Mùa nắng nóng đang dần đến giai đoạn cao điểm ở nhiều nơi, làm gia tăng nguy cơ quá nhiệt và cháy nổ phương tiện. Dù là hiện tượng hy hữu, nhưng hầu hết các mẫu xe, không phân biệt xe xăng hay xe điện, đều có thể gặp phải. Vậy cách dập lửa cho hai loại xe này khác nhau như thế nào?
Xe xăng: dập nhanh bằng bọt hoặc cát
Xăng là chất lỏng dễ bắt lửa nhưng cũng dễ dập tắt nếu xử lý đúng cách. Khi xảy ra va chạm hoặc rò rỉ, xăng thoát ra ngoài và bốc hơi nhanh. Chỉ cần một tia lửa nhỏ, hỗn hợp hơi xăng và oxy tạo thành đám cháy lan tỏa theo dòng chảy. Tuy nhiên, xăng cần oxy để duy trì lửa, ngoại trừ trường hợp nổ bình nhiên liệu do áp suất cao. Ngọn lửa từ xăng có thể dập tắt dễ dàng bằng bọt hoặc bột chữa cháy chuyên dụng.
Bọt chữa cháy là khắc tinh của xăng. Khi phun, bọt dàn trải, bao phủ và cô lập dòng chảy xăng, ngăn oxy tiếp cận, giúp rút ngắn quá trình dập lửa. Đối với ngọn lửa nhỏ, bình chữa cháy cầm tay với bột chữa cháy tạo thành đám mây hóa học, tác động trực tiếp vào phản ứng cháy, giảm tốc độ lan truyền. Nước thường được dùng để làm mát vỏ xe, ngăn phát nổ, nhưng không thể dập lửa xăng.
Xe điện: thách thức từ thoát nhiệt không kiểm soát
Hỏa hoạn xe xăng là cuộc chiến với nhiên liệu lỏng, còn cháy xe điện là ác mộng về phản ứng hóa học. Pin lithium-ion trên ô tô điện khi bị hư hại kích hoạt hiện tượng thoát nhiệt không kiểm soát (thermal runaway). Các tế bào pin tự sinh nhiệt và tự giải phóng oxy bên trong, khiến ngọn lửa bùng phát dữ dội mà không cần không khí bên ngoài. Điều này làm vô hiệu các phương pháp dập lửa truyền thống.
Giải pháp khống chế cháy xe điện không phải là ngăn oxy bằng bọt hay bột, mà là làm mát cực nhanh và liên tục để giảm phản ứng dây chuyền giữa các cell pin. Nhiệt lượng từ xe điện cháy có thể lên đến 2.000 độ C. Cách tốt nhất là dùng nước với lượng lớn, từ 10.000 đến 40.000 lít, thông qua vòi phun áp lực cao tác động trực tiếp vào khối pin dưới gầm xe trong nhiều giờ. Chăn chống cháy và bể ngâm cũng được sử dụng để cô lập nhiệt, ngăn cháy lan. Tuy nhiên, ngọn lửa xe điện có thể bùng phát trở lại sau vài giờ hoặc vài ngày nếu nhiệt lượng còn tích tụ.
Tóm lại, hiểu rõ bản chất sự cháy giúp người lái chủ động hơn trong tình huống khẩn cấp. Khi xảy ra sự cố, cần lập tức cách xa phương tiện, sử dụng biện pháp dập lửa phù hợp và liên hệ lực lượng cứu hỏa ngay lập tức để đảm bảo an toàn và tránh lửa lan sang các phương tiện khác.
