Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang trên đà tăng mạnh trong những tuần gần đây, gây lo ngại cho thị trường về tác động tiềm tàng của hiện tượng thời tiết El Nino đối với sản lượng lúa gạo toàn cầu. Các chuyên gia nhận định rằng tình trạng này có thể ảnh hưởng đến nguồn cung và đẩy giá lên cao hơn nữa trong thời gian tới.
Nguyên nhân giá gạo tăng
Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, giá gạo xuất khẩu bình quân 5 tháng đầu năm 2024 ước đạt 540 USD/tấn, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính được xác định là do nguồn cung từ các nước sản xuất lớn như Ấn Độ và Thái Lan giảm mạnh. Bên cạnh đó, hiện tượng El Nino đang diễn ra khiến nhiều quốc gia phải đối mặt với hạn hán, ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo.
Tác động của El Nino
El Nino được dự báo sẽ kéo dài đến cuối năm 2024, gây ra tình trạng khô hạn ở nhiều khu vực trồng lúa trọng điểm trên thế giới, bao gồm Đông Nam Á và Nam Á. Điều này có thể làm giảm sản lượng lúa gạo toàn cầu, đặc biệt là tại các nước xuất khẩu lớn như Việt Nam, Thái Lan và Ấn Độ. Các nhà phân tích cảnh báo rằng giá gạo có thể tiếp tục leo thang nếu tình hình thời tiết không được cải thiện.
Việt Nam, với tư cách là một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, đang phải đối mặt với áp lực từ cả phía cung và cầu. Trong khi nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường như Philippines, Trung Quốc và châu Phi vẫn cao, nguồn cung nội địa lại bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi. Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam đang phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc ký kết hợp đồng mới để tránh rủi ro về giá.
Triển vọng thị trường
Dự báo trong ngắn hạn, giá gạo xuất khẩu có thể tiếp tục xu hướng tăng do nguồn cung hạn chế. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng thị trường cần theo dõi sát sao diễn biến của El Nino và các chính sách điều tiết của các nước sản xuất lớn. Nếu Ấn Độ nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu gạo, giá có thể hạ nhiệt. Ngược lại, nếu El Nino kéo dài và gây thiệt hại nặng nề, giá gạo có thể tăng cao hơn nữa.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đã khuyến cáo các địa phương chủ động ứng phó với El Nino, bảo vệ sản xuất lúa vụ hè thu và thu đông. Đồng thời, các doanh nghiệp xuất khẩu cần đa dạng hóa thị trường và đảm bảo chất lượng gạo để duy trì lợi thế cạnh tranh.
