Lãi suất tiết kiệm cao kỷ lục, lên tới 9,2%/năm tại một số ngân hàng số, cùng với sự sụt giảm mạnh của giá vàng (giảm hơn 28% từ đỉnh), chứng khoán (VN-Index mất hơn 10%) và bất động sản thanh khoản kém đã khiến dòng tiền trong dân đổ dồn vào hệ thống ngân hàng. Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, lượng tiền gửi của cá nhân đạt 10,826 triệu tỉ đồng, tăng 491.000 tỉ đồng so với cuối năm 2025.
Lãi suất tiết kiệm liên tục tăng, chạm mốc 9,2%/năm
Khách hàng lâu năm của Vietcombank như anh V.M (TP.HCM) không khỏi ngạc nhiên khi lãi suất tiết kiệm linh hoạt 6 tháng của nhà băng này lên đến 7%/năm, trong khi gửi tại quầy chỉ 3,5%/năm. Tương tự, kỳ hạn 12 tháng có lãi suất 7,4%/năm, cao hơn nhiều so với các kỳ hạn khác. Chị Kim Loan (TP.HCM) mới đây được hưởng lãi suất 8,6%/năm cho kỳ hạn 6 tháng tại một ngân hàng thương mại, tăng so với mức 8%/năm đầu năm.
Các ngân hàng số cũng đẩy mạnh cạnh tranh. Cake by VPBank tăng lãi suất cộng thêm cho khách hàng mới lên 1,8%, đưa lãi suất huy động cao nhất lên 9,2%/năm, cao hơn 0,3%/năm so với tháng trước. VPBank niêm yết lãi suất 8,9%/năm cho kỳ hạn từ 6 tháng, Saigonbank 7,9%/năm cho kỳ hạn 13 tháng, ACB dẫn đầu với 7,8%/năm kỳ hạn 12 tháng.
Vàng, chứng khoán, bất động sản đồng loạt ảm đạm
Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu cho rằng lãi suất tiết kiệm tăng cao đã thu hút dòng tiền, trong khi các kênh đầu tư khác mất sức hấp dẫn. “Giá vàng từ đỉnh 192 triệu đồng/lượng đầu năm nay đã giảm xuống còn 140-141 triệu đồng/lượng, mức giảm hơn 28%. Người mua vàng thời gian qua đều thua lỗ, kể cả những người có kinh nghiệm ‘bắt đáy’,” ông Hiếu phân tích.
Thị trường chứng khoán cũng lao dốc. VN-Index từ trên 1.860 điểm rơi xuống 1.700 điểm, có phiên chỉ còn 1.669 điểm, giảm hơn 10% trong một tháng. Nhiều cổ phiếu mất giá 25-30% chỉ sau vài tuần, khiến nhà đầu tư rút tiền ra khỏi thị trường để trú ẩn vào ngân hàng. Ông Hiếu dự báo chứng khoán sẽ còn chao đảo ngắn hạn do bất ổn địa chính trị từ Ukraine và Trung Đông.
Bất động sản dù giá có giảm ở một số phân khúc nhưng vẫn neo cao, thanh khoản kém. Lãi suất cho vay nhảy vọt càng làm giảm nhu cầu vay, đẩy thị trường đi xuống. Kênh ngoại tệ cũng không hấp dẫn khi tỷ giá USD/VND biến động nhẹ.
Tiền gửi doanh nghiệp tăng, tổng phương tiện thanh toán tiến gần 20 triệu tỉ
Không chỉ cá nhân, các tổ chức kinh tế cũng tăng gửi tiền tháng thứ 3 liên tiếp. Trong tháng 5, doanh nghiệp gửi thêm 94.000 tỉ đồng, nâng tổng tiền gửi lên 6,168 triệu tỉ đồng. Tổng phương tiện thanh toán tăng thêm 156.000 tỉ đồng, đạt 19,974 triệu tỉ đồng, tương đương tăng 2,73% so với cuối năm 2025.
Ông Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh: “Khi các kênh đầu tư chưa rõ cơ hội hoặc rủi ro cao, kênh ngân hàng luôn được lựa chọn vì an toàn và thanh khoản cao. Người gửi dễ dàng rút tiền bất cứ lúc nào, nên ngân hàng là ‘trạm dừng chân’ tốt nhất hiện nay.”
Tín dụng tăng mạnh, nhu cầu vốn lớn cho nền kinh tế
Theo Ngân hàng Nhà nước, tín dụng toàn hệ thống tính đến 13/7 đạt gần 20,1 triệu tỉ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025, bổ sung 1,46 triệu tỉ đồng cho nền kinh tế. Nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội năm 2026 dự kiến khoảng 5,1 triệu tỉ đồng, và giai đoạn 2026-2030 lên tới 38,5 triệu tỉ đồng. Tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 ở mức 145%, cho thấy nền kinh tế phụ thuộc lớn vào vốn ngân hàng.
TS Huỳnh Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành) cho rằng tiền gửi ngân hàng vẫn là kênh hấp dẫn nhờ an toàn, ổn định và dễ tiếp cận. “Bất động sản chịu áp lực tín dụng thắt chặt, chi phí vốn cao; chứng khoán rủi ro biến động từ địa chính trị, thuế quan; vàng điều chỉnh sau tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, tiền gửi ngân hàng phù hợp với người ưu tiên an toàn,” ông Điền nói.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối ngân hàng đầu tư của Chứng khoán An Bình, giải thích: “Lãi suất huy động duy trì cao do tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn. Ngân hàng cần huy động nhiều tiền gửi kỳ hạn dài để cân đối nguồn vốn và giảm rủi ro thanh khoản. Việc Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40% giúp các ngân hàng linh hoạt hơn.”
Kỳ vọng dòng vốn đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao
Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, cao nhất 15 năm, nhưng để đạt mục tiêu cả năm 10% trở lên, 6 tháng cuối phải tăng 11,9%. “Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ linh hoạt. Ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chính. Việc người dân gửi tiền vào ngân hàng là tín hiệu tích cực cho dòng vốn của nền kinh tế,” ông Hiếu kết luận.
