Câu chuyện về chiếc bánh dẻo sen nhuyễn 4 trứng từng gây sốt mùa Trung Thu 2025 vẫn chưa hạ nhiệt khi dư luận tập trung vào khoảng chênh lệch giữa giá nhập và giá bán. Theo thông tin từ xưởng bánh, giá bán ra cho đại lý phân phối là 155.000 đồng/chiếc (tùy số lượng nhập từ 300-1.000 chiếc), trong khi đại lý bán cho người tiêu dùng khoảng 290.000 đồng/chiếc, chênh lệch 135.000 đồng. Nhiều ý kiến cho rằng người bán đang hưởng lợi nhuận “dày”.
Chuyên gia phân tích: Không nên vội kết luận “một vốn bốn lời”
Anh Kiên Vũ, chuyên gia marketing và quản trị doanh nghiệp từng giữ chức Tổng giám đốc VietK, Quản lý thương hiệu tại THACO - Trường Hải, CMO của Tập đoàn Nhựa Đông Á và Tân Á Đại Thành, cho rằng: “Rất nhiều người lấy ngay phép tính 260 - 155 = 105 và kết luận: Một vốn bốn lời. Đây mới là điều mình thấy thú vị. Người tiêu dùng luôn thích mô hình F2C, mua thẳng từ xưởng để có giá rẻ nhất. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu nhưng nền kinh tế không vận hành như vậy”.
Theo anh Kiên Vũ, giữa xưởng và khách hàng còn có thương hiệu, marketing, nội dung, livestream, nhân sự bán hàng, chăm sóc khách, đổi trả, hoàn tiền, kho bãi, phần mềm, đại lý, cộng tác viên… Tất cả đều là chi phí. Phần chênh 105.000 đồng sẽ được dùng cho marketing, nhân sự, vận hành, bao bì, chiết khấu đại lý… Cuối cùng lợi nhuận của đơn vị phân phối có thể chỉ còn khoảng 25.000 tới 45.000 đồng, tương đương 10-17% giá bán. Trong khi đó, nếu chi phí sản xuất khoảng 100.000 đồng, xưởng bán 155.000 đồng lời khoảng 55.000 đồng, tức hơn 21% trên giá bán cuối cùng.
Phân tích chi tiết từ Facebooker Long Nguyễn
Facebooker Long Nguyễn cũng có cùng quan điểm. Anh chia sẻ: “Cá nhân tôi thấy nhiều người đang tranh luận dựa trên cảm tính, nên cuộc tranh luận sẽ khó có hồi kết, và vô tình dẫn đến hệ luỵ là nhiều cá nhân sẽ tham gia kinh doanh dựa trên cảm tính, dễ thua lỗ và dẫn đến kết cục là phải rời thị trường”.
Anh Long Nguyễn phân tích cụ thể: Nếu so sánh giá 155.000 đồng với 260.000 đồng, mức chênh lệch khoảng 45%, tỷ lệ này trong phân phối đồ thực phẩm cũng không quá cao và có vẻ hợp lý. Chi phí được chia như sau: Xưởng sản xuất: chi phí sản xuất 100.000 đồng (38,5%), lợi nhuận xưởng 55.000 đồng (21,1%). Xưởng bán cho đơn vị phân phối với giá 155.000 đồng (59,6%). Đơn vị phân phối: phần chênh lệch 105.000 đồng (40,4%) được sử dụng cho: Marketing & truyền thông 20.000 đồng (7,7%), nhân sự bán hàng 15.000 đồng (5,8%), mặt bằng, phần mềm, vận hành 10.000 đồng (3,8%), bao bì, tem nhãn 5.000 đồng (1,9%), chiết khấu cho đại lý, cộng tác viên, chân rết 30.000 đồng (11,5%). Lợi nhuận của đơn vị phân phối: 25.000 đồng (9,6%). Giá bán đến tay khách hàng: 260.000 đồng/chiếc (100%).
Nếu tính toán chi tiết, người bán bánh dẻo phân phối sản phẩm sẽ lời từ 25.000 đồng đến 60.000 đồng trên 1 chiếc bánh. Lợi nhuận này sẽ còn thấp hơn nếu phải chiết khấu cho đại lý ở tỉ lệ 15-20% giá bán cuối. Nếu bỏ hết chi phí nhân sự, vận hành, bao bì để gộp vào thành mức chiết khấu 20% cho mạng lưới bán sỉ, người bán vẫn có lợi nhuận 25.000 đồng/chiếc. Muốn lợi nhuận cao hơn, người bán phải tự làm marketing và truyền thông, mức lãi lên tới khoảng 45.000 đồng/chiếc - tương đương khoảng 17%. Tính theo tỷ lệ %, xưởng lời khoảng 21-30% trên giá bán tới khách hàng, còn người bán bánh dẻo lời tối đa 17%.
Đạo đức kinh doanh: Hiểu sao cho đúng?
Từ câu chuyện trên, anh Kiên Vũ chỉ ra thêm vấn đề đạo đức của nhà cung cấp. Anh chia sẻ: “Trong B2B, giá nhập, công thức, chính sách chiết khấu hay dữ liệu khách hàng đều là tài sản của mối quan hệ hợp tác. Trừ khi có tranh chấp pháp lý, còn lại rất hiếm nhà cung cấp chuyên nghiệp chọn cách công khai giá nhập của đối tác giữa lúc dư luận đang nóng. Bởi chỉ cần đưa hai con số 155.000 và 260.000 lên cùng một màn hình là gần như đã dẫn dư luận đến một kết luận rằng người bán “ăn dày”, trong khi toàn bộ cấu trúc chi phí phía sau không ai nhìn thấy”.
Anh Kiên Vũ cho biết đã gặp nhiều xưởng có suy nghĩ: “Hàng do mình làm, sao mình không bán thẳng?”. Tuy nhiên, xưởng làm ra sản phẩm, người bán làm ra thị trường. Khách hàng không chỉ mua cái bánh, mà mua niềm tin, thương hiệu, trải nghiệm và cả người sẽ đứng ra xin lỗi, hoàn tiền khi sản phẩm gặp vấn đề. Uy tín của nhà cung cấp không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm, mà còn ở việc giữ bí mật kinh doanh của đối tác.
Anh kết luận: “Có thể xưởng sẽ bán được thêm một mùa bánh nhờ hiệu ứng viral. Nhưng trong B2B, thứ khó xây nhất không phải doanh số. Mà là niềm tin. Còn điều đáng bàn nhất của vụ việc này, theo mình, vẫn không phải là 155.000 đồng hay 260.000 đồng, mà là chất lượng sản phẩm có đúng cam kết không, ai chịu trách nhiệm khi có lỗi, và sau khi cuộc hợp tác kết thúc, mỗi bên có còn giữ được đạo đức nghề nghiệp của vị trí mình từng đứng hay không”.
