Ngày 20/5, Cục Thuế phối hợp cùng Báo Tiền Phong tổ chức Hội thảo Quản lý thuế theo dòng tiền, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Tại hội thảo, ông Đặng Ngọc Minh, Phó trưởng Cục Thuế, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh hiện nay, nhiều hoạt động kinh doanh diễn ra hoàn toàn trên môi trường số với các giao dịch nhanh chóng, quy mô lớn và mang tính xuyên biên giới. Phương thức quản lý truyền thống dựa trên kê khai thuế, hồ sơ kế toán và hậu kiểm không còn phản ánh đầy đủ bản chất của các giao dịch kinh tế trong nhiều trường hợp.
Giải pháp hiện đại hóa quản lý thuế
Trước yêu cầu mới, ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp quan trọng nhằm hiện đại hóa công tác quản lý. Cụ thể, đã triển khai thành công hóa đơn điện tử và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trên phạm vi toàn quốc; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các khâu của quy trình quản lý thuế; triển khai Cổng thông tin dành cho nhà cung cấp nước ngoài; xóa bỏ cơ chế khoán và thực hiện cơ chế kê khai đối với hộ kinh doanh; xây dựng các hệ thống quản lý rủi ro và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và tổ chức liên quan.
Ông Đặng Ngọc Minh, Phó trưởng Cục Thuế phát biểu tại hội thảo, cho biết việc triển khai hóa đơn điện tử đã tạo ra một nguồn dữ liệu khổng lồ về các giao dịch kinh tế trong nền kinh tế, cơ bản đầy đủ và đáp ứng cho công tác quản lý nếu người nộp thuế tuân thủ đúng quy định. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều tổ chức, cá nhân phát sinh nhiều giao dịch thường xuyên và giá trị lớn, có thể nhận thấy qua tài khoản ngân hàng, nền tảng số, trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển… Do đó, trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ lấy dữ liệu hóa đơn điện tử làm trung tâm, làm căn cứ để so sánh, đối chiếu với các dòng tiền khác của người nộp thuế, từ đó xác định nghĩa vụ thuế thực tế, phân tích rủi ro và tiến hành kiểm tra khi cần thiết.
Hợp tác liên ngành để quản lý hiệu quả
Để xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy dữ liệu làm nền tảng và người nộp thuế làm trung tâm, việc quản lý thuế theo dòng tiền đòi hỏi sự phối hợp, chia sẻ thông tin từ các cơ quan như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại, trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển…
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, nhận định rằng người nộp thuế và người dân luôn mong muốn một hệ thống thuế công bằng, dễ hiểu, trong khi doanh nghiệp kỳ vọng vào môi trường thuế minh bạch, ổn định để yên tâm đầu tư lâu dài. Những yếu tố này đòi hỏi cải cách thuế phải mạnh mẽ hơn, đồng bộ hơn và thực chất hơn.
Ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, nhấn mạnh người nộp thuế mong muốn hệ thống thuế công bằng, dễ hiểu, minh bạch và ổn định. Hiện nay, sự phát triển của thương mại điện tử, kinh tế nền tảng, chuyển đổi số, mô hình kinh doanh xuyên biên giới và thanh toán không dùng tiền mặt đang thay đổi căn bản phương thức quản lý thuế truyền thống. Thực tế, không ít doanh nghiệp, hộ kinh doanh còn băn khoăn về thủ tục, chi phí tuân thủ, khả năng dự báo chính sách và sự thống nhất trong thực thi. Chính sách thuế không chỉ nhìn từ góc độ quản lý nguồn thu, mà cần đặt trong yêu cầu phát triển quốc gia, vừa bảo đảm nguồn lực cho đất nước, vừa khơi thông sức sản xuất; vừa giữ nghiêm kỷ cương tài chính, vừa nuôi dưỡng tinh thần kinh doanh chân chính.
Thách thức và giải pháp cho hộ kinh doanh
Nhận định về những vấn đề trong quản lý hộ kinh doanh, ông Nguyễn Quang Khải, Phó Giám đốc Khối Giải pháp Bán lẻ, Tập đoàn MISA, chỉ ra rằng dòng tiền thiếu rõ ràng, dữ liệu rời rạc, ghi chép thủ công và rào cản tâm lý là những khó khăn chính. Để giải quyết, cần áp dụng mô hình 6 bước: bán hàng, thanh toán, xuất hóa đơn, ghi nhận sổ sách, lập tờ khai, nộp tờ khai.
Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, cho rằng điều khiến nhiều hộ kinh doanh lo lắng nhất hiện nay không hẳn là thuế, mà là làm sao để đảm bảo minh bạch và vận hành hiệu quả trong bối cảnh kinh doanh ngày càng đa dạng, phức tạp. Muốn minh bạch dòng tiền và doanh thu, dữ liệu phải phản ánh xuyên suốt và nhất quán theo từng đơn hàng.
Các khách mời tham gia hội thảo đều nhận định rằng quản lý thuế theo dòng tiền là xu hướng tất yếu. Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, khẳng định cần có sự kết nối hệ sinh thái số giữa ngân hàng, cơ quan thuế và các nền tảng công nghệ để quản lý doanh thu, chi phí, kiểm soát dòng tiền; đồng thời cần đơn giản hóa và tạo thuận lợi cho người dùng trong việc kết nối, sử dụng nền tảng số, đảm bảo công bằng trong thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững.
