môi trường, tăng nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm. Khu vực chợ luôn ẩm ướt, lầy lội. Những dãy nhà tạm lợp tôn hoen gỉ nằm san sát mép mương, hai bên bờ mương đầy rác sinh hoạt và phế phẩm thủy sản, bốc mùi hôi thối nồng nặc.
Ùn tắc giao thông và thiếu kiểm soát nguồn gốc
Chợ cá Yên Sở hoạt động nhộn nhịp nhất từ 22 giờ đêm đến 10 giờ sáng hôm sau. Lưu lượng xe vận chuyển hàng hóa lớn, tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tại đầu ngõ 80 đường Đỗ Mười diễn ra phổ biến, gây ùn tắc giao thông nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Đặc biệt, việc kiểm soát nguồn gốc hàng hóa còn nhiều hạn chế. Từ tháng 10/2022, chốt kiểm dịch dừng hoạt động, khiến việc truy xuất nguồn gốc thủy sản gần như không có cơ chế hiệu quả.
Thuê đất và kế hoạch giải tỏa
Dù cung cấp tới 30% lượng cá tiêu thụ của Hà Nội, nhưng nhiều năm qua, địa phương chưa thu được tiền thuê đất kinh doanh từ chợ. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Mai, chợ cá Yên Sở có nguồn gốc đất nông nghiệp, được giao theo Nghị định 64. Theo Kế hoạch 374/KH-UBND của thành phố Hà Nội về xử lý “chợ cóc”, chợ cá Yên Sở thuộc diện di dời giải tỏa. UBND phường Hoàng Mai đã thông báo chỉ đạo của thành phố tới người dân, lắng nghe tâm tư tiểu thương để đưa ra phương án giải quyết phù hợp.
Phương án di dời
Ông Vũ Hùng Quân, Phó Chủ tịch UBND phường, cho biết năm 2008, UBND thành phố đã ban hành Quyết định 2332/QĐ-UBND thu hồi 4.485 m2 đất nông nghiệp tại khu xứ Đồng Giếng, phường Yên Sở cũ (nay là phường Hoàng Mai), giao cho Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và thương mại Sở Thượng thuê 50 năm để xây dựng dự án Văn phòng làm việc, giao dịch giới thiệu sản phẩm và kho chứa hàng. Bà Nguyễn Thị Ten, Giám đốc Hợp tác xã, cho biết dự án đã hoàn thành đầu tư xây dựng. Để bảo đảm vệ sinh môi trường, hợp tác xã đã ký thỏa thuận với Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, được phép đấu nối đường thoát nước thải vào hệ thống thành phố. Đồng thời, đơn vị đã đầu tư hệ thống phòng cháy chữa cháy, được Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (Công an Hà Nội) chứng nhận đủ tiêu chuẩn.
Chỉ đạo của thành phố
Bà Nguyễn Kiều Oanh, Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội, cho biết UBND thành phố đã có Văn bản số 1083/UBND-KT ngày 16/3/2026, chấp thuận nguyên tắc di dời các hộ kinh doanh tại chợ cá tự phát Yên Sở vào khu vực dự án của Hợp tác xã Sở Thượng. Thành phố giao Sở Công thương chủ trì, phối hợp UBND phường Hoàng Mai và các đơn vị liên quan tổ chức giải tỏa chợ cá tự phát Yên Sở, hoàn thành trước ngày 30/4/2026; sắp xếp, bố trí các hộ kinh doanh theo quy định, bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế, không để phát sinh điểm nóng. Bà Oanh nhấn mạnh: “Việc triển khai kế hoạch giải tỏa chợ cá tự phát Yên Sở sẽ góp phần giải quyết, khắc phục các điểm nghẽn về trật tự đô thị, an toàn thực phẩm, môi trường trên địa bàn”.
Tiểu thương mong chờ khu chợ mới
Chị Nguyễn Thị Hằng, tiểu thương tại chợ, chia sẻ: “Chúng tôi mong sớm có khu chợ sạch sẽ, quy củ để yên tâm kinh doanh, được các sở, ngành, chính quyền tạo điều kiện giảm chi phí, ổn định hoạt động lâu dài”.
