Xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá nguyên liệu nhựa leo thang, khiến chi phí sản xuất túi nylon, hộp nhựa và cốc nhựa tăng mạnh. Nhiều tiểu thương châu Á buộc phải chấp nhận lợi nhuận sụt giảm do không dám tăng giá bán.
Giá túi nylon tăng gần 60% tại Đài Loan
Tại chợ Songjiang ở Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), bà Li Yu-ping, 52 tuổi, kinh doanh thịt gà, cho biết vào đầu tháng 6, giá túi nylon đã tăng gần 60%, trong khi giá khay nhựa tăng khoảng 1/3. "Chúng tôi sử dụng túi nhựa ở khắp mọi nơi. Hộp đựng thực phẩm cũng đều làm bằng nhựa và chỉ dùng một lần", bà nói. Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, bà vẫn không dám tăng giá bán vì lo mất khách. "Toàn bộ khoản tăng này đều trở thành gánh nặng của người bán", bà chia sẻ.
Nguyên nhân chính đến từ giá ethylene - nguyên liệu sản xuất nhựa - tăng cao do naphtha, sản phẩm phụ của lọc dầu, khan hiếm. Khoảng 60% lượng naphtha châu Á nhập khẩu đến từ khu vực Vùng Vịnh. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa nhiều tháng đã siết chặt nguồn cung, buộc các tập đoàn hóa dầu tại Hàn Quốc và Nhật Bản phải cắt giảm công suất.
Tiểu thương Thái Lan: "Không còn lựa chọn nào khác"
Tại Bangkok (Thái Lan), ông Nikorn Sai-inthara, 60 tuổi, bán rau trên xe đẩy ven đường, ước tính chi phí kinh doanh tăng khoảng 30%. "Tôi phụ thuộc hoàn toàn vào túi nylon vì bán rau cho những người bận rộn và nhân viên văn phòng. Kể từ khi xung đột nổ ra ở Trung Đông, lợi nhuận của tôi giảm đáng kể nhưng tôi không dám tăng giá với khách hàng", ông nói.
Bà Chang Chiu-hsiang, 78 tuổi, chủ cửa hàng tạp hóa tại Đài Bắc, cho biết: "Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác. Nếu không đưa túi nylon cho khách, họ sẽ phàn nàn". Ông Somsak Jaidee, 62 tuổi, bán cháo đựng trong túi nylon tại Bangkok, chia sẻ: "Mọi thứ đều đắt đỏ hơn, nhưng tôi chỉ còn cách chấp nhận. Tôi chưa nghĩ ra sản phẩm nào khác có thể mang lại sự tiện lợi tương tự túi nhựa đối với khách hàng".
Doanh nghiệp giảm công suất, tìm nguồn cung thay thế
Đầu tháng 6, một tập đoàn sản xuất nhựa lớn tại Đài Loan đã giảm tỷ lệ vận hành dây chuyền cracking hơi nước sản xuất ethylene xuống còn 35%, thấp hơn nhiều so với mức 53% hồi tháng 3. Chủ tịch tập đoàn Lin Keh-yen cho biết: "Hiện nay, vấn đề không hoàn toàn nằm ở việc thiếu nguyên liệu đầu vào. Điều đáng lo hơn là giá nguyên liệu đã tăng quá cao, khiến nhiều khách hàng của chúng tôi không còn đủ khả năng chi trả".
Tại Hàn Quốc, một nhân viên cửa hàng tại Seoul cho biết thời gian chờ nhận túi nhựa kéo dài hơn một tháng, giá tăng khoảng 30%. Một cửa hàng giặt là gần đó cho biết giá túi bọc quần áo tăng hơn gấp đôi, còn chủ quán cà phê nói chi phí cốc nhựa tăng khoảng 50%.
Hiệp hội Công nghiệp Nhựa Hàn Quốc cho biết các nhà sản xuất đã điều chỉnh tăng giá, nhưng việc mở rộng sang các tuyến cung ứng thay thế đã góp phần ổn định thị trường. Ông Fajar Budiyono, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp Olefin, Aromatic, Nhựa và Hóa chất Indonesia, cho biết việc chuyển sang nhập nguyên liệu từ Trung Quốc và một số quốc gia châu Phi đã giúp hạn chế đà tăng giá.
Philippines: Doanh nghiệp gánh chi phí, thận trọng tăng giá
Tại Philippines, các nhà sản xuất chủ động gánh một phần chi phí thay vì chuyển toàn bộ sang người tiêu dùng. Ông Steve Tavera, thành viên Hiệp hội Công nghiệp Nhựa Philippines, cho biết: "Lợi nhuận của chúng tôi bị thu hẹp đáng kể. Chúng tôi không thể đơn giản tăng giá vì sẽ phải cạnh tranh với lượng lớn hàng nhập khẩu". Theo ông, mức điều chỉnh giá bán trên thị trường cho đến nay vẫn được các doanh nghiệp thực hiện một cách "rất thận trọng".
Sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận vào tuần trước, hoạt động qua eo biển Hormuz dần khôi phục, nhưng giá naphtha chưa giảm mạnh do các nhà sản xuất vẫn phải dùng nguyên liệu mua trước với giá cao. Thị trường cần thêm thời gian để phục hồi hoàn toàn.
