Tháng 3/2026, ông Chung, một nhà đầu tư, mua 3 lượng vàng với giá 182 triệu đồng/lượng, tổng vốn 546 triệu đồng. Trái với kỳ vọng, giá vàng sau đó liên tục lao dốc từ đỉnh trên 190 triệu đồng/lượng xuống dưới 180 triệu đồng/lượng rồi 170 triệu đồng/lượng, khiến ông Chung như "ngồi trên đống lửa".
Giao dịch đầu tiên lỗ 78 triệu đồng
Thấy giá vàng giảm sâu, ông Chung quyết định bán toàn bộ số vàng ở mức 156 triệu đồng/lượng, thu về 468 triệu đồng, lỗ 78 triệu đồng. Khi giá tiếp tục giảm xuống 146 triệu đồng/lượng, ông cho rằng thị trường đã tạo đáy và mua lại 3 lượng vàng với 438 triệu đồng.
Giao dịch thứ hai lãi 9 triệu đồng
Lần này thị trường thuận lợi hơn khi giá tăng lên 149 triệu đồng/lượng. Ông Chung bán ra thu về 447 triệu đồng, ghi nhận khoản lãi 9 triệu đồng. Giá vàng tiếp tục tăng lên 151 triệu đồng/lượng, ông một lần nữa quay lại thị trường, mua 3 lượng vàng với 453 triệu đồng.
Giao dịch thứ ba lỗ tạm tính 21,3 triệu đồng
Ngày 23/6, giá vàng quay đầu giảm còn 143,9-146,9 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Nếu bán theo giá mua vào là 143,9 triệu đồng/lượng, ông Chung chỉ thu về 431,7 triệu đồng, tương ứng lỗ tạm tính 21,3 triệu đồng. Tổng cộng, sau ba lần giao dịch, ông Chung lỗ lũy kế 90,3 triệu đồng (16,5% vốn ban đầu).
Tâm lý mua đuổi bán tháo là nguyên nhân chính
Câu chuyện của ông Chung phản ánh thực tế phổ biến trên thị trường vàng: khi giá tăng mạnh, người mua lo sợ bỏ lỡ cơ hội nên mua đuổi; khi giá giảm sâu, tâm lý hoảng sợ khiến họ bán ra cắt lỗ. Kết quả là nhà đầu tư thường mua ở vùng giá cao và bán ở vùng giá thấp.
Chuyên gia khuyến cáo không vội vàng bắt đáy
Ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên viên tài chính, nhận định ông Chung đã thực hiện đúng mô hình "đuổi theo thị trường". Sau khi bán ở mức 156 triệu đồng/lượng vì lo ngại giá giảm, ông lại mua vào khi giá hồi phục lên 151 triệu đồng/lượng, khiến lợi nhuận từ giao dịch trước bị bào mòn. Nếu nắm giữ số vàng mua từ đầu, kết quả có thể khác. Giao dịch quá nhiều trong môi trường biến động thường gây sai lầm, đặc biệt với vàng vật chất có chênh lệch giá mua-bán lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả lướt sóng ngắn hạn.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), cho rằng nếu coi vàng là tài sản tích lũy dài hạn, những nhịp điều chỉnh tạo cơ hội tiếp cận giá hợp lý hơn. Trong bối cảnh giá biến động, giải ngân từng phần phù hợp hơn tâm lý "bắt đáy" bằng mọi giá. Với người mua ở vùng giá cao, cần tránh hoảng loạn; nếu vốn nhàn rỗi và mục tiêu trung-dài hạn, chưa có cơ sở để quyết định cực đoan. Ngắn hạn giá vàng có thể còn điều chỉnh, nhưng dài hạn vàng vẫn là tài sản phòng thủ trước bất ổn kinh tế. Ông Huy khuyến cáo nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục, cân bằng giữa tài sản phòng thủ và tăng trưởng để bảo vệ giá trị bền vững.
