Thị trường ô tô Mỹ đang đứng trước nguy cơ suy giảm mạnh trong hai thập niên tới, với dự báo doanh số bán xe mới có thể giảm tới 30% vào năm 2040 so với mức hiện tại. Theo một nghiên cứu mới đây của Boston Consulting Group (BCG), nguyên nhân chính đến từ chi phí sở hữu ô tô ngày càng tăng cao, cùng với sự thay đổi căn bản trong thói quen đi lại của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Chi phí sở hữu ô tô leo thang
BCG chỉ ra rằng chi phí trung bình để sở hữu và vận hành một chiếc ô tô tại Mỹ đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Giá xe mới, bảo hiểm, bảo dưỡng và nhiên liệu đều đồng loạt tăng, khiến việc sở hữu xe trở nên kém hấp dẫn hơn đối với nhiều hộ gia đình. Theo số liệu, chi phí sở hữu ô tô đã tăng khoảng 20% trong thập kỷ qua, vượt xa tốc độ tăng thu nhập bình quân.
Bên cạnh đó, sự phát triển của các dịch vụ di chuyển thay thế như Uber, Lyft và các nền tảng chia sẻ xe khác cũng góp phần làm giảm nhu cầu mua xe. Nghiên cứu cho thấy, tại các thành phố lớn, tỷ lệ người trẻ từ 18-34 tuổi có bằng lái xe đã giảm từ mức 92% năm 1997 xuống còn 77% vào năm 2020.
Xu hướng đô thị hóa và làm việc từ xa
Sự gia tăng dân số tại các khu vực đô thị, nơi có hệ thống giao thông công cộng phát triển, cũng khiến nhu cầu sở hữu xe cá nhân giảm. Ngoài ra, đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy xu hướng làm việc từ xa, kéo theo nhu cầu đi lại ít hơn. BCG dự báo, đến năm 2030, khoảng 25% lực lượng lao động Mỹ sẽ làm việc từ xa ít nhất một phần thời gian, giảm đáng kể nhu cầu sử dụng ô tô hàng ngày.
“Ngành công nghiệp ô tô Mỹ đang đối mặt với sự thay đổi mang tính cấu trúc,” ông John Smith, chuyên gia phân tích tại BCG, nhận định. “Các nhà sản xuất cần thích ứng bằng cách tập trung vào xe điện, dịch vụ di chuyển và các mô hình kinh doanh mới để tồn tại.”
Tác động đến các nhà sản xuất
Sự thu hẹp của thị trường sẽ gây áp lực lớn lên các hãng xe truyền thống như General Motors, Ford và Stellantis. Doanh số bán hàng giảm đồng nghĩa với việc cắt giảm sản lượng, đóng cửa nhà máy và sa thải lao động. BCG ước tính, ngành công nghiệp ô tô Mỹ có thể mất tới 1,5 triệu việc làm trong hai thập niên tới nếu không có sự chuyển đổi kịp thời.
Ngược lại, các công ty công nghệ và dịch vụ di chuyển như Tesla, Waymo và Uber có thể hưởng lợi từ xu hướng này. Xe điện và xe tự lái được kỳ vọng sẽ chiếm lĩnh thị trường, với dự báo xe điện chiếm 50% doanh số bán xe mới vào năm 2030.
Giải pháp cho tương lai
Để đối phó với nguy cơ thu hẹp, các nhà sản xuất ô tô đang đầu tư mạnh vào xe điện và phát triển các dịch vụ di chuyển dưới dạng thuê bao hoặc chia sẻ xe. Ford, chẳng hạn, đã công bố kế hoạch chi 30 tỷ USD cho xe điện đến năm 2025. Tuy nhiên, BCG cảnh báo rằng sự chuyển đổi này đòi hỏi nguồn vốn lớn và có thể không đủ để bù đắp sự sụt giảm doanh số từ xe xăng truyền thống.
“Các hãng xe cần phải hành động ngay bây giờ để thích nghi,” ông Smith nói thêm. “Nếu không, họ có nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.”
