Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố dự báo mới về thị trường gạo toàn cầu, trong đó nhấn mạnh Philippines sẽ tiếp tục là quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới trong năm 2026, với khối lượng ước đạt khoảng 5,5 triệu tấn. Dù chính phủ Philippines đang nỗ lực thúc đẩy sản xuất nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, nhưng theo USDA, nhu cầu lương thực gia tăng do dân số tăng, cùng với giá gạo thế giới ở mức thấp, là những yếu tố hỗ trợ nhập khẩu của quốc đảo này.
Việt Nam đứng thứ hai thế giới về nhập khẩu gạo
Đáng chú ý, vị trí thứ hai trong danh sách các nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới không phải là Trung Quốc hay các quốc gia châu Phi, mà chính là Việt Nam. Mặc dù Việt Nam là nhà xuất khẩu gạo lớn thứ hai toàn cầu, chỉ sau Ấn Độ, nhưng nước này cũng nhập khẩu khoảng 3,9 triệu tấn gạo, chủ yếu nhờ vào hoạt động thương mại sôi động với Campuchia.
Kim ngạch nhập khẩu gạo tăng trong 4 tháng đầu năm
Theo thống kê của USDA, trong 4 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã nhập khẩu gạo với kim ngạch ước tính khoảng 613 triệu USD, tương đương khoảng 1,5 triệu tấn. Trong khi đó, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 3,3 triệu tấn, mang về 1,57 tỷ USD. Nhờ đó, thặng dư thương mại gạo của Việt Nam đạt 957 triệu USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước.
Cơ chế xuất nhập linh hoạt giúp Việt Nam tận dụng cơ hội
Nhờ cơ chế xuất nhập khẩu linh hoạt, trong giai đoạn giá gạo tăng cao do hạn hán kéo dài bởi hiện tượng El Nino giai đoạn 2023-2024, Việt Nam đã thiết lập kỷ lục về xuất khẩu gạo với sản lượng 9,1 triệu tấn và kim ngạch 5,8 tỷ USD vào năm 2024. Ngược lại, trong giai đoạn giá thấp gần đây, gạo nhập khẩu được xem là một yếu tố khiến giá gạo nội địa giảm mạnh hơn.
Triển vọng xuất khẩu gạo Việt Nam trong năm 2026-2027
Hiện tại, thế giới đang đối mặt với một đợt El Nino mới. USDA dự báo triển vọng xuất khẩu gạo của Việt Nam trong năm 2026 và 2027 rất khả quan, khi các khách hàng truyền thống đều có nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh. Bên cạnh Philippines và Việt Nam, các quốc gia nhập khẩu gạo với khối lượng lớn khác bao gồm Trung Quốc (3,3 triệu tấn), Malaysia (1,6 triệu tấn), Nigeria (2,9 triệu tấn), Bờ Biển Ngà (1,8 triệu tấn) và Senegal (1,3 triệu tấn).
