CEO Apacer, ông C.K. Chang, vừa đưa ra cảnh báo khiến thị trường RAM thêm căng thẳng: lượng chip DRAM mà các nhà sản xuất lớn phân bổ cho những công ty module độc lập trong năm 2027 có thể giảm hơn 70% so với năm 2026. Theo ước tính của vị lãnh đạo này, các hãng như Apacer nhiều khả năng chỉ nhận được lượng chip tương đương chưa đến 30% mức của năm nay. Đây là nguồn linh kiện thiết yếu để sản xuất thanh RAM DIMM, SODIMM và nhiều sản phẩm bộ nhớ bán cho người dùng cá nhân lẫn nhà sản xuất thiết bị.
Nếu kịch bản trên xảy ra, kênh RAM phổ thông - đặc biệt là thị trường linh kiện bán lẻ và nâng cấp PC - có nguy cơ tiếp tục thiếu hàng. Khi lượng chip đầu vào giảm, các hãng module khó duy trì sản lượng hiện tại và càng khó giảm giá bán. Người tiêu dùng vốn đã chịu áp lực từ mặt bằng giá RAM cao trong thời gian qua có thể phải kiên nhẫn thêm nhiều tháng.
Không phải toàn bộ sản lượng DRAM giảm 70%
Con số được Apacer đưa ra cần được hiểu đúng. Nó không có nghĩa sản lượng DRAM toàn cầu sẽ đột ngột lao dốc 70%, cũng không khẳng định mọi nhà sản xuất laptop và smartphone chỉ nhận được chưa tới một phần ba lượng bộ nhớ so với năm nay. Cảnh báo chủ yếu liên quan đến phần chip mà Samsung, SK hynix và Micron bán cho các công ty module độc lập. Những khách hàng lớn có hợp đồng trực tiếp và dài hạn có thể chịu ảnh hưởng ở mức khác, trong khi các hãng nhỏ hơn thường dễ bị đẩy xuống cuối danh sách phân bổ khi nguồn cung căng thẳng.
Dù vậy, đây vẫn là tín hiệu đáng lo với người dùng. Các hãng module như Apacer đóng vai trò quan trọng trong thị trường RAM rời, PC lắp ráp và nhiều hệ thống công nghiệp. Nếu nhóm này chỉ tiếp cận được một phần nhỏ nguồn hàng, giá RAM bán lẻ có thể duy trì ở mức cao và một số dung lượng hoặc chuẩn bộ nhớ có thể trở nên khó mua hơn. Smartphone cũng khó đứng ngoài cuộc khi cùng một nhóm nhà sản xuất đang ưu tiên công suất cho HBM và DRAM máy chủ. Nguồn LPDDR có thể tiếp tục bị siết, khiến giá máy tăng, dung lượng RAM khó được nâng cấp và những tính năng AI chạy trực tiếp trên thiết bị chịu thêm giới hạn.
HBM và RAM máy chủ đang được ưu tiên
Nguyên nhân chính nằm ở nhu cầu bộ nhớ phục vụ AI. Các trung tâm dữ liệu cần HBM cho GPU và bộ tăng tốc, đồng thời tiêu thụ lượng lớn DRAM máy chủ dung lượng cao để vận hành mô hình, lưu trữ dữ liệu tạm thời và xử lý những tác vụ suy luận liên tục. So với RAM phổ thông, HBM và các sản phẩm dành cho máy chủ có giá trị cùng biên lợi nhuận cao hơn. Các nhà sản xuất bộ nhớ vì thế có động lực chuyển wafer, thiết bị và năng lực đóng gói sang những dòng sản phẩm phục vụ khách hàng AI.
SK hynix cho biết sự phát triển của agentic AI đang mở rộng nhu cầu không chỉ với HBM mà còn với DRAM máy chủ và SSD doanh nghiệp. Hãng cũng tiếp tục đầu tư các cơ sở được tối ưu riêng cho HBM và những sản phẩm bộ nhớ AI thế hệ mới. Khi năng lực sản xuất được dồn vào các hợp đồng giá trị cao, lượng DRAM còn lại dành cho các hãng module phổ thông sẽ bị thu hẹp. Đây là lý do thị trường có thể chứng kiến một nghịch lý: tổng sản lượng bộ nhớ vẫn tăng nhưng nguồn RAM mà người dùng thông thường có thể tiếp cận lại không tăng tương ứng.
Cảnh báo từ Apacer xuất hiện không lâu sau khi CEO SK hynix Kwak Noh-jung nhận định năm 2027 có thể trở thành giai đoạn thiếu hụt nghiêm trọng nhất trong lịch sử ngành bộ nhớ. Ông cho rằng nhu cầu vẫn có khả năng vượt nguồn cung ngay cả khi các công ty đang tăng mạnh đầu tư nhà máy. Các cơ sở sản xuất mới của Samsung và SK hynix sẽ lần lượt được đưa vào hoạt động trong vài năm tới. Tuy nhiên, nhà máy bán dẫn cần thời gian để lắp đặt thiết bị, chạy thử và nâng tỷ lệ thành phẩm, nên công suất mới không thể ngay lập tức giải quyết tình trạng thiếu hàng.
Apacer tăng tồn kho để đối phó
Trước tình hình này, Apacer đã tăng lượng hàng tồn kho khoảng 48% và chuẩn bị thêm nguồn vốn để mua chip. Động thái cho thấy ưu tiên của doanh nghiệp hiện không còn là tìm mức giá thấp nhất mà là bảo đảm có hàng để tiếp tục kinh doanh trong năm tới. Điều này đồng nghĩa chi phí vốn và lưu kho tăng thêm, một phần áp lực có thể được truyền sang giá bán sản phẩm cuối.
Túi tiền người dùng tiếp tục chịu áp lực
Tác động rõ nhất có thể xuất hiện ở những người cần nâng cấp RAM cho PC hoặc laptop. Giá thanh RAM khó giảm sâu nếu các hãng module phải cạnh tranh để mua lượng chip ngày càng hạn chế. Những thương hiệu nhỏ cũng có thể không đủ nguồn lực để tích trữ hàng hoặc ký hợp đồng dài hạn như các tập đoàn lớn.
Các nhà sản xuất máy tính có thể phản ứng bằng cách tăng giá, duy trì dung lượng RAM cơ bản lâu hơn hoặc tính phí cao hơn cho tùy chọn nâng cấp. Với laptop có bộ nhớ hàn chết, người dùng càng khó tự bổ sung sau khi mua và có thể phải chi thêm ngay từ đầu cho phiên bản dung lượng cao.
Cảnh báo của Apacer vì thế không chỉ nói về một con số trong chuỗi cung ứng. Nó cho thấy nguồn DRAM gần với thị trường người dùng nhất đang có nguy cơ bị thu hẹp, trong khi phần năng lực mới tiếp tục chảy về các trung tâm dữ liệu AI. Năm 2027 có thể chưa phải thời điểm RAM trở lại mức giá dễ chịu. Nguồn hàng vẫn tồn tại, nhưng người dùng phổ thông sẽ phải cạnh tranh gián tiếp với một thị trường AI sẵn sàng trả nhiều tiền hơn và ký hợp đồng dài hạn để giữ trước sản lượng.
