Thị trường vàng Việt Nam năm 2026 chứng kiến những bước ngoặt lớn về pháp lý. Khi các chính sách kiểm soát bắt đầu phát huy tác dụng, biên độ chênh lệch giá đã giảm đáng kể, đẩy lùi rủi ro đầu cơ.
Giá vàng hồi phục mạnh
Thị trường vàng đang có sự hồi phục sau chuỗi ngày giảm sâu. Ghi nhận, chỉ trong nửa phiên sáng, giá vàng miếng SJC tăng mạnh 9 triệu đồng chiều mua vào và tăng 7 triệu đồng chiều bán ra, hiện niêm yết tại 142,4-145,4 triệu đồng/lượng.
Đà tăng mạnh diễn ra ngay sau phiên giảm mạnh. Trong bối cảnh hiện tại, các chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư không nên có quyết định vội vã cả chiều mua lẫn chiều bán, song song hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính.
Giá vàng biến động cùng xu hướng với vàng thế giới. Trong đó, không chỉ bị ảnh hưởng bởi cung cầu thị trường, vàng còn đang chịu tác động từ diễn biến căng thẳng Trung Đông cũng như chính sách tiền tệ của Fed.
Vàng đã không còn "vùng xám"
Mặt khác, vàng trong nước từ năm 2026 cũng chứng kiến loạt thay đổi mới. Chia sẻ với phóng viên Dân trí, TS Châu Đình Linh - Chuyên gia kinh tế tài chính - cho biết những quy định này đã và đang thẩm thấu vào thị trường. Từ đó, giúp giao dịch vàng có trật tự hơn, có thể nói thị trường đã không còn ở “vùng xám”.
Điển hình là dù biến động, song khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới đang được thu hẹp đáng kể, từ mức hơn 20 triệu đồng/lượng rút lại còn 10 triệu đồng/lượng (có thời điểm vàng thế giới chỉ cách vàng SJC hơn 5 triệu đồng mỗi lượng).
Điểm lại, từ tháng 2 năm nay, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP đã có quy định chi tiết mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó tăng mạnh chế tài đối với hoạt động kinh doanh vàng.
- Theo quy định, các hành vi vi phạm phổ biến như mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép, sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10-20 triệu đồng nếu vi phạm nhiều lần.
- Các vi phạm về quy trình kinh doanh, như không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết giá, không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn vàng trang sức, mỹ nghệ, bị phạt từ 30-50 triệu đồng.
- Đối với hành vi nghiêm trọng hơn, mức phạt có thể tăng lên 80-100 triệu đồng, thậm chí 140-180 triệu đồng hoặc 300-400 triệu đồng đối với các trường hợp kinh doanh vàng miếng không có giấy phép hoặc xuất, nhập khẩu vàng trái phép.
Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động từ 6-12 tháng, hoặc thu hồi giấy phép. Mức phạt áp dụng cho tổ chức vi phạm gấp đôi cá nhân.
Song song với việc siết chặt xử phạt, Thông tư số 82/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ 12/2, còn quy định giới hạn nghiêm ngặt trạng thái vàng của các tổ chức tín dụng...
Theo chuyên gia, những quy định mới đang thiết lập lại hành lang pháp lý quản lý toàn diện thị trường vàng tại Việt Nam. Cùng với đó, cơ quan Nhà nước thời gian qua cũng tiến hành loạt cuộc thanh tra việc kinh doanh vàng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn những vi phạm của doanh nghiệp.
Các sản phẩm vàng được bày bán tại cửa hàng Hà Nội (Ảnh: DT).
Cùng với đó, dự thảo mới về sàn vàng đồng thời thẩm thấu, giúp việc đầu tư vàng trong nước đi vào ổn định dài hạn. Đây được đánh giá là sự can thiệp cần thiết nhằm giải quyết tình trạng chênh lệch giá, vì thông tin lúc này sẽ minh bạch hơn và các chủ thể tham gia thị trường, từ doanh nghiệp đến nhà đầu tư, có thể điều chỉnh hành vi, giúp giá vàng trong nước tiệm cận hơn với giá thế giới.
Những nhà đầu cơ vàng đang gánh chịu tất cả các rủi ro
Trong bối cảnh thị trường vàng đi qua "vùng xám", những nhà đầu cơ được xem là chịu ảnh hưởng nặng trong thời gian qua, lỗ chồng lỗ.
TS Châu Đình Linh cho biết, những nhà đầu cơ vàng đang phải gánh chịu tất cả các rủi ro, từ việc vàng thế giới "gãy" xu hướng và đang trong đà đi xuống cùng với làn sóng chốt lời từ các ngân hàng trung ương, đến các rủi ro địa chính trị, sự tái cấu trúc lại thị trường vàng trong nước...
Chưa kể, kinh tế của Mỹ tốt lên, ảnh hưởng đến chính sách lãi suất, từ đó cũng gây cản trở đà hồi phục của giá vàng.
“Trong bối cảnh vàng giảm và thu hẹp chênh lệch với thế giới, đây là cơ hội mua vào”, chuyên gia dự báo, đồng thời nhấn mạnh hiện chưa ai biết đáy giá vàng ở đâu, vàng có thể tiếp tục giảm nên nhà đầu tư không nên vội vàng bắt đáy; mà cần thận trọng, mua túc tắc và tiếp tục theo dõi diễn biến giá vàng.
Các nhà đầu cơ vàng (với tỷ trọng vàng trong tổng danh mục tài sản hơn 50%) được khuyến cáo nên hạ tỷ trọng vàng, chuyển dòng tiền sang các tài sản khác. Với danh mục tích sản, vàng nên chiếm tỷ trọng từ 5-20%, nếu đã đạt tỷ trọng 20% tổng danh mục thì nên dừng việc mua thêm.
