Trung Quốc, trung tâm sản xuất kim cương nhân tạo lớn nhất thế giới, đang biến kim cương từ biểu tượng vĩnh cửu thành sản phẩm công nghiệp chỉ trong 150 phút. Công nghệ tổng hợp kim cương trong phòng thí nghiệm đã tiến xa đến mức, theo Wired, ngay cả chuyên gia cũng khó phân biệt kim cương tự nhiên và nhân tạo.
Công nghệ sản xuất kim cương siêu tốc
Tại các nhà máy ở Tô Châu, Hợp Phì và Trường Xuân, những lò phản ứng plasma hoạt động 24/7 có thể tạo ra một viên kim cương hoàn hảo trong khoảng 150 phút. Fortune mô tả tốc độ này đủ để biến sự hiếm có của kim cương thành chuyện quá khứ.
Thống trị thị trường toàn cầu
Theo The Guardian, Trung Quốc chiếm hơn 80% sản lượng kim cương nhân tạo toàn cầu, vượt xa Ấn Độ và Mỹ. Giá kim cương tổng hợp giảm mạnh 74% trong 5 năm, trong khi kim cương tự nhiên giảm gần 30% do người mua nhận thấy không khác biệt về thẩm mỹ hay chất lượng.
Thị trường kim cương nuôi cấy toàn cầu đạt giá trị khoảng 127,2 tỷ nhân dân tệ (18,8 tỷ USD), với nhu cầu lớn nhất từ Mỹ. Dự báo đến năm 2030, Trung Quốc sẽ chiếm gần hai phần ba sản lượng kim cương nuôi cấy toàn cầu.
Tác động đến ngành khai thác tự nhiên
Sự dịch chuyển sang kim cương nhân tạo khiến De Beers phải tạm dừng sản xuất tại mỏ Venetia, mỏ lớn nhất Nam Phi, trong hai năm để cắt giảm chi phí. Công ty cảnh báo đang đối mặt với điều kiện thách thức kéo dài.
Power Diamond, nhà sản xuất lớn tại Hà Nam, dự báo lợi nhuận ròng nửa đầu năm 2026 đạt 80-93 triệu nhân dân tệ, gần gấp ba lần cùng kỳ năm ngoái, nhờ đột phá quy trình chế tạo và tăng trưởng xuất khẩu. Doanh thu gần như tăng gấp đôi lên 450 triệu nhân dân tệ.
Huanghe Whirlwind, nhà sản xuất vật liệu siêu cứng khác, dự báo lỗ ròng 220 triệu nhân dân tệ trong nửa đầu năm 2026, cải thiện so với lỗ gần 300 triệu nhân dân tệ trước đó, nhờ hoạt động kim cương nuôi cấy liên tục cải thiện.
Giá kim cương tự nhiên giảm 30% trong ba năm qua, theo Zimnisky Rough Diamond Index.
Thay đổi giá trị tiêu dùng
Gen Z và Millennials không còn coi kim cương là biểu tượng bắt buộc của tình yêu hay thành đạt. Nhiều người chọn kim cương nhân tạo vì lý do đạo đức: không liên quan khai thác mỏ, không xung đột máu và bền vững hơn. Một người tiêu dùng Trung Quốc chia sẻ với Financial Times: “Tôi không cần viên kim cương chứng minh tình yêu. Tôi chỉ cần nó đẹp, bền, và không hủy hoại môi trường”.
Nghịch lý thị trường nhân tạo
Kim cương nhân tạo phát triển quá nhanh tạo ra nghịch lý: giá rơi tự do khiến thương hiệu mất niềm tin. Bà Feriel Zerouki, Chủ tịch Hội đồng Kim cương Thế giới, cảnh báo trên Reuters: “Giá kim cương nhân tạo đang sụp đổ, và điều đó khiến người mua hoang mang. Bong bóng đã vỡ, và một phần thị trường đang quay lại với kim cương tự nhiên”.
Nguyên nhân: khi kim cương nhân tạo trở nên quá phổ biến và rẻ, nó mất đi vị thế đặc biệt. Trong khi đó, các nước khai thác như Botswana, Namibia, Angola ký Luanda Accord nhằm quảng bá nguồn gốc tự nhiên như giá trị văn hóa và cảm xúc.
Kim cương nhân tạo là vật liệu chiến lược
Chính phủ Trung Quốc ban hành quy định kiểm soát xuất khẩu kim cương tổng hợp, cho thấy tầm quan trọng chiến lược trong chuỗi giá trị công nghệ cao. Các doanh nghiệp như Sino Crystal, Henan Huanghe Whirlwind phát triển kim cương dùng cho bán dẫn, năng lượng và quang học, vượt xa lĩnh vực trang sức truyền thống. Kim cương nhân tạo đang trở thành vật liệu chiến lược của thế kỷ 21.
