Nghịch lý “càng làm càng lỗ” đang trở thành thực tế đau lòng đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm sản xuất phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Áp lực lãi suất gia tăng đã đẩy chi phí tài chính lên cao, làm đảo lộn kế hoạch sản xuất kinh doanh.
Doanh nghiệp lao đao vì lãi suất tăng
Bà Lê Thị Thu - Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất thực phẩm Anh Kim (AK FOOD) - cho biết, lãi suất vay tăng đột ngột từ 6-7%/năm lên gần 9%/năm khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng “chới với”. Với đặc thù vận hành bằng 100% vốn vay, AK FOOD phải đối mặt với chi phí tài chính tăng nhanh, làm đảo lộn toàn bộ kế hoạch sản xuất. Dự án đầu tư hệ thống năng lượng xanh nhằm thay thế dầu đã buộc phải tạm dừng dù chỉ cần giải ngân thêm vài tỷ đồng, vì lo ngại gánh nặng tài chính.
Bên cạnh lãi suất, doanh nghiệp còn chịu áp lực từ giá dầu tăng hơn 100% - nhiên liệu chính phục vụ chế biến, cùng với giá bao bì nhập khẩu tăng thêm khoảng 10%. Trong bối cảnh sức mua suy yếu, công ty không thể điều chỉnh giá bán, dẫn đến biên lợi nhuận bị bào mòn nghiêm trọng. “Công ty đang rơi vào nghịch lý ‘càng làm càng lỗ’, buộc phải tính toán lại toàn bộ hoạt động để hạn chế thiệt hại” - bà Thu nói.
Áp lực lan rộng sang nhiều lĩnh vực
Ông Trương Chí Thiện - Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, chuyên cung cấp trứng gia cầm - nhận định, lãi suất tăng cùng với giá nhiên liệu leo thang đã kéo theo chi phí vận chuyển và nguyên liệu tăng, tạo áp lực lớn lên sản xuất kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khi có nhu cầu vay vốn mở rộng sản xuất, đầu tư năng lượng xanh.
Doanh nghiệp xuất khẩu cũng chịu tác động mạnh. Ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Vina T&T Group, chuyên xuất khẩu trái cây sang thị trường khó tính - cho biết, xung đột tại Trung Đông gây đứt gãy chuỗi cung ứng, chi phí vận tải biển tăng mạnh. Cùng với lãi suất ngân hàng tăng từ 6% lên 8% và có xu hướng đi lên, áp lực tài chính càng lớn, biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.
Trước áp lực chi phí, nhiều doanh nghiệp buộc phải cắt giảm 30-40% sản lượng, rút ngắn tuần làm việc xuống còn 5 ngày nhằm hạn chế thua lỗ. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Nếu dòng tiền tiếp tục ách tắc, nguy cơ cắt giảm nhân sự là khó tránh khỏi.
Kiến nghị cơ chế tín dụng linh hoạt
Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, cộng đồng doanh nghiệp TPHCM kỳ vọng vào các giải pháp điều tiết lãi suất phù hợp hơn. Bà Lâm Thúy Ái - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn - cho rằng, nếu lãi suất được duy trì trong khoảng 5-7%, doanh nghiệp hoàn toàn có thể vận hành ổn định, có điều kiện mở rộng thị trường, tìm kiếm thêm khách hàng, cải thiện dòng tiền và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ngược lại, nếu lãi suất tiếp tục cao, doanh nghiệp buộc phải thu hẹp sản xuất và trì hoãn đầu tư.
Ông Phạm Văn Việt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may thời trang TPHCM - chia sẻ, mặt bằng lãi suất có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng mức giảm chưa đáng kể. “Nếu lãi suất cho vay vốn lưu động có thể duy trì quanh mức 5%/năm thì doanh nghiệp còn có thể chịu đựng được. Nhưng thực tế hiện nay lãi suất vẫn ở mức trên 10%/năm, gây trở ngại đáng kể cho kế hoạch mở rộng sản xuất” - ông Việt nói. Ông nhấn mạnh, điều quan trọng không chỉ là giảm lãi suất mà còn là duy trì sự ổn định của mặt bằng lãi suất để tạo niềm tin cho doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.
Theo báo cáo tình hình doanh nghiệp quý I/2026 gửi UBND TPHCM của Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), gần 48% doanh nghiệp TPHCM cho biết lãi vay là khó khăn lớn, chỉ sau chi phí nguyên liệu đầu vào (54,5%) và cao hơn chi phí logistics (41%). Lãi suất vay phổ biến hiện ở mức trên 8,5%/năm, riêng lĩnh vực bất động sản có thể lên tới 14-15%/năm, gây áp lực lớn cho sản xuất kinh doanh.
HUBA kiến nghị hệ thống ngân hàng nới lỏng điều kiện vay, kéo dài thời hạn tín dụng và giảm mặt bằng lãi suất xuống dưới 6%/năm đối với doanh nghiệp xuất khẩu nhằm hỗ trợ duy trì dòng tiền. HUBA cũng đề xuất đẩy nhanh hoàn thuế, cải cách thủ tục hải quan theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và rút ngắn thời gian thông quan. Về dài hạn, cần phát triển hệ thống logistics đồng bộ, hiện đại nhằm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
